อ่าน›Daftar 4

Daftar 4 · 3850 บทกลอน · 139 ตอน

دفتر چهارم

Book IV

دیباچهٔ دفتر چهارم · عربی

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ الظَّعن الرابع الی احسن المرابع و اجلِّ المنافع. تسرُّ قلوب العارفین بمطالعته کسرور الرِّیاض بصوت الغمام و أنس العیون بطیب المنام. فیه ارتیاح الارواح و شفاء الاشباح و هو کما یشتهیه المخلصون و یهوونه، و یطلبه السّالکون و یتمنَّونه. للعیون قرَّة و للنفوس مسرَّة. اطیب الثّمار لمن اجتنی و اجل المرادات و المنی. موصل العلیل الی طبیبه و هادی المحبّ الی حبیبه، و هو بحمد اللَّه من اعظم المواهب و انفس الرغائب. مجدِّد عهد الالفة. مسهِّل عسر اصحاب الکلفة. یزید النظر فیه اسفا لمن بعد و سرورا و شکرا لمن سعد. تضمَّن صدره ما لم یتضَّمن صدور الغانیات من الحلل جزاء لاهل العلم و العمل. فهو کبدر طلع و جدّ رجع. زاید علی تأمل الآملین و رائد لرود العاملین. یرفع الامل بعد انخفاضه و یبسط الرَّجاء بعد انقباضه. کشمس اشرقت من بین غمام تفرقت. نور لاصحابنا و کنز لاعقابنا و نسأل اللَّه التوفیق لشکر فانَّ الشکر قید للعتید و صید للمزید و لا یکون الّا ما یرید و ممّا شجانی أنّنی کنت نائما اعلّل من برد بطیب التَّنسُّم الی ان دعت ورقاء فی غصن ایکة تغرِّد مبکاها بحسن الترنُّم فلو قبل مبکاها بکیت صبابة لسعدی شفیت النَّفس قبل التندُّم و لکن بکت قبلی فهیج لی البکا بکاها فقلت الفضل للمتقدِّم رحم اللَّه المتقدّمین و المتأخّرین و المنجزین و المتنجّزین بفضله و کرمه و جزیل آلائه و نعمه فهو خیر مسئول و اکرم مأمول و اللَّه خیر حافظا و هو ارحم الراحمین و خیر المونسین و خیر الوارثین و خیر مخلف. رازق للعابدین الزّارعین الحارثین و صلی اللَّه علی محمد و علی جمیع الانبیاء و المرسلین آمین یا ربّ العالمین.

หรืออ่านในภาษาของคุณ:

มีแล้ว
❋ ❋ ❋
  1. 001 بخش ۱ - سر آغازปฐมบท 39 บทกลอน
  2. 002 بخش ۲ - تمامی حکایت آن عاشق که از عسس گریخت در باغی مجهول خود معشوق را در باغ یافت و عسس را از شادی دعای خیر می‌کرد و می‌گفت کی عَسی أَنْ تَکْرَهوا شَیْئاً وَ هُوَ خَیْرٌ لَکُمْเรื่องราวทั้งหมดของชายผู้หลงรักที่หนีจากผู้ตรวจการณ์เข้าไปในสวนที่ไม่รู้จัก เขากลับพบคนรักในสวน และเขาก็อวยพรให้ผู้ตรวจการณ์ด้วยความดีงามพลางกล่าวว่า “บางทีพวกเจ้าอาจไม่ชอบบางสิ่งบางอย่าง แต่สิ่งนั้นอาจเป็นความดีสำหรับพวกเจ้า” 40 บทกลอน
  3. 003 بخش ۳ - حکایت آن واعظ کی هر آغاز تذکیر دعای ظالمان و سخت‌دلان و بی‌اعتقادان کردیเรื่องราวของนักเทศน์ที่ทุกครั้งที่เริ่มเทศนา จะอธิษฐานเผื่อผู้กดขี่ ผู้ใจแข็ง และผู้ไร้ศรัทธา 32 บทกลอน
  4. 004 بخش ۴ - سؤال کردن از عیسی علیه‌السلام کی در وجود از همهٔ صعبها صعب‌تر چیستการถามศาสดาอีซา (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) ว่าอะไรคือสิ่งที่ยากที่สุดในการดำรงอยู่ 7 บทกลอน
  5. 005 بخش ۵ - قصد خیانت کردن عاشق و بانگ بر زدن معشوق بر ویคนรักตั้งใจจะทรยศ และคนรักก็ตะโกนใส่เขา 37 บทกลอน
  6. 006 بخش ۶ - قصهٔ آن صوفی کی زن خود را بیگانه‌ای بگرفتเรื่องราวของเศาะฟีผู้ที่ภรรยาของเขาถูกคนแปลกหน้าจับตัวไป 28 บทกลอน
