بخش ۱۱۷ - در بیان آنک جنبیدن هر کسی از آنجا کی ویست هر کس را از چنبرهٔ وجود خود بیند تابهٔ کبود آفتاب را کبود نماید و سرخ سرخ نماید چون تابه‌ها از رنگها بیرون آید سپید شود از همه تابه‌های دیگر او راست‌گوتر باشد و امام باشد
阐述：每个人的行动都源于他自身的存在。每个人都从自己存在的局限中看待他人，蓝色的平底锅看太阳是蓝色的，红色的平底锅看太阳是红色的。当平底锅摆脱了颜色，变得洁白时，它比其他任何平底锅都更真实，并成为领袖
- M1:2372 دید احمد را ابوجهل و بگفتزشت نقشی کز بنی‌هاشم شکفت 艾布·贾赫勒看见艾哈迈德，开口说道：“哈希姆家族竟开出这般丑陋的花朵！”这句诗描述了先知穆罕默德的宿敌艾布·贾赫勒，他看着先知，眼中只看到一个出身于尊贵部族的丑陋之人。
- M1:2373 گفت احمد مر ورا که راستیراست گفتی گرچه کار افزاستی 艾哈迈德对他说：“你说得对，你说的虽是实话，却徒增是非。”穆罕默德先知对阿布·贾赫勒说，你对我的描述是真实的，尽管你的意图是制造麻烦和纷争。
- M1:2374 دید صدیقش بگفت ای آفتابنی ز شرقی نی ز غربی خوش بتاب 挚友见他，赞叹道：太阳啊！不从东升，不自西落，你何其光辉！在这段故事里，这句诗描绘了阿布·伯克尔（Abu Bakr）眼中先知穆罕默德的形象：他像一轮超越时空、无处不在的太阳，其光辉并非来自物质世界的任何特定方向。
- M1:2375 گفت احمد راست گفتی ای عزیزای رهیده تو ز دنیای نه چیز 艾哈迈德说：“你说得对，哦，尊贵的朋友，你已从这虚无的世界中获得解脱。”先知艾哈迈德对他的挚友说，他的赞美是真实的，因为这位朋友已经摆脱了物质世界的虚幻，所以能看到真相。
- M1:2376 حاضران گفتند ای صدر الوریراست‌گو گفتی دو ضدگو را چرا 在场者问：“人中之魁首啊，您为何对两个言语相悖之人，都说‘你讲得对’？”旁观者感到困惑，他们问先知穆罕默德：为何您对两个截然相反的评价（一个说您丑，一个说您美），都给予了肯定的答复？
- M1:2377 گفت من آیینه‌ام مصقول دستترک و هندو در من آن بیند که هست 穆圣答曰：“我乃巧手磨砺之明镜，突厥人与印度人，皆于我身见其本性。”在此语境中，这句诗意味着：先知穆罕默德如同纯净无瑕的镜子，每个人在他身上看到的，其实是自己内心的投射——无论是美是丑。
- M1:2378 ای زن ار طماع می‌بینی مرازین تحری زنانه برتر آ 哦，女人，你若看我贪婪，请超越那妇人之见吧。这句诗是鲁米借先知的口吻说：如果你认为我（先知）追求世俗利益，那是因为你用自己狭隘、充满欲望的眼光来审视我，你应该超越这种局限的看法。
- M1:2379 آن طمع را ماند و رحمت بودکو طمع آنجا که آن نعمت بود 那看似贪婪，实则是慈悲；恩典所在之处，岂有贪婪之说？从凡俗的眼光看，灵性导师对弟子的索求像是贪婪，但实际上那是一种慈悲的引导；在神圣恩典的境界里，世俗的贪欲根本无从谈起。
- M1:2380 امتحان کن فقر را روزی دو توتا به فقر اندر غنا بینی دوتو 你且来体验两日的贫乏，便会于贫乏中见到双倍的富足。鲁米在此邀请读者亲自尝试一下苏菲行者所说的“灵性贫乏”（faqr），因为只有通过亲身体验，才能发现这种状态中蕴含着远超世俗财富的、加倍的内在富足。
- M1:2381 صبر کن با فقر و بگذار این ملالزانک در فقرست عز ذوالجلال 且忍耐這貧乏，拋下這份愁苦；因在那貧乏中，藏著至尊者的榮耀。這句詩勸誡求道者，要耐心忍受靈性上的貧乏與空無，不要為此感到憂傷，因為真正的神聖榮耀正是在這種徹底的空無狀態中才能找到。
- M1:2382 سرکه مفروش و هزاران جان ببیناز قناعت غرق بحر انگبین 莫要贩卖酸醋，且看那万千灵魂，因知足之心，沉浸于蜂蜜之海。放弃你那尖酸刻薄、充满欲求的心态，去看看那些因懂得知足而活在甜蜜与丰盛中的灵魂吧。
- M1:2383 صد هزاران جان تلخی‌کش نگرهمچو گل آغشته اندر گلشکر 你且看那十万个饱尝苦涩的灵魂，恰如玫瑰，浸润于玫瑰蜜糖。这句诗描绘了那些通过忍受艰难困苦（如贫穷和克己）而最终获得巨大精神甜蜜与喜悦的灵魂。
- M1:2384 ای دریغا مر ترا گنجا بدیتا ز جانم شرح دل پیدا شدی 唉，可惜你没有那份容量，好让我的灵魂，为你揭开心灵的阐扬。这句诗感叹道：真希望你有足够的灵性容量，这样我的灵魂就能向你展现它内心深处的奥秘了。
