ХонданДафтар 3

Дафтар 3 · 4809 байт · 228 бахш

دفتر سوم

Book III

دیباچهٔ دفتر سوم · عربی

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ الحِکَمُ جُنُودُ الله یُقَوِّی بِها اَرواحُ الْمُریدینَ، یُنَزِّهُ عِلْمَهُم عَنْ شائِبَةِ الْجَهْلِ وَعَدْلَهُم عَنْ شائِبَةِ الظُّلْمِ وَ جُودَهُمْ عَنْ شائِبَةِ الرِّیاءِ وَ حِلْمَهُمْ عَنْ شائِبَةِ السَّفَهِ، وَ یُقَرِّبُ اِلَیْهِمْ ما بَعُدَ عَنْهُم مِنْ فَهْمِ الْاخِرَةِ، وَیُیَسِّرُ لَهُمْ ما عَسُرَ عَلَیْهِمْ مِنَ الطّاعَةِ وَ الْاِجْتِهادِ، وَ هِیَ مِنْ بَیِّناتِ الْاَنْبیاءِ وَدَلائِلِهِمْ، تُخْبِرُ عَنْ اَسرارِ اللهِ وَ سُلطانِهِ المَخصُوصِ بِالعارِفینَ وَ اِدارَتِهِ اَلفَلَکَ النُّورانِیَّ الرَّحمانِیَّ الدُرِّیَّ الحاکِمَ عَلَی الفَلَکِ الدُّخانِیّ الکُرِیّ، کَما اَنَّ العَقلَ حاکِمٌ عَلَی الصُّوَرِ التُّرابِیَّةِ وَ حَواسِّهَا الظّاهِرَةِ وَ الباطِنَةِ فَدَوَرانُ ذلِکَ الفَلَکِ الرُّوحانِیّ حاکِمٌ عَلَی الفَلَکِ الدُّخانِیّ وَ الشُّهُبِ الزّاهِرَةِ وَ السُّرُجِ المُنیرَةِ وَ الرِّیاحِ المُنشَئَةِ وَ الاَراضِی المَدحیَّةِ وَ المِیاهِ المُطَّرِدَةِ. نَفَعَ اللهُ بِها عِبادَهُ وَ زادَهُم فَهماً. وَ اِنَّما یَفهَمُ کُلُّ قاریٍ عَلی قَدرِ نُهیَتِةِ وَ یَنسُکُ النّاسِکُ عَلی قَدرِ قُوَّةِ اِجتِهادِةِ وَ یُفتِی المُفتی مَبلَغَ رَأیِهِ وَ یَتَصَدَّقُ المُتَصَدِّقُ بِقَدرِ قُدرَتِهِ وَ یَجُودُ الباذِلُ بِقَدرِ مَوجُودِهِ وَ یَقتَنِی المَجُودُ عَلَیهِ ما عَرَفَ مِن فَضلِهِ وَ لکِن مُفتَقِدُ الماءِ فِی المَفازَةِ لا یَقصُرُ بِهِ عَن طَلَبِهِ مَعرِفَتُهُ ما فِی البِحارِ وَ یَجِدُّ فی طَلَبِ ماءِ هذِهِ الحَیاةِ قَبلَ اَن یَقطَعَهُ المَعاشُ بِالاِشتِغالِ عَنهُ و تُعَوِّقَهُ العِلّةُ و الحاجَة وَ تَحُولَ الاَغراضُ بَینَهُ وَ بَینَ ما یَتَسَرَّعُ اِلَیهِ وَ لَن یُدرِکَ العِلمَ مؤثِرُ هَوًی وَ لا راکِنٌ اِلی دَعَةٍ وَ لا مُنصَرِفٌ عَن طَلَبِهِ وَ لا خائِفٌ عَلی نَفْسِهِ وَ لا مُهتَمٌّ لِمَعیشَتِهِ اِلا اَن یَعُوذَ بِاللهِ وَ یُؤثِرَ دینَهُ عَلی دُنیاهُ وَ یَاخُذَ مِن کَنزِ الحِکمَةِ الاَموالَ العَظیمَةَ الَّتی لا تُکسَدُ وَ لا تُورَثُ میراثَ الاَموالِ وَ الاَنوارَ الجَلیلَةَ و الجَواهِرَ الکَریمَةَ وَ الضّیاعَ الثَّمینَةَ، شاکِراً لِفَضلِهِ مُعَظِّمًا لِقَدرِهِ مُجَلِّلاً لِخَطَرِهِ. وَ یَستَعیذَ بِاللهِ مِن خَساسَةِ الحُظُوظِ وَ مَن جَهلٍ یَستَکثِرُ القَلیلَ مِمّا یَری فی نَفسِهِ وَ یَستَقِلُّ الکَثیرَ العَظیمَ مِن غَیرِهِ وَ یُعجَبُ بِنَفسِهِ بِما لَم یَأذَن لَهُ الحَقُّ. وَ عَلی العالِم الطّالِبِ اَن یَتَعَلَّمَ ما لَم یَعلَم و اَن یُعَلِّمَ ما قَد عَلِمَ و یَرفُقَ بِذَوِی الضَّعفِ فِی الذِّهنِ وَلا یُعجَبَ مِن بَلادَةِ اَهلِ البَلادَةِ وَلا یُعَنِّفَ عَلی کَلیلِ الفَهمِ، کَذلِک کنْتُمْ مِنْ قَبْلُ فَمَنَّ اللَّهُ عَلَیکُم سُبحانَهُ وَ تَعالی عَن اَقاویلِ المُلحِدینَ وَ شِرکِ المُشرِکینَ وَ تَنقیصِ النّاقِصینَ وَ تَشبیهِ المُشَبِّهینَ وَ سُوءِ اَوهامِ المُتَفَکِّرینَ وَ کَیفیّاتِ المُتَوَهِّمینَ، وَ لَه الحَمدُ وَ المَجدُ عَلی تَلفیقِ الکِتابِ المَثنَویِّ الاِلهِیِّ الرَّبانیِّ وَ هُوَ المُوَفِّقُ وَالمُفضِّلُ وَ لَهُ الطَّولُ وَ المَنُّ لا سِیَّما عَلی عِبادِهِ العارِفینَ. یرِیدُونَ لِیطْفَؤُا نُورَ اللَّهِ بِأَفْواهِهِمْ وَ اللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَ لَوْ کرِهَ الْکافِرُونَ، انّا نحن نزَّلنا الذِّکر و انّا له لحافِظون، فَمَنْ بَدَّلَهُ بَعْدَ ما سَمِعَهُ فَإِنَّما إِثْمُهُ عَلَی الَّذِینَ یبَدِّلُونَهُ إِنَّ اللَّهَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ.