  7. 007 بخش ۷ - معشوق را زیر چادر پنهان کردن جهت تلبیس و بهانه گفتن زن کی ان کید کن عظیمการซ่อนคนรักไว้ใต้ผ้าคลุมเพื่อปกปิดและแก้ตัวของภรรยาว่า “แน่นอนว่าอุบายของพวกเจ้าช่างยิ่งใหญ่นัก” 12 บทกลอน
  8. 008 بخش ۸ - گفتن زن کی او در بند جهاز نیست مراد او ستر و صلاحست و جواب گفتن صوفی این را سرپوشیدهภรรยากล่าวว่าเขาไม่ได้สนใจเรื่องทรัพย์สิน แต่สิ่งที่เขาต้องการคือการปกปิดและการทำความดี และเศาะฟีก็ตอบคำนี้อย่างปิดบัง 17 บทกลอน
  9. 009 بخش ۹ - غرض از سمیع و بصیر گفتن خدا راวัตถุประสงค์ในการกล่าวถึงพระเจ้าว่าทรงได้ยินและทรงเห็น 23 บทกลอน
  10. 010 بخش ۱۰ - مثال دنیا چون گولخن و تقوی چون حمامเปรียบโลกเหมือนโรงอาบน้ำร้อน และการสำรวมตนเหมือนห้องอาบน้ำ 19 บทกลอน
  11. 011 بخش ۱۱ - قصهٔ آن دباغ کی در بازار عطاران از بوی عطر و مشک بیهوش و رنجور شدเรื่องราวของช่างฟอกหนังที่หมดสติและป่วยเพราะกลิ่นหอมจากน้ำหอมและชะมดในตลาดน้ำหอม 32 บทกลอน
  12. 012 بخش ۱۲ - معالجه کردن برادر دباغ دباغ را به خفیه به بوی سرگینพี่ชายของช่างฟอกหนังรักษาช่างฟอกหนังอย่างลับๆ ด้วยกลิ่นของมูลสัตว์ 17 บทกลอน
  13. 013 بخش ۱۳ - عذر خواستن آن عاشق از گناه خویش به تلبیس و روی پوش و فهم کردن معشوق آن را نیزชายผู้หลงรักขออภัยโทษในความผิดของตนด้วยการปกปิดและแก้ตัว และคนรักก็เข้าใจสิ่งนั้นเช่นกัน 14 บทกลอน
  14. 014 بخش ۱۴ - رد کردن معشوقه عذر عاشق را و تلبیس او را در روی او مالیدنคนรักปฏิเสธคำขอโทษของผู้หลงรักและโยนการปกปิดของเขาคืนให้ 33 บทกลอน
  15. 015 بخش ۱۵ - گفتن آن جهود علی را کرم الله وجهه کی اگر اعتماد داری بر حافظی حق از سر این کوشک خود را در انداز و جواب گفتن امیرالمؤمنین او راชาวยิวกล่าวแก่อะลี (ขออัลลอฮ์ทรงยกย่องเขา) ว่า “หากท่านเชื่อมั่นในการปกป้องของพระเจ้า จงกระโดดลงมาจากยอดปราสาทนี้” และอมีรุลมุอ์มินีนก็ตอบเขา 35 บทกลอน
  16. 016 بخش ۱۶ - قصهٔ مسجد اقصی و خروب و عزم کردن داود علیه‌السلام پیش از سلیمان علیه‌السلام بر بنای آن مسجدเรื่องราวของมัสยิดอัลอักซอและต้นอินทผลัม และการตัดสินใจของศาสดาดาวูด (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) ก่อนศาสดาสุไลมาน (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) ในการสร้างมัสยิดนั้น 18 บทกลอน
  17. 017 بخش ۱۷ - شرح انما المؤمنون اخوة والعلماء کنفس واحدة خاصه اتحاد داود و سلیمان و سایر انبیا علیهم‌السلام کی اگر یکی ازیشان را منکر شوی ایمان به هیچ نبی درست نباشد و این علامت اتحادست کی یک خانه از هزاران خانه ویران کنی آن همه ویران شود و یک دیوار قایم نماند کی لانفرق بین احد منهم و العاقل یکفیه الاشارة این خود از اشارت گذشتคำอธิบายว่า “แท้จริงแล้วผู้ศรัทธาทั้งหลายคือพี่น้องกัน” และ “นักปราชญ์คือดวงวิญญาณเดียว” โดยเฉพาะอย่างยิ่งการรวมเป็นหนึ่งของดาวูดและสุไลมานและศาสดาอื่นๆ (ขอความสันติสุขจงมีแด่พวกเขา) ที่ว่าหากท่านปฏิเสธศาสดาคนใดคนหนึ่ง การศรัทธาต่อศาสดาคนใดก็จะไม่สมบูรณ์ และนี่คือสัญลักษณ์ของการรวมเป็นหนึ่งที่ว่าหากท่านทำลายบ้านหนึ่งหลังจากหลายพันหลัง ทั้งหมดก็จะถูกทำลายและไม่มีกำแพงใดตั้งมั่นอยู่ได้ เพราะ “เราไม่แยกแยะระหว่างคนหนึ่งคนใดจากพวกเขา” และสำหรับคนฉลาดแล้ว การชี้นำก็เพียงพอแล้ว นี่ไม่ใช่แค่การชี้นำอีกต่อไป 61 บทกลอน