- M1:2385 این سخن شیرست در پستان جانبی کشنده خوش نمی‌گردد روان 此言乃灵乳，存于魂之胸，无吮吸之人，则流淌不畅。这些灵性真理与深刻的洞见，就像乳房中待哺的乳汁，需要一位热切的求道者来“吮吸”，才能充分涌流而出。 ❋
- M1:2386 مستمع چون تشنه و جوینده شدواعظ ار مرده بود گوینده شد 听者若焦渴而寻觅，讲者纵已死亦复言。当听者带着真正的渴望和寻求之心而来时，即使讲者（精神导师）原本沉默或枯竭，也会被听者的热情所激发而开口言说。
- M1:2387 مستمع چون تازه آمد بی‌ملالصدزبان گردد به گفتن گنگ و لال 倾听者若神清气爽，毫无倦意，那口吃的哑巴，也能口若悬河。当听者带着真诚的渴望与专注来聆听时，即使是最笨拙的言说者，也会被激发而变得善于言辞，滔滔不绝。
- M1:2388 چونک نامحرم در آید از درمپرده در پنهان شوند اهل حرم 若有外人自门而入，内院的女眷便会隐于帷后。这句诗表明，深奥的真理与灵性奥秘只会向那些内心准备好、有资格领受的人显现，而对无缘之人则会保持隐蔽。 ❋
- M1:2389 ور در آید محرمی دور از گزندبرگشایند آن ستیران روی‌بند 若有密友安然无恙地步入，那些深闺佳人便会揭开面纱。此诗节言明，精神真理与奥秘如同深居闺中的少女，只在值得信赖的知己面前、在安然的环境中才会显露。 ❋
- M1:2390 هرچه را خوب و خوش و زیبا کننداز برای دیدهٔ بینا کنند 世間萬物之美好、怡人、亮麗，皆為有識之士的慧眼而造。世間一切的美與真理，都是為那些具備內在洞察力、能夠感知和理解它們的人而創造的。
- M1:2391 کی بود آواز چنگ و زیر و بماز برای گوش بی‌حس اصم 竖琴之声，其高其低，岂为失聪、麻木之耳而鸣？美与真理，是为那些有能力感知它们的人而存在的；对于心灵闭塞、官能麻木的人来说，它们毫无意义。
- M1:2392 مشک را بیهوده حق خوش‌دم نکردبهر حس کرد و پی اخشم نکرد 真主赋予麝香芬芳，并非徒劳；祂为嗅觉而造，不为鼻塞之人。神创造美好事物，是为了那些有能力感知它们的人，而不是为了那些官能有缺陷、无法欣赏它们的人。
- M1:2393 حق زمین و آسمان بر ساخته‌ستدر میان بس نار و نور افراخته‌ست 真主造化了大地與蒼穹，又在其間，升起了無數火與光。真主創造了這個二元對立的世界，其中充滿了各種相互衝突的元素，如火（代表塵世與紛爭）與光（代表神聖與指引）。
- M1:2394 این زمین را از برای خاکیانآسمان را مسکن افلاکیان 此大地，乃为尘世之人所造；彼苍穹，则为天上之众的居所。万物各得其所，每个存在都被赋予了适合其本性的领域：尘世之人属于大地，而天界之灵则属于天空。
- M1:2395 مرد سفلی دشمن بالا بودمشتری هر مکان پیدا بود 卑贱之人，与高处为敌；每个地方，都有它的买主。卑劣之人天生就与崇高事物为敌，正如每一种商品或境遇也都有其相应的追随者。
- M1:2396 ای ستیره هیچ تو بر خاستیخویشتن را بهر کور آراستی 哦，遮羞的女子，你何曾起身，为那盲眼之人将自己装扮？这句诗以反问的形式强调一个道理：任何美好的事物都是为懂得欣赏它的人而准备的，对那些没有感知能力的人展示美是徒劳无功的。
- M1:2397 گر جهان را پُر دُرِ مکنون کنمروزی تو چون نباشد چون کنم 即便我让世界满是隐秘的珍珠，若非你的天命，我又能奈你何？这句话的意思是：即使我为你提供世间所有的珍宝与机会，如果获得它们并非你的天命（rizq），你也无法得到，我也无能为力。
- M1:2398 ترک جنگ و ره‌زنی ای زن بگوور نمی‌گویی به ترک من بگو 妇人啊，弃绝那争斗与劫掠之道，若不弃绝，就请将我弃绝。在这段对话中，丈夫对妻子说：你要么放弃你那充满冲突和掠夺的世俗生活方式，要么就彻底放弃我。
- M1:2399 مر مرا چه جای جنگ نیک و بدکین دلم از صلحها هم می‌رمد 善恶之争于我何有，我的心甚至逃避所有平和。这句诗表达了一种超越了善恶二元对立的境界，在这种境界里，心甚至连世俗所谓的“和平”都想要逃离，因为它渴望的是一种更深的、超越所有对立的合一。
- M1:2400 گر خمش گردی و گر نه آن کنمکه همین دم ترک خان و مان کنم 无论你是否就此收声，我都会这么做：就在此刻，抛下我的家与业。无论你（妻子）是否停止争吵，我（丈夫）都已下定决心，就在此刻抛弃这个家和所有世俗生活。