ё бо забони худ бихонед:

мавҷуд
❋ ❋ ❋
  1. 001 بخش ۱ - سر آغازСар оғоз 68 байт
  2. 002 بخش ۲ - قصهٔ خورندگان پیل‌بچه از حرص و ترک نصیحت ناصحҚиссаи хӯрандагони пилбача аз ҳирс ва тарки насиҳати носиҳ 36 байт
  3. 003 بخش ۳ - بقیهٔ قصهٔ متعرضان پیل‌بچگانБақияи қиссаи мутаъарризони пилбачагон 33 байт
  4. 004 بخش ۴ - بازگشتن به حکایت پیلБозгаштан ба ҳикояти пил 34 байт
  5. 005 بخش ۵ - بیان آنک خطای محبان بهترست از صواب بیگانگان بر محبوبБаёни он, ки хатои муҳиббон беҳтар аст аз савоби бегонагон бар маҳбуб 8 байт
  6. 006 بخش ۶ - امر حق به موسی علیه السّلام که مرا به دهانی خوان کی بدان دهان گناه نکرده‌ایАмри Ҳақ ба Мусо (а), ки маро ба даҳоне хон, ки бадон даҳон гуноҳ накардаӣ 9 байт
  7. 007 بخش ۷ - بیان آنک الله گفتن نیازمند عین لبیک گفتن حق استБаёни он, ки «Аллоҳ» гуфтан ниёзманд айни «Лаббайк» гуфтани Ҳақ аст 47 байт
  8. 008 بخش ۸ - فریفتن روستایی شهری را و به دعوت خواندن، به لابه و الحاح بسیارФирефтани рустоӣ шаҳриро ва ба даъват хондан, ба лобаву илҳоҳи бисёр 46 байт
  9. 009 بخش ۹ - قصهٔ اهل سبا و طاغی کردن نعمت ایشان را و در رسیدن شومی طغیان و کفران در ایشان و بیان فضیلت شکر و وفاҚиссаи аҳли Сабо ва тоғӣ кардани неъмати эшонро ва дар расидани шууми туғён ва куфрон дар эшон ва баёни фазилати шукр ва вафо 16 байт
  10. 010 بخش ۱۰ - جمع آمدن اهل آفت هر صباحی بر در صومعهٔ عیسی علیه السلام جهت طلب شفا به دعای اوҶамъ омадани аҳли офат ҳар сабоҳе бар дари савмаъаи Исо (а) ҷиҳати талаби шифо ба дуои ӯ 66 байт
  11. 011 بخش ۱۱ - باقی قصهٔ اهل سباБоқии қиссаи аҳли Сабо 48 байт
  12. 012 بخش ۱۲ - بقیهٔ داستان رفتن خواجه به دعوت روستایی سوی دهБақияи достони рафтани хоҷа ба даъвати рустоӣ сўи деҳ 20 байт
  13. 013 بخش ۱۳ - دعوت باز بطان را از آب به صحراДаъвати боз баттонро аз об ба саҳро 42 байт
  14. 014 بخش ۱۴ - قصهٔ اهل ضروان و حیلت کردن ایشان تا بی زحمت درویشان باغها را قطاف کنندҚиссаи аҳли Зарвон ва ҳила кардани онҳо барои дарави боғҳо бидуни заҳмати дарвешон 23 байт
  15. 015 بخش ۱۵ - روان شدن خواجه به سوی دهРоҳ рафтани хоҷа ба сӯи деҳа 35 байт
  16. 016 بخش ۱۶ - رفتن خواجه و قومش به سوی دهРафтани хоҷа ва қавмаш ба сӯи деҳа 35 байт
  17. 017 بخش ۱۷ - نواختن مجنون آن سگ را کی مقیم کوی لیلی بودНавохтани Маҷнун он сагро, ки муқими кӯи Лайлӣ буд 31 байт
  18. 018 بخش ۱۸ - رسیدن خواجه و قومش به ده و نادیده و ناشناخته آوردن روستایی ایشان راРасидани хоҷа ва қавмаш ба деҳа ва нодидаву ношинохта бурдани рустоӣ онҳоро 123 байт
  19. 019 بخش ۱۹ - افتادن شغال در خُم رنگ و رنگین شدن و دعوی طاوسی کردن میان شغالانАфтодани шағол дар хуми ранг ва рангин шудану даъвои товусӣ карданаш дар миёни шағолон 11 байт
  20. 020 بخش ۲۰ - چرب کردن مرد لافی لب و سبلت خود را هر بامداد به پوست دنبه و بیرون آمدن میان حریفان کی من چنین خورده‌ام و چنانЧарб кардани марди лофӣ лабу сарбути худро ҳар бомдод бо пӯсти думба ва баромадан миёни ҳарифон, ки ман чунин хӯрдаам ва чунон 15 байт
  21. 021 بخش ۲۱ - آمن بودن بلعم باعور کی امتحانها کرد حضرت او را و از آنها روی سپید آمده بودЭмин будани Балъам боъӯр, ки имтиҳонҳо кард Ҳазрат ӯро ва аз онҳо рӯсуфед омада буд 19 байт
  22. 022 بخش ۲۲ - دعوی طاوسی کردن آن شغال کی در خم صباغ افتاده بودДаъвои товусӣ кардани он шағол, ки дар хуми саббоғ афтода буд 12 байт
  23. 023 بخش ۲۳ - تشبیه فرعون و دعوی الوهیت او بدان شغال کی دعوی طاوسی می‌کردТашбеҳи Фиръавн ва даъвои улуҳияти ӯ ба он шағол, ки даъвои товусӣ мекард 12 байт
  24. 024 بخش ۲۴ - تفسیر وَ لَتَعْرِفَنَّهُم في لَحْنِ القَوْلِТафсири "Ва латаърифананнаҳум фӣ лаҳнил қавл" 7 байт
  25. 025 بخش ۲۵ - قصهٔ هاروت و ماروت و دلیری ایشان بر امتحانات حق تعالیҚиссаи Ҳорут ва Морут ва дилерӣ кардани онҳо дар имтиҳоноти Ҳақ таоло 43 байт
  26. 026 بخش ۲۶ - قصهٔ خواب دیدن فرعون آمدن موسی را علیه السلام و تدارک اندیشیدنҚиссаи хоб дидани Фиръавн омадани Мусоро (алайҳиссалом) ва тадорук андешиданаш 15 байт
  27. 027 بخش ۲۷ - به میدان خواندن بنی اسرائیل برای حیلهٔ ولادت موسی علیه السلامБа майдон хондани Банӣ Исроил барои ҳилаи вилодати Мусо (алайҳиссалом) 3 байт
  28. 028 بخش ۲۸ - حکایتҲикоят 14 байт
  29. 029 بخش ۲۹ - بازگشتن فرعون از میدان به شهر شاد بتفریق بنی اسرائیل از زنانشان در شب حملБозгаштани Фиръавн аз майдон ба шаҳр шод ба тафриқи Банӣ Исроил аз занонашон дар шаби ҳамл 6 байт
  30. 030 بخش ۳۰ - جمع آمدن عمران به مادر موسی و حامله شدن مادر موسی علیه‌السلامҶамъ омадани Имрон ба модари Мусо ва ҳомиладор шудани модари Мусо (алайҳиссалом) 10 байт
  31. 031 بخش ۳۱ - وصیت کردن عمران جفت خود را بعد از مجامعت کی مرا ندیده باشیВасият кардани Имрон ҷуфти худро баъд аз муҷомаъат, ки маро надида бошӣ 8 байт
  32. 032 بخش ۳۲ - ترسیدن فرعون از آن بانگТарсидани Фиръавн аз он бонг 6 байт
  33. 033 بخش ۳۳ - پیدا شدن استارهٔ موسی علیه السلام بر آسمان و غریو منجمان در میدانПайдо шудани ситораи Мусо (алайҳиссалом) дар осмон ва ғариви мунаҷҷимон дар майдон 36 байт
  34. 034 بخش ۳۴ - خواندن فرعون زنان نوزاده را سوی میدان هم جهت مکرХондани Фиръавн занони навзодро сӯи майдон ҳам ҷиҳати макр 10 байт
  35. 035 بخش ۳۵ - بوجود آمدن موسی و آمدن عوانان به خانهٔ عمران و وحی آمدن به مادر موسی کی موسی را در آتش اندازБа вуҷуд омадани Мусо ва омадани авонон ба хонаи Имрон ва ваҳй омадан ба модари Мусо, ки Мусоро дар оташ андоз 11 байт
  36. 036 بخش ۳۶ - وحی آمدن به مادر موسی کی موسی را در آب افکنВаҳй омадан ба модари Мусо, ки Мусоро дар об афкан 17 байт
  37. 037 بخش ۳۷ - حکایت مارگیر کی اژدهای فسرده را مرده پنداشت در ریسمانهاش پیچید و آورد به بغدادҲикояти моргӣре, ки аждаҳои фусурдаро мурда пиндошт, дар ресмонҳояш печид ва овард ба Бағдод 91 байт
  38. 038 بخش ۳۸ - تهدید کردن فرعون موسی را علیه السلامТаҳдид кардани Фиръавн Мусоро (алайҳиссалом) 9 байт