  18. 018 بخش ۱۸ - بقیهٔ قصهٔ بنای مسجد اقصیเรื่องราวส่วนที่เหลือของการสร้างมัสยิดอัลอักซอ 20 บทกลอน
  19. 019 بخش ۱۹ - قصهٔ آغاز خلافت عثمان رضی الله عنه و خطبهٔ وی در بیان آنک ناصح فعال به فعل به از ناصح قوال به قولเรื่องราวการเริ่มต้นคอลิฟะฮ์ของอุสมาน (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยเขา) และคำเทศนาของท่านในการอธิบายว่าผู้ตักเตือนด้วยการกระทำดีกว่าผู้ตักเตือนด้วยคำพูด 34 บทกลอน
  20. 020 بخش ۲۰ - در بیان آنک حکما گویند آدمی عالم صغریست و حکمای اللهی گویند آدمی عالم کبریست زیرا آن علم حکما بر صورت آدمی مقصور بود و علم این حکما در حقیقت حقیقت آدمی موصول بودในการอธิบายว่านักปราชญ์กล่าวว่ามนุษย์คือจักรวาลขนาดเล็ก แต่นักปราชญ์ของอัลลอฮ์กล่าวว่ามนุษย์คือจักรวาลขนาดใหญ่กว่า เพราะความรู้ของนักปราชญ์เหล่านั้นจำกัดอยู่แค่รูปลักษณ์ของมนุษย์ แต่ความรู้ของนักปราชญ์เหล่านี้เชื่อมโยงกับความจริงแท้ของมนุษย์ 17 บทกลอน
  21. 021 بخش ۲۱ - تفسیر این حدیث کی مثل امتی کمثل سفینة نوح من تمسک بها نجا و من تخلف عنها غرقการตีความหะดีษที่ว่า “อุปมาประชาชาติของฉันเหมือนเรือของนูห์ ผู้ใดยึดมั่นในมันก็จะรอดพ้น ผู้ใดละทิ้งมันก็จะจมน้ำ” 25 บทกลอน
  22. 022 بخش ۲۲ - قصهٔ هدیه فرستادن بلقیس از شهر سبا سوی سلیمان علیه‌السلامเรื่องราวของการส่งของขวัญของราชินีบัลกิสจากเมืองสะบะอ์ไปยังศาสดาสุไลมาน (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) 35 บทกลอน
  23. 023 بخش ۲۳ - کرامات و نور شیخ عبدالله مغربی قدس الله سرهความอัศจรรย์และแสงรัศมีของเชคอับดุลลอฮ์ มัฆริบี (ขออัลลอฮ์ทรงทำให้ดวงวิญญาณของท่านบริสุทธิ์) 16 บทกลอน
  24. 024 بخش ۲۴ - بازگردانیدن سلیمان علیه‌السلام رسولان بلقیس را به آن هدیه‌ها کی آورده بودند سوی بلقیس و دعوت کردن بلقیس را به ایمان و ترک آفتاب‌پرستیศาสดาสุไลมาน (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) ส่งทูตของบัลกิสกลับไปพร้อมกับของขวัญที่พวกเขานำมายังบัลกิส และเชิญชวนบัลกิสให้ศรัทธาและละทิ้งการบูชาดวงอาทิตย์ 11 บทกลอน
  25. 025 بخش ۲۵ - قصهٔ عطاری کی سنگ ترازوی او گل سرشوی بود و دزدیدن مشتری گل خوار از آن گل هنگام سنجیدن شکر دزدیده و پنهانเรื่องราวของคนขายน้ำหอมที่ใช้ดินสอพองเป็นหินถ่วงน้ำหนัก และลูกค้าขโมยก้อนดินนั้นไปในขณะที่เขากำลังชั่งน้ำตาลอย่างลับๆ 28 บทกลอน
  26. 026 بخش ۲۶ - دلداری کردن و نواختن سلیمان علیه‌السلام مر آن رسولان را و دفع وحشت و آزار از دل ایشان و عذر قبول ناکردن هدیه شرح کردن با ایشانศาสดาสุไลมาน (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) ปลอบโยนและต้อนรับทูตเหล่านั้น และขจัดความกลัวและความเจ็บปวดจากใจของพวกเขา และอธิบายเหตุผลในการไม่รับของขวัญให้พวกเขาฟัง 25 บทกลอน
  27. 027 بخش ۲۷ - دیدن درویش جماعت مشایخ را در خواب و درخواست کردن روزی حلال بی‌مشغول شدن به کسب و از عبادت ماندن و ارشاد ایشان او را و میوه‌های تلخ و ترش کوهی بر وی شیرین شدن به داد آن مشایخการที่นักบวชเห็นกลุ่มชีคในความฝันและขอให้ได้รับปัจจัยยังชีพที่ฮาลาลโดยไม่ต้องทำงานและละทิ้งการทำอิบาดะห์ และคำแนะนำของพวกเขาที่มีต่อเขา และผลไม้ป่ารสขมและเปรี้ยวกลายเป็นหวานสำหรับเขาด้วยพรของชีคเหล่านั้น 11 บทกลอน
  28. 028 بخش ۲۸ - نیت کردن او کی این زر بدهم بدان هیزم‌کش چون من روزی یافتم به کرامات مشایخ و رنجیدن آن هیزم‌کش از ضمیر و نیت اوเขาตั้งใจจะให้ทองคำนี้แก่คนหาฟืน เพราะเขาได้รับปัจจัยยังชีพด้วยความอัศจรรย์ของชีค และคนหาฟืนก็ไม่พอใจกับความตั้งใจของเขา 29 บทกลอน
  29. 029 بخش ۲۹ - تحریض سلیمان علیه‌السلام مر رسولان را بر تعجیل به هجرت بلقیس بهر ایمانศาสดาสุไลมาน (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) กระตุ้นทูตให้เร่งเดินทางของบัลกิสเพื่อการศรัทธา 8 บทกลอน
  30. 030 بخش ۳۰ - سبب هجرت ابراهیم ادهم قدس الله سره و ترک ملک خراسانสาเหตุการอพยพของอิบรอฮีม อัดฮัม (ขออัลลอฮ์ทรงทำให้ดวงวิญญาณของท่านบริสุทธิ์) และการละทิ้งอาณาจักรโฆราซาน 19 บทกลอน
  31. 031 بخش ۳۱ - حکایت آن مرد تشنه کی از سر جوز بن جوز می‌ریخت در جوی آب کی در گو بود و به آب نمی‌رسید تا به افتادن جوز بانگ آب# بشنود و او را چو سماع خوش بانگ آب اندر طرب می‌آوردเรื่องราวของชายผู้กระหายที่โยนผลวอลนัทลงไปในร่องน้ำลึก และไม่สามารถเอื้อมถึงน้ำได้ จนกระทั่งได้ยินเสียงน้ำเมื่อผลวอลนัทตกลงไป และเสียงน้ำนั้นทำให้เขามีความสุขเหมือนกับการฟังดนตรี 36 บทกลอน
  32. 032 بخش ۳۲ - تهدید فرستادن سلیمان علیه‌السلام پیش بلقیس کی اصرار میندیش بر شرک و تاخیر مکنศาสดาสุไลมาน (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) ส่งคำเตือนไปยังบัลกิสว่า “อย่าดื้อรั้นในการตั้งภาคีและอย่าชักช้า” 31 บทกลอน
  33. 033 بخش ۳۳ - پیدا کردن سلیمان علیه‌السلام کی مرا خالصا لامر الله جهدست در ایمان تو یک ذره غرضی نیست مرا نه در نفس تو و حسن تو و نه در ملک تو خود بینی چون چشم جان باز شود به نوراللهศาสดาสุไลมาน (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) เปิดเผยว่า “ฉันมุ่งมั่นในความศรัทธาของเจ้าเพื่ออัลลอฮ์โดยบริสุทธิ์ใจ ฉันไม่มีเจตนาซ่อนเร้นใดๆ ในตัวเจ้า ความงามของเจ้า หรืออาณาจักรของเจ้า เจ้าจะได้เห็นเองเมื่อดวงตาแห่งจิตวิญญาณเปิดออกด้วยแสงสว่างของอัลลอฮ์” 17 บทกลอน
  34. 034 بخش ۳۴ - باقی قصهٔ ابراهیم ادهم قدس‌الله سرهเรื่องราวที่เหลือของอิบรอฮีม อัดฮัม (ขออัลลอฮ์ทรงทำให้ดวงวิญญาณของท่านบริสุทธิ์) 16 บทกลอน
  35. 035 بخش ۳۵ - بقیهٔ قصهٔ اهل سبا و نصیحت و ارشاد سلیمان علیه‌السلام آل بلقیس را هر یکی را اندر خور خود و مشکلات دین و دل او و صید کردن هر جنس مرغ ضمیری به صفیر آن جنس مرغ و طعمهٔ اوเรื่องราวที่เหลือของชาวสะบะอ์ และคำตักเตือนและคำแนะนำของศาสดาสุไลมาน (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) แก่ครอบครัวของบัลกิส แต่ละคนตามความเหมาะสม และปัญหาทางศาสนาและจิตใจของพวกเขา และการจับนกแต่ละประเภทด้วยเสียงเรียกของนกประเภทนั้นและเหยื่อของมัน 14 บทกลอน
  36. 036 بخش ۳۶ - آزاد شدن بلقیس از ملک و مست شدن او از شوق ایمان و التفات همت او از همهٔ ملک منقطع شدن وقت هجرت الا از تختการที่บัลกิสหลุดพ้นจากอาณาจักรและมึนเมาจากความปรารถนาในการศรัทธา และความมุ่งมั่นของเธอก็เลิกสนใจอาณาจักรทั้งหมดเมื่ออพยพ ยกเว้นบัลลังก์ 44 บทกลอน