  39. 039 بخش ۳۹ - جواب موسی فرعون را در تهدیدی کی می‌کردشҶавоби Мусо Фиръавнро дар таҳдиде, ки мекардаш 6 байт
  40. 040 بخش ۴۰ - پاسخ فرعون موسی را علیه السلامПосухи Фиръавн Мусоро (алайҳиссалом) 5 байт
  41. 041 بخش ۴۱ - جواب موسی فرعون راҶавоби Мусо Фиръавнро 4 байт
  42. 042 بخش ۴۲ - جواب فرعون موسی را و وحی آمدن موسی را علیه‌السلامҶавоби Фиръавн Мусоро ва ваҳй омадан Мусоро (алайҳиссалом) 8 байт
  43. 043 بخش ۴۳ - مهلت دادن موسی علیه‌السلام فرعون را تا ساحران را جمع کند از مداینМӯҳлат додани Мусо (алайҳиссалом) Фиръавнро то соҳиронро ҷамъ кунад аз мадоин 58 байт
  44. 044 بخش ۴۴ - فرستادن فرعون به مداین در طلب ساحرانФиристодани Фиръавн ба мадоин дар талаби соҳирон 17 байт
  45. 045 بخش ۴۵ - خواندن آن دو ساحر پدر را از گور و پرسیدن از روان پدر حقیقت موسی علیه السلامХондани он ду соҳир падарро аз гӯр ва пурсидани аз равони падар ҳақиқати Мусо (алайҳиссалом) 9 байт
  46. 046 بخش ۴۶ - جواب گفتن ساحر مرده با فرزندان خودҶавоб гуфтани соҳири мурда бо фарзандони худ 14 байт
  47. 047 بخش ۴۷ - تشبیه کردن قرآن مجید را به عصای موسی و وفات مصطفی را علیه السلام نمودن بخواب موسی و قاصدان تغییر قرآن را با آن دو ساحر بچه کی قصد بردن عصا کردند چو موسی را خفته یافتندТашбеҳ кардани Қуръони маҷидро ба асои Мусо ва вафоти Мустафоро (алайҳиссалом) намудан ба хоби Мусо ва қосидони тағйири Қуръонро бо он ду соҳирбача, ки қасди бурдани асо карданд, чу Мусоро хуфта ёфтанд 48 байт
  48. 048 بخش ۴۸ - جمع آمدن ساحران از مداین پیش فرعون و تشریفها یافتن و دست بر سینه زدن در قهر خصم او کی این بر ما نویسҶамъ омадани соҳирон аз мадоин пеши Фиръавн ва ташрифҳо ёфтану даст бар сина задан дар қаҳри хасми ӯ, ки ин бар мо навис 14 байт
  49. 049 بخش ۴۹ - اختلاف کردن در چگونگی و شکل پیلИхтилоф кардан дар чигунагӣ ва шакли пил 103 байт
  50. 050 بخش ۵۰ - توفیق میان این دو حدیث کی الرضا بالکفر کفر و حدیث دیگر من لم یرض بقضایی فلیطلب ربا سوایТавфиқ миёни ин ду ҳадис, ки "Ар-ризо билкуфри куфр" ва ҳадиси дигар "Ман лам ярзо биқазоӣ фаляталаб раббан сивоӣ" 14 байт
  51. 051 بخش ۵۱ - مثل در بیان آنک حیرت مانع بحث و فکرتستМасал дар баёни он, ки ҳайрат монеи баҳс ва фикрат аст 10 байт
  52. 052 بخش ۵۲ - حکایتҲикоят 20 байт
  53. 053 بخش ۵۳ - داستان مشغول شدن عاشقی به عشق‌نامه خواندن و مطالعه کردن عشق‌نامه در حضور معشوق خویش و معشوق آن را ناپسند داشتن کی طلب الدلیل عند حضور المدلول قبیح والاشتغال بالعلم بعد الوصول الی المعلوم مذمومДостони машғул шудани ошиқе ба ишқнома хондан ва мутолиа кардани ишқнома дар ҳузури маъшуқи хеш ва маъшуқ онро нописанд доштан, ки "Талабуд далил ъинда ҳузурил мадлул қабиҳ валиштиғолу билъилм баъдал вусули илал маълум мазмум" 44 байт
  54. 054 بخش ۵۴ - حکایت آن شخص کی در عهد داود شب و روز دعا می‌کرد کی مرا روزی حلال ده بی رنجҲикояти он шахсе, ки дар аҳди Довуд шабу рӯз дуо мекард, ки маро рӯзии ҳалол деҳ бе ранҷ 35 байт
  55. 055 بخش ۵۵ - دویدن گاو در خانهٔ آن دعا کننده بالحاح قال النبی صلی الله علیه وسلم ان الله یحب الملحین فی الدعا زیرا عین خواست از حق تعالی و الحاح خواهنده را به است از آنچ می‌خواهد آن را ازوДавидани гов дар хонаи он дуокунанда бо илҳоҳ. Паёмбар (с) фармуд: "Инна-л-Лоҳа юҳиббу-л-мулҳина фи-д-дуъо". Зеро айни хост аз Ҳақ таоло ва илҳоҳи хоҳандаро беҳ аз ончи мехоҳад онро аз ӯ 5 байт
  56. 056 بخش ۵۶ - عذر گفتن نظم کننده و مدد خواستنУзр гуфтани назмкунанда ва мадад хостан 20 байт
  57. 057 بخش ۵۷ - بیان آنک علم را دو پرست و گمان را یک پرست ناقص آمد ظن به پرواز ابترست مثال ظن و یقین در علمБаёни он, ки илмро ду пар аст ва гумонро як пар аст, ноқис омад зан ба парвози абтар аст. Мисоли зан ва яқин дар илм 12 байт
  58. 058 بخش ۵۸ - مثال رنجور شدن آدمی به‌وَهم تعظیم خلق و رغبت مشتریان به‌وی و حکایت معلمМисоли ранҷур шудани одамӣ ба ваҳми таъзими халқ ва рағбати муштариён ба вай ва ҳикояти муаллим 17 байт
  59. 059 بخش ۵۹ - عقول خلق متفاوتست در اصل فطرت و نزد معتزله متساویست تفاوت عقول از تحصیل علم استУқули халқ мутафовит аст дар асли фитрат ва назди муътазила мутасовӣ аст. Тафовути уқул аз таҳсили илм аст 7 байт
  60. 060 بخش ۶۰ - در وهم افکندن کودکان اوستاد راДар ваҳм афкандани кӯдакон устодро 9 байт
  61. 061 بخش ۶۱ - بیمار شدن فرعون هم به وهم از تعظیم خلقانБемор шудани Фиръавн ҳам ба ваҳм аз таъзими халқон 7 байт
  62. 062 بخش ۶۲ - رنجور شدن اوستاد به وهمРанҷур шудани устод ба ваҳм 15 байт
  63. 063 بخش ۶۳ - در جامهٔ خواب افتادن استاد و نالیدن او از وهم رنجوریДар ҷомаи хоб афтодани устод ва нолидани ӯ аз ваҳми ранҷурӣ 9 байт
  64. 064 بخش ۶۴ - دوم بار وهم افکندن کودکان استاد را کی او را از قرآن خواندن ما درد سر افزایدДуввум бор ваҳм афкандани кӯдакон устодро, ки ӯро аз Қуръон хондани мо дарди сар афзояд 4 байт
  65. 065 بخش ۶۵ - خلاص یافتن کودکان از مکتب بدین مکرХалос ёфтани кӯдакон аз мактаб ба ин макр 8 байт
  66. 066 بخش ۶۶ - رفتن مادران کودکان به عیادت اوستادРафтани модарони кӯдакон ба иёдати устод 12 байт
  67. 067 بخش ۶۷ - در بیان آنک تن روح را چون لباسی است و این دست آستین دست روحست واین پای موزهٔ پای روحستДар баёни он, ки тан рӯҳро чу либосе аст ва ин даст остини дасти рӯҳ аст ва ин пой мӯзаи пойи рӯҳ аст 4 байт
  68. 068 بخش ۶۸ - حکایت آن درویش کی در کوه خلوت کرده بود و بیان حلاوت انقطاع و خلوت و داخل شدن درین منقبت کی أَنا جَلیسُ مَنْ ذَکَرَني وَ أَنیسُ مَنِ اسْتَأنَسَ بي گر با همه‌ای چو بی منی بی همه‌ای ور بی همه‌ای چو با منی با همه‌ایҲикояти он дарвеш, ки дар кӯҳ хилват карда буд ва баёни ҳаловати инқитоъ ва хилват ва дохил шудани дар ин манқабат, ки "Ана ҷалису ман закаранӣ ва анису манистаънаса бӣ". Гар бо ҳамеъӣ чу бе манӣ бе ҳамеъӣ вар бе ҳамеъӣ чу бо манӣ бо ҳамеъӣ 10 байт