  37. 037 بخش ۳۷ - چاره کردن سلیمان علیه‌السلام در احضار تخت بلقیس از سباศาสดาสุไลมาน (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) หาทางนำบัลลังก์ของบัลกิสมาจากสะบะอ์ 12 บทกลอน
  38. 038 بخش ۳۸ - قصهٔ یاری خواستن حلیمه از بتان چون عقیب فطام مصطفی را علیه‌السلام گم کرد و لرزیدن و سجدهٔ بتان و گواهی دادن ایشان بر عظمت کار مصطفی صلی‌الله علیه و سلمเรื่องราวของการขอความช่วยเหลือจากเทวรูปของฮะลีมะฮ์เมื่อนางทำท่านมุสตาฟา (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) หายหลังจากหย่านม และการสั่นสะเทือนและการกราบไหว้ของเทวรูป และการเป็นพยานของพวกมันถึงความยิ่งใหญ่ของท่านมุสตาฟา (ขออัลลอฮ์ทรงอวยพรและให้ความสันติสุขแก่ท่าน) 21 บทกลอน
  39. 039 بخش ۳۹ - حکایت آن پیر عرب کی دلالت کرد حلیمه را به استعانت به بتانเรื่องราวของชายชราชาวอาหรับที่ชี้ทางให้ฮะลีมะฮ์ขอความช่วยเหลือจากเทวรูป 47 บทกลอน
  40. 040 بخش ۴۰ - خبر یافتن جد مصطفی عبدالمطلب از گم کردن حلیمه محمد را علیه‌السلام و طالب شدن او گرد شهر و نالیدن او بر در کعبه و از حق درخواستن و یافتن او محمد را علیه‌السلامอับดุลมุตฏอลิบ ปู่ของท่านมุสตาฟา ทราบข่าวการที่ฮะลีมะฮ์ทำมุฮัมมัด (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) หาย และการที่เขาตามหาทั่วเมืองและการร้องไห้หน้ากะอ์บะฮ์และการขอจากพระเจ้า และการที่เขาพบมุฮัมมัด (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) 50 บทกลอน
  41. 041 بخش ۴۱ - نشان خواستن عبدالمطلب از موضع محمد علیه‌السلام کی کجاش یابم و جواب آمدن از اندرون کعبه و نشان یافتنอับดุลมุตฏอลิบขอที่อยู่ของมุฮัมมัด (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) ว่าจะพบเขาที่ไหน และคำตอบก็มาจากภายในกะอ์บะฮ์ และเขาได้พบที่อยู่ 8 บทกลอน
  42. 042 بخش ۴۲ - بقیهٔ قصهٔ دعوت رحمت بلقیس راเรื่องราวที่เหลือของการเชิญชวนราชินีบัลกิสให้พบกับความเมตตา 4 บทกลอน
  43. 043 بخش ۴۳ - مثل قانع شدن آدمی به دنیا و حرص او در طلب دنیا و غفلت او از دولت روحانیان کی ابنای جنس وی‌اند و نعره‌زنان کی یا لَیْتَ قَوْمي یَعْلَمونَอุปมาการพอใจของมนุษย์กับโลกนี้และความโลภของเขาในการแสวงหาโลกนี้ และความประมาทของเขาต่อความมั่งคั่งทางจิตวิญญาณซึ่งเป็นเพื่อนร่วมเผ่าพันธุ์ของเขา และเสียงร้องว่า “โอ้ ช่างน่าเสียดายที่ชนชาติของฉันไม่รู้” 68 บทกลอน
  44. 044 بخش ۴۴ - بقیهٔ عمارت کردن سلیمان علیه‌السلام مسجد اقصی را به تعلیم و وحی خدا جهت حکمتهایی کی او داند و معاونت ملایکه و دیو و پری و آدمی آشکاراส่วนที่เหลือของการสร้างมัสยิดอัลอักซอของศาสดาสุไลมาน (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) ตามคำสอนและวะฮีย์ของพระเจ้า เพื่อปัญญาที่พระองค์ทรงรู้ และด้วยความช่วยเหลือจากมะลาอิกะฮ์ ญิน ผี ปีศาจ และมนุษย์อย่างเปิดเผย 43 บทกลอน
  45. 045 بخش ۴۵ - قصهٔ شاعر و صله دادن شاه و مضاعف کردن آن وزیر بوالحسن نامเรื่องราวของกวีและการให้รางวัลของกษัตริย์ และการเพิ่มพูนรางวัลโดยเสนาบดีชื่ออะบูอัลฮะซัน 10 บทกลอน
  46. 046 بخش ۴۶ - باز آمدن آن شاعر بعد چند سال به امید همان صله و هزار دینار فرمودن بر قاعدهٔ خویش و گفتن وزیر نو هم حسن نام شاه را کی این سخت بسیارست و ما را خرجهاست و خزینه خالیست و من او را بده یک آن خشنود کنمกวีกลับมาอีกหลายปีต่อมาโดยหวังจะได้รางวัลเดิม และกษัตริย์มีพระบัญชาให้มอบหนึ่งพันดีนาร์ตามธรรมเนียมของพระองค์ และเสนาบดีใหม่ชื่อฮะซันก็ทูลกษัตริย์ว่า “นี่มันมากเกินไปนัก เรามีค่าใช้จ่ายมากมาย และท้องพระคลังก็ว่างเปล่า กระหม่อมจะทำให้เขาพอใจด้วยหนึ่งในสิบส่วน” 74 บทกลอน
  47. 047 بخش ۴۷ - مانستن بدرایی این وزیر دون در افساد مروت شاه به وزیر فرعون یعنی هامان در افساد قابلیت فرعونความคล้ายคลึงกันของเสนาบดีผู้ต่ำต้อยนี้ในการทำลายความเอื้อเฟื้อของกษัตริย์ กับเสนาบดีของฟาโรห์ (คือฮามาน) ในการทำลายศักยภาพของฟาโรห์ 23 บทกลอน
  48. 048 بخش ۴۸ - نشستن دیو بر مقام سلیمان علیه‌السلام و تشبه کردن او به کارهای سلیمان علیه‌السلام و فرق ظاهر میان هر دو سلیمان و دیو خویشتن را سلیمان بن داود نام کردنญินนั่งแทนที่ศาสดาสุไลมาน (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) และเลียนแบบการกระทำของศาสดาสุไลมาน (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) และความแตกต่างที่ชัดเจนระหว่างสุไลมานทั้งสอง และญินก็เรียกตัวเองว่าสุไลมาน บุตรของดาวูด 24 บทกลอน
  49. 049 بخش ۴۹ - درآمدن سلیمان علیه‌السلام هر روز در مسجد اقصی بعد از تمام شدن جهت عبادت و ارشاد عابدان و معتکفان و رستن عقاقیر در مسجدศาสดาสุไลมาน (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) เข้ามัสยิดอัลอักซอทุกวันหลังจากเสร็จสิ้นเพื่อการสักการะและให้คำแนะนำแก่นักสักการะและผู้ที่ปลีกตัว และการงอกของสมุนไพรในมัสยิด 14 บทกลอน
  50. 050 بخش ۵۰ - آموختن پیشه گورکنی قابیل از زاغ پیش از آنک در عالم علم گورکنی و گور بودกาบิลเรียนรู้การขุดหลุมศพจากอีกา ก่อนที่จะมีการขุดหลุมศพและหลุมศพในโลก 57 บทกลอน
  51. 051 بخش ۵۱ - قصهٔ صوفی کی در میان گلستان سر به زانو مراقب بود یارانش گفتند سر برآور تفرج کن بر گلستان و ریاحین و مرغان و آثار رحمةالله تعالیเรื่องราวของเศาะฟีผู้ที่นั่งก้มหน้าทำสมาธิอยู่กลางสวน เพื่อนๆ ของเขากล่าวว่า “เงยหน้าขึ้นมาดูดอกไม้ ใบไม้ นก และร่องรอยแห่งความเมตตาของอัลลอฮ์เถิด” 15 บทกลอน
  52. 052 بخش ۵۲ - قصهٔ رستن خروب در گوشهٔ مسجد اقصی و غمگین شدن سلیمان علیه‌السلام از آن چون به سخن آمد با او و خاصیت و نام خود بگفتเรื่องราวของการงอกของต้นคารอบที่มุมมัสยิดอัลอักซอ และความโศกเศร้าของศาสดาสุไลมาน (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) เมื่อมันพูดกับเขาและบอกคุณสมบัติและชื่อของมัน 62 บทกลอน
  53. 053 بخش ۵۳ - بیان آنک حصول علم و مال و جاه بدگوهران را فضیحت اوست و چون شمشیریست کی افتادست به دست راه‌زنการอธิบายว่าการได้รับความรู้ ทรัพย์สิน และตำแหน่งสำหรับผู้ที่มีจิตใจไม่ดีนั้นเป็นความอับอายของเขา และเป็นเหมือนดาบที่ตกอยู่ในมือของโจร 17 บทกลอน
  54. 054 بخش ۵۴ - تفسیر یا ایها المزملการตีความ “โอ้ ผู้ห่มผ้าคลุม” 37 บทกลอน
  55. 055 بخش ۵۵ - در بیان آنک ترک الجواب جواب مقرر این سخن کی جواب الاحمق سکوت شرح این هر دو درین قصه است کی گفته می‌آیدในการอธิบายว่า “การไม่ตอบคือคำตอบที่แน่นอน” คำพูดนี้ที่ว่า “การเงียบคือคำตอบของคนโง่” คำอธิบายของทั้งสองนี้อยู่ในเรื่องราวที่จะเล่าต่อไป 7 บทกลอน