  69. 069 بخش ۶۹ - دیدن زرگر عاقبت کار را و سخن بر وفق عاقبت گفتن با مستعیر ترازوДидани заргар оқибати корро ва сухан бар вафқи оқибат гуфтан бо мустаъири тарозу 10 байт
  70. 070 بخش ۷۰ - بقیهٔ قصهٔ آن زاهد کوهی کی نذر کرده بود کی میوهٔ کوهی از درخت باز نکنم و درخت نفشانم و کسی را نگویم صریح و کنایت کی بیفشان آن خورم کی باد افکنده باشد از درختБақияи қиссаи он зоҳиди кӯҳӣ, ки назр карда буд, ки меваи кӯҳиро аз дарахт боз накунам ва дарахт нафашонам ва касеро нагӯям сареҳу киноят, ки бияфшон он хӯрам, ки бод афканда бошад аз дарахт 16 байт
  71. 071 بخش ۷۱ - تشبیه بند و دام قضا به صورت پنهان به اثر پیداТашбеҳи банду доми қазо ба сурати пинҳон ба асар пайдо 22 байт
  72. 072 بخش ۷۲ - مضطرب شدن فقیر نذر کرده به‌کندن امرود از درخت و گوشمال حق رسیدن بی مهلتМузтариб шудани фақири назркарда ба кандани амрӯд аз дарахт ва гӯшмоли Ҳақ расидан бе мӯҳлат 6 байт
  73. 073 بخش ۷۳ - متهم کردن آن شیخ را با دزدان وبریدن دستش راМуттаҳам кардани он шайхро бо дӯздон ва буридани дасташро 27 байт
  74. 074 بخش ۷۴ - کرامات شیخ اقطع و زنبیل بافتن او به دو دستКаромоти шайхи Ақтоъ ва занбил бофтани ӯ ба ду даст 16 байт
  75. 075 بخش ۷۵ - سبب جرأت ساحران فرعون بر قطع دست و پاСабаби ҷуръати соҳирони Фиръавн бар қатъи дасту по 25 байт
  76. 076 بخش ۷۶ - حکایت استر پیش شتر کی من بسیار در رو می‌افتم و تو نمی‌افتی الا به نادرҲикояти астар пеши шутур, ки ман бисёр дар роҳ меафтам ва ту намеафтӣ, илло ба нодир 17 байт
  77. 077 بخش ۷۷ - اجتماع اجزای خر عزیر علیه السلام بعد از پوسیدن باذن الله و درهم مرکب شدن پیش چشم عزیر علیه السلامИҷтимоъи аҷзои хари Узайр (алайҳиссалом) баъд аз пӯсидан ба изни Аллоҳ ва дарҳам мураккаб шуданаш пеши чашми Узайр (алайҳиссалом) 9 байт
  78. 078 بخش ۷۸ - جزع ناکردن شیخی بر مرگ فرزندان خودҶазаъ накардани шайхе бар марги фарзандони худ 27 байт
  79. 079 بخش ۷۹ - عذر گفتن شیخ بهر ناگریستن بر فرزندانУзр гуфтани шайх баҳри нагиристанаш бар фарзандон 36 байт
  80. 080 بخش ۸۰ - قصهٔ خواندن شیخ ضریر مصحف را در رو و بینا شدن وقت قرائتҚиссаи хондани шайхи зирир мусҳафро дар рӯ ва бино шуданаш вақти қироат 7 байт
  81. 081 بخش ۸۱ - صبرکردن لقمان چون دید کی داود حلقه‌ها می‌ساخت از سوال کردن با این نیت کی صبر از سوال موجب فرج باشدСабр кардани Луқмон чун дид, ки Довуд ҳалқаҳо месохт аз савол кардан бо ин ният, ки сабр аз савол муҷиби фараҷ бошад 13 байт
  82. 082 بخش ۸۲ - بقیهٔ حکایت نابینا و مصحفБақияи ҳикояти нобино ва мусҳаф 23 байт
  83. 083 بخش ۸۳ - صفت بعضی اولیا کی راضی‌اند به‌احکام و لابه نکنند کی این حکم را بگردانСифати баъзе авлиё, ки розӣанд ба аҳком ва лоба накунанд, ки ин ҳукмро бигардон 6 байт
  84. 084 بخش ۸۴ - سؤال کردن بهلول آن درویش راСавол кардани Баҳлул он дарвешро 40 байт
  85. 085 بخش ۸۵ - قصهٔ دقوقی رحمة الله علیه و کراماتشҚиссаи Дақӯқӣ (раҳматуллоҳи алайҳ) ва каромоташ 17 байт
  86. 086 بخش ۸۶ - بازگشتن به قصهٔ دقوقیБозгаштан ба қиссаи Дақӯқӣ 21 байт
  87. 087 بخش ۸۷ - سِرِّ طلب کردن موسی خضر را علیهماالسلام با کمال نبوت و قربتСирри талаб кардани Мусо Хизрро (алайҳимассалом) бо камоли нубувват ва қурбат 11 байт
  88. 088 بخش ۸۸ - بازگشتن به قصهٔ دقوقیБозгаштан ба қиссаи Дақӯқӣ 12 байт
  89. 089 بخش ۸۹ - نمودن مثال هفت شمع سوی ساحلНамудани мисоли ҳафт шамъ сӯи соҳил 6 байт
  90. 090 بخش ۹۰ - شدن آن هفت شمع بر مثال یک شمعШудани он ҳафт шамъ бар мисоли як шамъ 10 байт
  91. 091 بخش ۹۱ - نمودن آن شمعها در نظر هفت مردНамудани он шамъҳо дар назари ҳафт мард 2 байт
  92. 092 بخش ۹۲ - باز شدن آن شمعها هفت درختБоз шудани он шамъҳо ҳафт дарахт 6 байт
  93. 093 بخش ۹۳ - مخفی بودن آن درختان از چشم خلقМахфӣ будани он дарахтон аз чашми халқ 37 байт
  94. 094 بخش ۹۴ - یک درخت شدن آن هفت درختЯк дарахт шудани он ҳафт дарахт 8 байт
  95. 095 بخش ۹۵ - هفت مرد شدن آن هفت درختҲафт мард шудани он ҳафт дарахт 30 байт
  96. 096 بخش ۹۶ - پیش رفتن دقوقی رحمة الله علیه به امامتПеш рафтани Дақӯқӣ (раҳматуллоҳи алайҳ) ба имомат 38 байт
  97. 097 بخش ۹۷ - پیش رفتن دقوقی به امامت آن قومПеш рафтани Дақӯқӣ ба имомати он қавм 18 байт
  98. 098 بخش ۹۸ - اقتدا کردن قوم از پس دقوقیИқтидо кардани қавм аз паси Дақӯқӣ 27 байт
  99. 099 بخش ۹۹ - بیان اشارت سلام سوی دست راست در قیامت از هیبت محاسبه حق از انبیا استعانت و شفاعت خواستنБаёни ишорати салом сӯи дасти рост дар қиёмат аз ҳайбати муҳосибаи Ҳақ аз анбиё истиъонат ва шафоат хостан 9 байт
  100. 100 بخش ۱۰۰ - شنیدن دقوقی در میان نماز افغان آن کشتی کی غرق خواست شدنШунидани Дақӯқӣ дар миёни намоз афғони он киштӣ, ки ғарқ хост шудан 26 байт
  101. 101 بخش ۱۰۱ - تصورات مرد حازمТасаввуроти марди ҳозим 6 байт
  102. 102 بخش ۱۰۲ - دعا و شفاعت دقوقی در خلاص کشتیДуо ва шафоати Дақӯқӣ дар халоси киштӣ 73 байт
  103. 103 بخش ۱۰۳ - انکار کردن آن جماعت بر دعا و شفاعت دقوقی و پریدن ایشان و ناپیدا شدن در پردهٔ غیب و حیران شدن دقوقی کی در هوا رفتند یا در زمینИнкор кардани он ҷамоат бар дуо ва шафоати Дақӯқӣ ва паридани онҳо ва нопайдо шуданашон дар пардаи ғайб ва ҳайрон шудани Дақӯқӣ, ки дар ҳаво рафтанд ё дар замин 25 байт
  104. 104 بخش ۱۰۴ - باز شرح کردن حکایت آن طالب روزی حلال بی کسب و رنج در عهد داود علیه السلام و مستجاب شدن دعای اوБоз шарҳ кардани ҳикояти он толиби рӯзии ҳалол бе касбу ранҷ дар аҳди Довуд (алайҳиссалом) ва мустаҷоб шудани дуои ӯ 9 байт
  105. 105 بخش ۱۰۵ - رفتن هر دو خصم نزد داود علیه السلامРафтани ҳар ду хасм назди Довуд (алайҳиссалом) 61 байт
  106. 106 بخش ۱۰۶ - شنیدن داود علیه السلام سخن هر دو خصم وسال کردن از مدعی علیهШунидани Довуд (алайҳиссалом) сухани ҳар ду хасм ва савол карданаш аз муддаъо алайҳ 13 байт
  107. 107 بخش ۱۰۷ - حکم کردن داود علیه السلام برکشندهٔ گاوҲукм кардани Довуд (алайҳиссалом) бар кушандаи гов 7 байт
  108. 108 بخش ۱۰۸ - تضرع آن شخص از داوری داود علیه السلامТазаррӯъи он шахс аз доварии Довуд (алайҳиссалом) 19 байт
  109. 109 بخش ۱۰۹ - در خلوت رفتن داود تا آنچ حقست پیدا شودДар хилват рафтани Довуд то ончи ҳақ аст пайдо шавад 4 байт
  110. 110 بخش ۱۱۰ - حکم کردن داود بر صاحب گاو کی از سر گاو برخیز و تشنیع صاحب گاو بر داود علیه السلامҲукм кардани Довуд бар соҳиби гов, ки аз сари гов бархез ва ташнииъи соҳиби гов бар Довуд (алайҳиссалом) 6 байт
  111. 111 بخش ۱۱۱ - حکم کردن داود بر صاحب گاو کی جمله مال خود را به وی دهҲукм кардани Довуд бар соҳиби гов, ки ҷумла моли худро ба вай деҳ 17 байт
  112. 112 بخش ۱۱۲ - عزم کردن داود علیه السلام به خواندن خلق بدان صحرا کی راز آشکارا کند و حجتها را همه قطع کندАзм кардани Довуд (алайҳиссалом) ба хондани халқ ба он саҳро, ки роз ошкоро кунад ва ҳуҷҷатҳоро ҳама қатъ кунад 13 байт
  113. 113 بخش ۱۱۳ - گواهی دادن دست و پا و زبان بر سر ظالم هم در دنیاГувоҳӣ додани дасту по ва забон бар сари золим ҳам дар дунё 17 байт
  114. 114 بخش ۱۱۴ - برون رفتن به سوی آن درختБа сӯи он дарахт рафтан 14 байт
  115. 115 بخش ۱۱۵ - قصاص فرمودن داود علیه السلام خونی را بعد از الزام حجت بروДовуд (а) пас аз далел овардан қасоси хунеро фармуд 18 байт
  116. 116 بخش ۱۱۶ - بیان آنک نفس آدمی بجای آن خونیست کی مدعی گاو گشته بود و آن گاو کشنده عقلست و داود حقست یا شیخ کی نایب حق است کی بقوت و یاری او تواند ظالم را کشتن و توانگر شدن به روزی بی‌کسب و بی‌حسابБаёни он, ки нафси одамӣ ба ҷойи он хуниест, ки даъвои гов карда буд ва он гов кушандаи ақл аст ва Довуд ҳақ аст ё шайх, ки ноиби ҳақ аст, ки ба қувват ва ёрии ӯ тавонад золимро куштан ва тавонгар шудан ба рӯзии бекасбу беҳисоб 66 байт
  117. 117 بخش ۱۱۷ - گریختن عیسی علیه السلام فراز کوه از احمقانГурехтани Исо (а) болои кӯҳ аз аҳмақон 30 байт
  118. 118 بخش ۱۱۸ - قصهٔ اهل سبا و حماقت ایشان و اثر ناکردن نصیحت انبیا در احمقانҚиссаи аҳли Сабо ва ҳамоқати эшон ва асар накардани насиҳати анбиё дар аҳмақон 28 байт
  119. 119 بخش ۱۱۹ - شرح آن کور دوربین و آن کر تیزشنو و آن برهنه دراز دامنШарҳи он кӯри дурбин ва он кари тезшунав ва он бараҳнаи дароздаман 29 байт
  120. 120 بخش ۱۲۰ - صفت خرمی شهر اهل سبا و ناشکری ایشانСифати хуррамии шаҳри аҳли Сабо ва ношукрии эшон 12 байт
  121. 121 بخش ۱۲۱ - آمدن پیغامبران حق به نصیحت اهل سباОмадани пайғамбарони ҳақ ба насиҳати аҳли Сабо 41 байт
  122. 122 بخش ۱۲۲ - معجزه خواستن قوم از پیغامبرانМӯъҷиза хостани қавм аз пайғамбарон 23 байт
  123. 123 بخش ۱۲۳ - متهم داشتن قوم انبیا راМуттаҳам доштани қавм анбиёро 5 байт
  124. 124 بخش ۱۲۴ - حکایت خرگوشان کی خرگوشی راپیش پیل فرستادند کی بگو کی من رسول ماه آسمانم پیش تو کی ازین چشمه آب حذر کن چنانک در کتاب کلیله تمام گفته استҲикояти харгӯшон, ки харгӯшеро пеши пил фиристоданд, ки бигӯ, ки ман расули моҳи осмонӣ пеши ту, ки аз ин чашма об ҳазар кун, чунонки дар китоби Калила тамом гуфта аст 16 байт
  125. 125 بخش ۱۲۵ - جواب گفتن انبیا طعن ایشان را و مثل زدن ایشان راҶавоб гуфтани анбиё таъни эшонро ва масал задани эшонро 31 байт
  126. 126 بخش ۱۲۶ - بیان آنک هر کس را نرسد مثل آوردن خاصه در کار الهیБаёни он, ки ҳар касро нарасад масал овардан, хоса дар кори илоҳӣ 10 байт
  127. 127 بخش ۱۲۷ - مثلها زدن قوم نوح باستهزا در زمان کشتی ساختنМасалҳо задани қавми Нӯҳ ба истеҳзо дар замони киштӣ сохтан 4 байт
  128. 128 بخش ۱۲۸ - حکایت آن دزد کی پرسیدند چه می‌کنی نیم‌شب در بن این دیوار گفت دهل می‌زنمҲикояти он дузд, ки пурсиданд, чӣ мекунӣ нисфи шаб дар бини ин девор? Гуфт: «Табл мезанам» 7 байт
  129. 129 بخش ۱۲۹ - جواب آن مثل کی منکران گفتند از رسالت خرگوش پیغام به پیل از ماه آسمانҶавоби он масал, ки инкоргарон гуфтанд аз рисолати харгӯш паём ба пил аз моҳи осмон 35 байт
  130. 130 بخش ۱۳۰ - معنی حزم و مثال مرد حازمМаънии ҳазм ва мисоли марди ҳозим 21 байт
  131. 131 بخش ۱۳۱ - وخامت کار آن مرغ کی ترک حزم کرد از حرص و هواВахомати кори он мурғ, ки тарк ҳазм кард аз ҳирс ва ҳаво 23 байт
  132. 132 بخش ۱۳۲ - حکایت نذر کردن سگان هر زمستان کی این تابستان چون بیاید خانه سازیم از بهر زمستان راҲикояти назр кардани сагон ҳар зимистон, ки ин тобистон чун биёяд, хона созем аз баҳри зимистонро 15 байт
  133. 133 بخش ۱۳۳ - منع کردن انبیا را از نصیحت کردن و حجت آوردن جبریانهМанъ кардани анбиёро аз насиҳат кардан ва ҳуҷҷат овардан ҷабрӣ 9 байт
  134. 134 بخش ۱۳۴ - جواب انبیا علیهم السلام مر جبریان راҶавоби анбиё (а) мар ҷабриёнро 8 байт
  135. 135 بخش ۱۳۵ - مکرر کردن کافران حجتهای جبریانه راМукаррар кардани кофирон ҳуҷҷатҳои ҷабрӣ 5 байт
  136. 136 بخش ۱۳۶ - باز جواب انبیا علیهم السلام ایشان راБоз ҷавоби анбиё (а) эшонро 26 байт
  137. 137 بخش ۱۳۷ - مکرر کردن قوم اعتراض ترجیه بر انبیا علیهم‌السلامМукаррар кардани қавм эътирози тарҷеҳ бар анбиё (а) 7 байт
  138. 138 بخش ۱۳۸ - باز جواب انبیا علیهم السلامБоз ҷавоби анбиё (а) 28 байт
  139. 139 بخش ۱۳۹ - حکمت آفریدن دوزخ آن جهان و زندان این جهان تا معبد متکبّران باشد کی ائتیا طوعا او کرهاҲикмати офаридани дӯзах он ҷаҳон ва зиндони ин ҷаҳон, то ибодатгоҳи мутакаббирон бошад, ки «итъяа тоъан ав карҳан» 15 байт
  140. 140 بخش ۱۴۰ - بیان آنک حق تعالی صورت ملوک را سبب مسخر کردن جباران کی مسخر حق نباشند ساخته است چنانک موسی علیه السلام باب صغیر ساخت بر ربض قدس جهت رکوع جباران بنی اسرائیل وقت در آمدن کی ادخلوا الباب سجدا و قولوا حطةБаёни он, ки Ҳақ таоло сурати мулук­ро сабаби мусаххар кардани ҷабборон, ки мусаххари Ҳақ набошанд, сохта аст, чунонки Мӯсо (а) боби сағир сохт бар рабази Қудс ҷиҳати рукуи ҷабборони банӣ Исроил вақти даромадан, ки «удхулу-л-боба суҷҷадан ва қулу ҳиттатун» 16 байт
  141. 141 بخش ۱۴۱ - قصه عشق صوفی بر سفرهٔ تهیҚиссаи ишқи сӯфӣ бар суфраи техӣ 16 байт