  56. 056 بخش ۵۶ - در تفسیر این حدیث مصطفی علیه‌السلام کی ان الله تعالی خلق الملائکة و رکب فیهم العقل و خلق البهائم و رکب فیها الشهوة و خلق بنی آدم و رکب فیهم العقل و الشهوة فمن غلب عقله شهوته فهو اعلی من الملائکة و من غلب شهوته عقله فهو ادنی من البهائمในการตีความหะดีษของท่านมุสตาฟา (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) ที่ว่า “แท้จริงแล้วอัลลอฮ์ทรงสร้างมะลาอิกะฮ์และทรงใส่สติปัญญาไว้ในพวกเขา และทรงสร้างสัตว์เดรัจฉานและทรงใส่กิเลสไว้ในพวกมัน และทรงสร้างมนุษย์และทรงใส่สติปัญญาและกิเลสไว้ในพวกเขา ผู้ใดที่สติปัญญาครอบงำกิเลสของเขา เขาก็จะสูงส่งกว่ามะลาอิกะฮ์ และผู้ใดที่กิเลสครอบงำสติปัญญาของเขา เขาก็จะต่ำกว่าสัตว์เดรัจฉาน” 30 บทกลอน
  57. 057 بخش ۵۷ - در تفسیر این آیت کی و اما الذین فی قلوبهم مرض فزادتهم رجسا و قوله یضل به کثیرا و یهدی به کثیراในการตีความโองการที่ว่า “ส่วนบรรดาผู้ที่มีโรคในหัวใจของพวกเขา มันจะเพิ่มความสกปรกให้แก่พวกเขา” และคำกล่าวของพระองค์ที่ว่า “ทรงให้หลายคนหลงผิดไป และทรงนำทางหลายคน” 6 บทกลอน
  58. 058 بخش ۵۸ - چالیش عقل با نفس هم چون تنازع مجنون با ناقه میل مجنون سوی حره میل ناقه واپس سوی کره چنانک گفت مجنون هوا ناقتی خلفی و قدامی الهوی و انی و ایاها لمختلفانความขัดแย้งของสติปัญญากับจิตวิญญาณก็เหมือนกับความขัดแย้งของมัจญ์นูนกับอูฐ ความปรารถนาของมัจญ์นูนมุ่งสู่ผู้เป็นที่รัก ความปรารถนาของอูฐย้อนกลับไปสู่ลูกอ่อน ดังที่มัจญ์นูนกล่าวว่า “ความปรารถนาของอูฐอยู่ข้างหลังฉัน และความปรารถนาของฉันอยู่ข้างหน้า และฉันกับมันก็แตกต่างกัน” 29 บทกลอน
  59. 059 بخش ۵۹ - نوشتن آن غلام قصهٔ شکایت نقصان اجری سوی پادشاهทาสผู้นั้นเขียนเรื่องราวการร้องเรียนเรื่องค่าจ้างที่ลดลงส่งไปให้กษัตริย์ 16 บทกลอน
  60. 060 بخش ۶۰ - حکایت آن فقیه با دستار بزرگ و آنک بربود دستارش و بانگ می‌زد کی باز کن ببین کی چه می‌بری آنگه ببرเรื่องราวของนักนิติศาสตร์กับผ้าโพกศีรษะผืนใหญ่ และผู้ที่ฉวยผ้าโพกศีรษะของเขาไปและเขาก็ตะโกนว่า “เปิดดูสิว่าเจ้าเอาอะไรไป แล้วค่อยเอาไป” 14 บทกลอน
  61. 061 بخش ۶۱ - نصیحت دنیا اهل دنیا را به زبان حال و بی‌وفایی خود را نمودن به وفا طمع دارندگان ازوโลกนี้ตักเตือนชาวโลกด้วยภาษากายและแสดงความไม่ซื่อสัตย์ของตนแก่ผู้ที่หวังความซื่อสัตย์จากมัน 49 บทกลอน
  62. 062 بخش ۶۲ - بیان آنک عارف را غذاییست از نور حق کی ابیت عند ربی یطعمنی و یسقینی و قوله الجوع طعام الله یحیی به ابدان الصدیقین ای فی الجوع یصل طعام‌اللهการอธิบายว่าผู้รู้มีอาหารจากแสงสว่างของพระเจ้าที่ว่า “ฉันหลับนอนอยู่กับพระเจ้าของฉัน พระองค์ทรงให้อาหารและเครื่องดื่มแก่ฉัน” และคำกล่าวที่ว่า “ความหิวคืออาหารของอัลลอฮ์ ซึ่งพระองค์ทรงทำให้ร่างกายของบรรดาผู้ซื่อสัตย์มีชีวิตอยู่ด้วย” คือ “ในความหิว อาหารของอัลลอฮ์มาถึง” 29 บทกลอน
  63. 063 بخش ۶۳ - تفسیر اوجس فی نفسه خیفة موسی قلنا لا تخف انک انت الاعلیการตีความ “มูซากลัวอยู่ในใจของเขา เรากล่าวว่า ‘อย่ากลัวเลย แท้จริงแล้วเจ้าคือผู้ที่สูงส่งกว่า’” 25 บทกลอน