  142. 142 بخش ۱۴۲ - مخصوص بودن یعقوب علیه السلام به چشیدن جام حق از روی یوسف و کشیدن بوی حق از بوی یوسف و حرمان برادران و غیر هم ازین هر دوМахсус будани Яъқуб (а) ба чашидани ҷоми ҳақ аз рӯйи Юсуф ва кашидани бӯйи ҳақ аз бӯйи Юсуф ва ҳирмони бародарон ва ғайра аз ин ҳар ду 25 байт
  143. 143 بخش ۱۴۳ - حکایت امیر و غلامش کی نماز باره بود وانس عظیم داشت در نماز و مناجات با حقҲикояти амир ва ғуломаш, ки намозпора буд ва унси азим дошт дар намоз ва муноҷот бо Ҳақ 22 байт
  144. 144 بخش ۱۴۴ - نومید شدن انبیا از قبول و پذیرای منکران قوله حتی اذا استیاس الرسلНоумед шудани анбиё аз қабул ва пазироии инкоргарон, қавли ӯ: «Ҳатто аза-стйъаса-р-русулу» 16 байт
  145. 145 بخش ۱۴۵ - بیان آنک ایمان مقلد خوفست و رجاБаёни он, ки имони муқаллид хавф аст ва раҷо 11 байт
  146. 146 بخش ۱۴۶ - بیان آنک رسول علیه السلام فرمود ان لله تعالی اولیاء اخفیاءБаёни он, ки Расул (а) фармуд: «Инна лиллоҳи таоло авлиёун ахфиёун» 6 байт
  147. 147 بخش ۱۴۷ - حکایت مندیل در تنور پر آتش انداختن انس رضی الله عنه و ناسوختنҲикояти мандил дар танӯри пур оташ андохтани Анас (р) ва насохтан 20 байт
  148. 148 بخش ۱۴۸ - قصهٔ فریاد رسیدن رسول علیه السلام کاروان عرب را کی از تشنگی و بی‌آبی در مانده بودند و دل بر مرگ نهاده شتران و خلق زبان برون انداختهҚиссаи фарёд расидани Расул (а) корвони арабро, ки аз ташнагӣ ва беобӣ дармонда буданд ва дил бар марг ниҳода, шутурон ва халқ забон берун андохта 33 байт
  149. 149 بخش ۱۴۹ - مشک آن غلام ازغیب پر آب کردن بمعجزه و آن غلام سیاه را سپیدرو کردن باذن الله تعالیМашки он ғулом аз ғайб пур об кардан ба мӯъҷиза ва он ғуломи сиёҳро сафедрӯ кардан ба изни Аллоҳ таоло 14 байт
  150. 150 بخش ۱۵۰ - دیدن خواجه غلام خود را سپید و ناشناختن کی اوست و گفتن کی غلام مرا تو کشته‌ای خونت گرفت و خدا ترا به دست من انداختДидани хоҷа ғуломи худро сафед ва нашинохтан, ки ӯст ва гуфтан, ки ғуломи маро ту куштаӣ, хунат гирифт ва Худо туро ба дасти ман андохт 27 байт
  151. 151 بخش ۱۵۱ - بیان آنک حق تعالی هرچه داد و آفرید از سماوات و ارضین و اعیان و اعراض همه به استدعاء حاجت آفرید‌؛ خود را محتاج چیزی باید کردن تا بدهد؛ کی ‌«امن یجیب المضطر اذا دعاه»؛ اضطرار‌، گواه استحقاق استБаёни он, ки Ҳақ таоло ҳар чизе дод ва офарид аз самовоту арзин ва аъён ва аъроз ҳама ба истидъои ҳоҷат офарид. Худро муҳтоҷи чизе бояд кардан, то бидиҳад, ки «Амман юҷибу-л-музтарра иза даъоҳу». Изтирор гувоҳи истиҳқоқ аст 16 байт
  152. 152 بخش ۱۵۲ - آمدن آن زن کافر با طفل شیرخواره به نزدیک مصطفی علیه السلام و ناطق شدن عیسی‌وار به معجزات رسول صلی الله علیه و سلمОмадани он зани кофир бо тифли ширхора ба наздики Мустафо (а) ва нотиқ шудани Исовор ба мӯъҷизаоти Расул (с) 18 байт
  153. 153 بخش ۱۵۳ - ربودن عقاب موزهٔ مصطفی علیه السلام و بردن بر هوا و نگون کردن و از موزه مار سیاه فرو افتادنРабудани уқоб мӯзаи Мустафо (а) ва бурдан бар ҳаво ва нигун кардан ва аз мӯза мори сиёҳ фурӯ афтодан 17 байт
  154. 154 بخش ۱۵۴ - وجه عبرت گرفتن ازین حکایت و یقین دانستن کی ان مع العسر یسراВаҷҳи ибрат гирифтан аз ин ҳикоят ва яқин донистан, ки «инна маъа-л-усри юсран» 11 байт
  155. 155 بخش ۱۵۵ - استدعاء آن مرد از موسی زبان بهایم با طیورИстидъои он мард аз Мӯсо забони баҳоим бо туюр 20 байт
  156. 156 بخش ۱۵۶ - وحی آمدن از حق تعالی به موسی کی بیاموزش چیزی کی استدعا کند یا بعضی از آنВаҳй омадан аз Ҳақ таоло ба Мӯсо, ки биомӯзаш чизе, ки истидъо кунад ё баъзе аз он 17 байт
  157. 157 بخش ۱۵۷ - قانع شدن آن طالب به تعلیم زبان مرغ خانگی و سگ و اجابت موسی علیه السلامҚонеъ шудани он толиб ба таълими забони мурғи хонагӣ ва саг ва иҷобати Мӯсо (а) 8 байт
  158. 158 بخش ۱۵۸ - جواب خروس سگ راҶавоби хурӯс сагро 18 байт
  159. 159 بخش ۱۵۹ - خجل گشتن خروس پیش سگ به سبب دروغ شدن در آن سه وعدهХаҷил гаштани хурӯс пеши саг ба сабаби дурӯғ шудани дар он се ваъда 14 байт
  160. 160 بخش ۱۶۰ - خبر کردن خروس از مرگ خواجهХабар кардани хурӯс аз марги хоҷа 24 байт
  161. 161 بخش ۱۶۱ - دویدن آن شخص به سوی موسی به زنهار چون از خروس خبر مرگ خود شنیدДавидани он шахс ба сӯи Мӯсо ба зинҳор чун аз хурӯс хабари марги худ шунид 16 байт
  162. 162 بخش ۱۶۲ - دعاکردن موسی آن شخص را تا بایمان رود از دنیاДуо кардани Мӯсо он шахсро, то ба имон равад аз дунё 7 байт
  163. 163 بخش ۱۶۳ - اجابت کردن حق تعالی دعای موسی را علیه السلامИҷобат кардани Ҳақ таоло дуои Мӯсоро (а) 9 байт
  164. 164 بخش ۱۶۴ - حکایت آن زنی کی فرزندش نمی‌زیست بنالید جواب آمد کی آن عوض ریاضت تست و به جای جهاد مجاهدانست تراҲикояти он зане, ки фарзандаш намезист, бинолид. Ҷавоб омад, ки он ивази риёзати туст ва ба ҷои ҷиҳоди муҷоҳидон аст туро 20 байт
  165. 165 بخش ۱۶۵ - در آمدن حمزه رضی الله عنه در جنگ بی زرهДаромадани Ҳамза (р) дар ҷанг бе зиреҳ 10 байт
  166. 166 بخش ۱۶۶ - جواب حمزه مر خلق راҶавоби Ҳамза мар халқро 65 байт
  167. 167 بخش ۱۶۷ - حیله دفع مغبون شدن در بیع و شراҲилаи дафъи мағбун шудан дар байъ ва широ 23 байт
  168. 168 بخش ۱۶۸ - وفات یافتن بلال رضی الله عنه با شادیВафот ёфтани Билол (р) бо шодӣ 18 байт
  169. 169 بخش ۱۶۹ - حکمت ویران شدن تن به مرگҲикмати вайрон шудани тан ба марг 10 байт
  170. 170 بخش ۱۷۰ - تشبیه دنیا کی بظاهر فراخست و بمعنی تنگ و تشبیه خواب کی خلاص است ازین تنگیТашбеҳи дунё, ки ба зоҳир фарох аст ва ба маънии танг ва ташбеҳи хоб, ки халос аст аз ин тангӣ 21 байт
  171. 171 بخش ۱۷۱ - بیان آنک هرچه غفلت و غم و کاهلی و تاریکی‌ست همه از تن است کی ارضی است و سفلیБаёни он, ки ҳар чизе ғафлат ва ғам ва коҳилӣ ва торикӣ аст, ҳама аз тан аст, ки арзӣ аст ва суфлӣ 17 байт
  172. 172 بخش ۱۷۲ - تشبیه نص با قیاسТашбеҳи насс бо қиёс 19 байт
  173. 173 بخش ۱۷۳ - آداب المستمعین والمریدین عند فیض الحکمة من لسان الشیخОдобу-л-мустамиъина ва-л-муридина инда файзи-л-ҳикмати мин лисони-ш-шайх 16 байт
  174. 174 بخش ۱۷۴ - شناختن هر حیوانی بوی عدو خود را و حذر کردن و بطالت و خسارت آنکس کی عدو کسی بود کی ازو حذر ممکن نیست و فرار ممکن نی و مقابله ممکن نیШинохтани ҳар ҳайвоне бӯйи адуи худро ва ҳазар кардан ва батолат ва хасорати он кас, ки адуи касе буд, ки аз ӯ ҳазар мумкин нест ва фирор мумкин не ва муқобила мумкин не 17 байт
  175. 175 بخش ۱۷۵ - فرق میان دانستن چیزی به مثال و تقلید و میان دانستن ماهیت آن چیزФарқ миёни донистани чизе ба масал ва тақлид ва миёни донистани моҳияти он чиз 23 байт
  176. 176 بخش ۱۷۶ - جمع و توفیق میان نفی و اثبات یک چیز از روی نسبت و اختلاف جهتҶамъ ва тавфиқ миёни нафй ва исботи як чиз аз рӯйи нисбат ва ихтилофи ҷиҳат 11 байт
  177. 177 بخش ۱۷۷ - مسلهٔ فنا و بقای درویشМасъалаи фано ва бақои дарвеш 17 байт
  178. 178 بخش ۱۷۸ - قصه وکیل صدر جهان کی متهم شد و از بخارا گریخت از بیم جان باز عشقش کشید رو کشان کی کار جان سهل باشد عاشقان راҚиссаи вакили Садри Ҷаҳон, ки муттаҳам шуд ва аз Бухоро гурехт аз бими ҷон. Боз ишқаш кашид рӯкашон, ки кори ҷон саҳл бошад ошиқонро 14 байт
  179. 179 بخش ۱۷۹ - پیدا شدن روح القدس بصورت آدمی بر مریم بوقت برهنگی و غسل کردن و پناه گرفتن بحق تعالیПайдо шудани Рӯҳулқудс ба сурати одамӣ бар Марям вақти бараҳнагӣ ва ғусл кардан ва паноҳ гирифтан ба Ҳақ таоло 68 байт
  180. 180 بخش ۱۸۰ - گفتن روح القدس مریم راکی من رسول حقم به تو آشفته مشو و پنهان مشو از من کی فرمان اینستГуфтани Рӯҳулқудс Марямро, ки ман расули Ҳақам ба ту, ошуфта машав ва пинҳон машав аз ман, ки фармони ин аст 21 байт
  181. 181 بخش ۱۸۱ - عزم کردن آن وکیل ازعشق کی رجوع کند به بخارا لاابالی‌وارАзм кардани он вакил аз ишқ, ки руҷӯъ кунад ба Бухоро лоуболиёна 19 байт
  182. 182 بخش ۱۸۲ - پرسیدن معشوقی از عاشق غریب خود کی از شهرها کدام شهر را خوشتر یافتی و انبوه‌تر و محتشم‌تر و پر نعمت‌تر و دلگشاترПурсидани маъшуқе аз ошиқи ғариби худ, ки аз шаҳрҳо кадом шаҳрро хуштар ёфтӣ ва анбӯҳтар ва муҳташамтар ва пурнеъматтар ва дилкушотар 4 байт
  183. 183 بخش ۱۸۳ - منع کردن دوستان او را از رجوع کردن به بخارا وتهدید کردن و لاابالی گفتن اوМанъ кардани дӯстони ӯро аз руҷӯъ кардан ба Бухоро ва таҳдид кардан ва лоуболӣ гуфтани ӯ 18 байт
  184. 184 بخش ۱۸۴ - لاابالی گفتن عاشق ناصح و عاذل را از سر عشقЛоуболӣ гуфтани ошиқ носеҳ ва тозиёнро аз сари ишқ 29 байт
  185. 185 بخش ۱۸۵ - رو نهادن آن بندهٔ عاشق سوی بخاراРӯ ниҳодани он бандаи ошиқ сӯи Бухоро 12 байт
  186. 186 بخش ۱۸۶ - در آمدن آن عاشق لاابالی در بخارا وتحذیر کردن دوستان او را از پیداشدنДаромадани он ошиқи лоуболӣ дар Бухоро ва таҳзир кардани дӯстони ӯро аз пайдо шудан 12 байт
  187. 187 بخش ۱۸۷ - جواب گفتن عاشق عاذلان را و تهدید‌کنندگان راҶавоб гуфтани ошиқ тозиёнро ва таҳдидкунандагонро 32 байт
  188. 188 بخش ۱۸۸ - رسیدن آن عاشق به معشوق خویش چون دست از جان خود بشستРасидани он ошиқ ба маъшуқи хеш чун даст аз ҷони худ бишуст 6 байт
  189. 189 بخش ۱۸۹ - صفت آن مسجد کی عاشق‌کش بود و آن عاشق مرگ‌جوی لا ابالی کی درو مهمان شدСифати он масҷид, ки ошиқкуш буд ва он ошиқи маргҷӯйи лоуболӣ, ки дар ӯ меҳмон шуд 9 байт
  190. 190 بخش ۱۹۰ - مهمان آمدن در آن مسجدМеҳмон омадан дар он масҷид 7 байт
  191. 191 بخش ۱۹۱ - ملامت کردن اهل مسجد مهمان عاشق را از شب خفتن در آنجا و تهدید کردن مروراМаломат кардани аҳли масҷид меҳмони ошиқро аз шаб хуфтан дар он ҷо ва таҳдид кардани ӯро 8 байт
  192. 192 بخش ۱۹۲ - جواب گفتن عاشق عاذلان راҶавоб гуфтани ошиқ тозиёнро 14 байт
  193. 193 بخش ۱۹۳ - عشق جالینوس برین حیات دنیا بود کی هنر او همینجا بکار می‌آید هنری نورزیده است کی در آن بازار بکار آید آنجا خود را به عوام یکسان می‌بیندИшқи Ҷолинус ба ин ҳаёти дунё буд, ки ҳунари ӯ ҳамин ҷо ба кор меояд, ҳунаре наварзида аст, ки дар он бозор ба кор ояд, он ҷо худро ба авом яксон мебинад 33 байт
  194. 194 بخش ۱۹۴ - دیگر باره ملامت کردن اهل مسجد مهمان را از شب خفتن در آن مسجدДигарбора маломат кардани аҳли масҷид меҳмонро аз шаб хуфтан дар он масҷид 43 байт
  195. 195 بخش ۱۹۵ - گفتن شیطان قریش را کی به جنگ احمد آیید کی من یاریها کنم وقبیلهٔ خود را بیاری خوانم و وقت ملاقات صفین گریختنГуфтани шайтон Қурайшро, ки ба ҷанги Аҳмад оед, ки ман ёриҳо кунам ва қабилаи худро ба ёрӣ хонам ва вақти мулоқоти саффин гурехтан 43 байт
  196. 196 بخش ۱۹۶ - مکرر کردن عاذلان پند را بر آن مهمان آن مسجد مهمان کشМукаррар кардани тозиён пандро бар он меҳмони он масҷиди меҳмонкуш 9 байт
  197. 197 بخش ۱۹۷ - جواب گفتن مهمان ایشان را و مثل آوردن بدفع کردن حارس کشت به بانگ دف از کشت شتری را کی کوس محمودی بر پشت او زدندیҶавоб гуфтани меҳмон эшонро ва масал овардан ба дафъ кардани ҳорис кишт ба бонги даф аз кишти шутуреро, ки кӯси Маҳмудӣ бар пушти ӯ задандӣ 71 байт
  198. 198 بخش ۱۹۸ - تمثیل گریختن مؤمن و بی‌صبری او در بلا به اضطراب و بی‌قراری نخود و دیگر حوایج در جوش دیگ و بر دویدن تا بیرون جهندТамсили рамидани кӯра асп аз об хӯрдан ба сабаби шухулидани соисон 37 байт
  199. 199 بخش ۱۹۹ - تمثیل صابر شدن مؤمن چون بر شر و خیر بلا واقف شودТамсили собир шудани мӯъмин чун бар шарру хайри бало воқиф шавад 7 байт
  200. 200 بخش ۲۰۰ - عذر گفتن کدبانو با نخود و حکمت در جوش داشتن کدبانو نخود راУзр гуфтани кадбону бо нахуд ва ҳикмат дар ҷӯш доштани кадбону нахудро 9 байт
  201. 201 بخش ۲۰۱ - باقی قصهٔ مهمان آن مسجد مهمان کش و ثبات و صدق اوБоқии қиссаи меҳмони он масҷиди меҳмонкуш ва субот ва сидқи ӯ 15 байт
  202. 202 بخش ۲۰۲ - ذکرخیال بد اندیشیدن قاصر فهمانЗикри хаёли бад андешидани қосирфаҳмон 17 байт
  203. 203 بخش ۲۰۳ - تفسیر این خبر مصطفی علیه السلام کی للقران ظهر و بطن و لبطنه بطن الی سبعة ابطنТафсири ин хабари Мустафо (а), ки «ли-л-Қуръони заҳрун ва батнун ва ли-батниҳи батнун ило сабъати абтунин» 6 байт
  204. 204 بخش ۲۰۴ - بیان آنک رفتن انبیا و اولیا به کوهها و غارها جهت پنهان کردن خویش نیست و جهت خوف تشویش خلق نیست بلک جهت ارشاد خلق است و تحریض بر انقطاع از دنیا به قدر ممکنБаёни он, ки рафтани анбиё ва авлиё ба кӯҳҳо ва ғорҳо ҷиҳати пинҳон кардани хеш нест ва ҷиҳати хавфи ташвиши халқ нест, балки ҷиҳати иршоди халқ аст ва таҳриз бар инқитоъ аз дунё ба қадри мумкин 8 байт
  205. 205 بخش ۲۰۵ - تشبیه صورت اولیا و صورت کلام اولیا به صورت عصای موسی و صورت افسون عیسی علیهما السلامТашбеҳи сурати авлиё ва сурати каломи авлиё ба сурати асои Мӯсо ва сурати афсуни Исо (а) 10 байт
  206. 206 بخش ۲۰۶ - تفسیر یا جبال اوبی معه والطیرТафсири «Ё ҷиболу аввабӣ маъаҳу ва-т-тайру» 14 байт
  207. 207 بخش ۲۰۷ - جواب طعنه‌زننده در مثنوی از قصور فهم خودҶавоби таъназананда дар Маснавӣ аз қусури фаҳми худ 10 байт
  208. 208 بخش ۲۰۸ - مثل زدن در رمیدن کرهٔ اسپ از آب خوردن به سبب شخولیدن سایسانМасал задан дар рамидани курраи асп аз об хӯрдан ба сабаби шухулидани соисон 29 байт
  209. 209 بخش ۲۰۹ - بقیهٔ ذکر آن مهمان مسجد مهمان‌کشБақияи зикри он меҳмони масҷиди меҳмонкуш 5 байт
  210. 210 بخش ۲۱۰ - تفسیر آیت وَ أَجْلِبْ عَلَیْهِمْ بِخَیْلِکَ وَ رَجِلِکَТафсири ояти «ва аҷлиб алайҳим би-хайлика ва раҷилика» 19 байт
  211. 211 بخش ۲۱۱ - رسیدن بانگ طلسمی نیم‌شب مهمان مسجد راРасидани бонги тилисме нисфи шаб меҳмони масҷидро 32 байт
  212. 212 بخش ۲۱۲ - ملاقات آن عاشق با صدر جهانМулоқоти он ошиқ бо Садри Ҷаҳон 44 байт
  213. 213 بخش ۲۱۳ - جذب هر عنصری جنس خود را کی در ترکیب آدمی محتبس شده است به غیر جنسҶазби ҳар унсуре ҷинси худро, ки дар таркиби одамӣ муҳтабас шуда аст ба ғайри ҷинс 14 байт
  214. 214 بخش ۲۱۴ - منجذب شدن جان نیز به عالم ارواح و تقاضای او و میل او به مقر خود و منقطع شدن از اجزای اجسام کی هم کندهٔ پای باز روح‌اندКашида шудани ҷон низ ба олами арвоҳ ва талаби ӯ ва майли ӯ ба қароргоҳи худ ва қатъ шуданаш аз аҷзои аҷсом, ки боз бонги пояи рӯҳ аст 27 байт
  215. 215 بخش ۲۱۵ - فسخ عزایم و نقضها جهت با خبر کردن آدمی را از آنک مالک و قاهر اوست و گاه گاه عزم او را فسخ ناکردن و نافذ داشتن تا طمع او را بر عزم کردن دارد تا باز عزمش را بشکند تا تنبیه بر تنبیه بودБарҳам задани ниятҳо ва шикастани онҳо барои огоҳ кардани одамӣ аз он ки соҳиб ва ғолиби ӯст ва гоҳ-гоҳ нияти ӯро барҳам надодан ва ҷорӣ доштан, то орзуи ӯро ба ният кардан дорад, то боз нияташро бишканад, то танбеҳ бар танбеҳ бошад 11 байт
  216. 216 بخش ۲۱۶ - نظر کردن پیغامبر علیه السلام به اسیران و تبسم کردن و گفتن کی عَجِبْتُ مِنْ قَوْمٍ یُجَرّونَ إِلَی الجَنَّةِ بِالسَّلاسِلِ وَ الأَغْلالِНазар кардани паёмбар (с) ба асирон ва табассум кардан ва гуфтан, ки “Аҷабо аз қавме, ки ба занҷиру ғул ба сӯи биҳишт кашида мешаванд!” 13 байт
  217. 217 بخش ۲۱۷ - تفسیر این آیت کی ان تستفتحوا فقد جائکم الفتح ایه‌ای طاعنان می‌گفتید کی از ما و محمد علیه السلام آنک حق است فتح و نصرتش ده و این بدان می‌گفتید تا گمان آید کی شما طالب حق‌اید بی غرض اکنون محمد را نصرت دادیم تا صاحب حق را ببینیدТафсири ин оят, ки “Агар шумо кушоиш металабед, пас кушоиш ба суроғи шумо омадааст”. Яъне, таъназанандагон мегуфтанд, ки аз мо ва Муҳаммад (с) он ки ҳақ аст, ғалаба ва нусрат диҳад. Ва инро ба он мегуфтед, то гумон шавад, ки шумо толиби ҳақед бе ғараз. Ҳоло Муҳаммадро нусрат додем, то соҳиби ҳақро бубинед 17 байт
  218. 218 بخش ۲۱۸ - سر آنک بی‌مراد بازگشتن رسول علیه السلام از حدیبیه حق تعالی لقب آن فتح کرد کی انا فتحنا کی به صورت غلق بود و به معنی فتح چنانک شکستن مشک به ظاهر شکستن است و به معنی درست کردنست مشکی او را و تکمیل فواید اوستСирри он ки бозгашти паёмбар (с) аз Ҳудайбия бемурод буд, аммо Худованд онро “фатҳ” номид, ки “Мо фатҳ кардем”, ки зоҳиран баста буда, ва маънан фатҳ. Чунон ки шикастани машк зоҳиран шикастан аст ва маънан дуруст кардани машки ӯ ва такмили фоидаҳои ӯст 9 байт
  219. 219 بخش ۲۱۹ - تفسیر این خبر کی مصطفی علیه السلام فرمود لا تفضلونی علی یونس بن متیТафсири ин хабар, ки Мустафо (с) фармуд: “Маро бар Юнус ибни Мато афзал накунед” 16 байт
  220. 220 بخش ۲۲۰ - آگاه شدن پیغامبر علیه السلام از طعن ایشان بر شماتت اوОгоҳ шудани паёмбар (с) аз таъна задани онҳо бар шамотати ӯ 33 байт
  221. 221 بخش ۲۲۱ - بیان آنک طاغی در عین قاهری مقهورست و در عین منصوری ماسورБаёни он ки тоғӣ дар айни ғолибӣ мағлуб аст ва дар айни нусратёбӣ асир 40 байт
  222. 222 بخش ۲۲۲ - جذب معشوق عاشق را من حیث لا یعمله العاشق و لا یرجوه و لا یخطر بباله و لا یظهر من ذلک الجذب اثر فی العاشق الا الخوف الممزوج بالیاس مع دوام الطلبҶалби маъшуқ ошиқро аз ҷое, ки ошиқ намедонад ва умед надорад ва ба хаёлаш ҳам намеояд ва аз ин ҷалб дар ошиқ осоре ҷуз тарси омехта бо ноумедӣ бо давоми талаб зоҳир намешавад 23 байт
  223. 223 بخش ۲۲۳ - داد خواستن پشه از باد به حضرت سلیمان علیه السلامДодхоҳии пашша аз бод ба ҳазрати Сулаймон (с) 22 байт
  224. 224 بخش ۲۲۴ - امرکردن سلیمان علیه السلام پشهٔ متظلم را به احضار خصم به دیوان حکمАмр кардани Сулаймон (с) пашшаи шикояткунандаро ба ҳозир кардани хусуматкунанда ба девони ҳукм 18 байт
  225. 225 بخش ۲۲۵ - نواختن معشوق عاشق بیهوش را تا به هوش باز آیدНавозиш кардани маъшуқ ошиқи беҳушро, то ба ҳуш ояд 30 байт
  226. 226 بخش ۲۲۶ - با خویش آمدن عاشق بیهوش و روی آوردن به ثنا و شکر معشوقБа худ омадани ошиқи беҳуш ва рӯй овардан ба сано ва шукри маъшуқ 55 байт
  227. 227 بخش ۲۲۷ - حکایت عاشقی دراز هجرانی بسیار امتحانیҲикояти ошиқи дурёни ҳиҷронӣ, бисёр озмоишӣ 31 байт
  228. 228 بخش ۲۲۸ - یافتن عاشق معشوق را و بیان آنک جوینده یابنده بود کی وَ مَنْ یَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَیْراً یَرَهُЁфтани ошиқ маъшуқро ва баёни он ки ҷӯяндаёбанда аст, ки “ва ҳар кӣ ба андозаи заррае некӣ кунад, онро хоҳад дид” 31 байт