  64. 064 بخش ۶۴ - زجر مدعی از دعوی و امر کردن او را به متابعتการห้ามผู้แอบอ้างจากการแอบอ้างและการสั่งให้เขายึดมั่น 22 บทกลอน
  65. 065 بخش ۶۵ - بقیهٔ نوشتن آن غلام رقعه به طلب اجریส่วนที่เหลือของการเขียนจดหมายของทาสผู้นั้นเพื่อขอค่าจ้าง 22 บทกลอน
  66. 066 بخش ۶۶ - حکایت آن مداح کی از جهت ناموس شکر ممدوح می‌کرد و بوی اندوه و غم اندرون او و خلاقت دلق ظاهر او می‌نمود کی آن شکرها لافست و دروغเรื่องราวของนักกวีผู้ที่สรรเสริญผู้ได้รับการสรรเสริญเพื่อรักษาเกียรติยศ แต่กลิ่นของความเศร้าโศกภายในใจของเขาและความขาดแคลนของเสื้อผ้าที่สวมใส่แสดงให้เห็นว่าคำสรรเสริญเหล่านั้นเป็นการโอ้อวดและโกหก 55 บทกลอน
  67. 067 بخش ۶۷ - دریافتن طبیبان الهی امراض دین و دل را در سیمای مرید و بیگانه و لحن گفتار او و رنگ چشم او و بی این همه نیز از راه دل کی انهم جواسیس القلوب فجالسوهم بالصدقแพทย์ผู้ทรงความรู้เรื่องพระเจ้าตรวจพบโรคทางศาสนาและจิตใจจากสีหน้าของลูกศิษย์และคนแปลกหน้า จากสำเนียงคำพูดของเขา และจากสีตาของเขา และแม้จะไม่มีสิ่งเหล่านี้ก็ตาม แต่ก็จากหนทางของหัวใจที่ว่า “แท้จริงแล้วพวกเขาคือผู้สอดแนมหัวใจ ดังนั้นจงนั่งกับพวกเขาด้วยความจริงใจ” 8 บทกลอน
  68. 068 بخش ۶۸ - مژده دادن ابویزید از زادن ابوالحسن خرقانی قدس الله روحهما پیش از سالها و نشان صورت او سیرت او یک به یک و نوشتن تاریخ‌نویسان آن در جهت رصدอะบูยะซีดแจ้งข่าวการประสูติของอะบูอัลฮะซัน เคาะเราะกอนี (ขออัลลอฮ์ทรงทำให้ดวงวิญญาณของทั้งสองบริสุทธิ์) หลายปีก่อนหน้านั้น และบอกลักษณะรูปร่างและอุปนิสัยของเขาอย่างละเอียดทีละข้อ และนักประวัติศาสตร์ก็บันทึกไว้เพื่อการสังเกตการณ์ 32 บทกลอน
  69. 069 بخش ۶۹ - قول رسول صلی الله علیه و سلم انی لاجد نفس الرحمن من قبل الیمنคำกล่าวของท่านศาสดา (ขออัลลอฮ์ทรงอวยพรและให้ความสันติสุขแก่ท่าน) ว่า “แท้จริงแล้วฉันได้กลิ่นแห่งความเมตตาจากทิศเยเมน” 22 บทกลอน
  70. 070 بخش ۷۰ - نقصان اجرای جان و دل صوفی از طعام اللهการลดลงของค่าจ้างของจิตวิญญาณและหัวใจของเศาะฟีจากอาหารของอัลลอฮ์ 35 บทกลอน
  71. 071 بخش ۷۱ - آشفتن آن غلام از نارسیدن جواب رقعه از قبل پادشاهทาสผู้นั้นไม่พอใจที่ไม่ได้รับคำตอบจากจดหมายจากกษัตริย์ 6 บทกลอน
  72. 072 بخش ۷۲ - کژ وزیدن باد بر سلیمان علیه‌السلام به سبب زلت اوลมพัดไปในทางที่ผิดต่อศาสดาสุไลมาน (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) เนื่องจากการกระทำผิดของพระองค์ 28 บทกลอน
  73. 073 بخش ۷۳ - شنیدن شیخ ابوالحسن رضی الله عنه خبر دادن ابویزید را و بود او و احوال اوเชคอะบูอัลฮะซัน (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยเขา) ได้ยินข่าวการบอกกล่าวของอะบูยะซีด และการดำรงอยู่ของเขาและสภาพการณ์ของเขา 10 บทกลอน
  74. 074 بخش ۷۴ - رقعهٔ دیگر نوشتن آن غلام پیش شاه چون جواب آن رقعهٔ اوّل نیافتทาสผู้นั้นเขียนจดหมายอีกฉบับส่งไปให้กษัตริย์เมื่อไม่ได้รับคำตอบจากจดหมายฉบับแรก 34 บทกลอน
  75. 075 بخش ۷۵ - قصهٔ آنک کسی به کسی مشورت می‌کرد گفتش مشورت با دیگری کن کی من عدوی تومเรื่องราวของคนที่ปรึกษาใครบางคน และคนนั้นก็บอกว่า “จงปรึกษาคนอื่นเถิด เพราะฉันคือศัตรูของเจ้า” 23 บทกลอน
  76. 076 بخش ۷۶ - امیر کردن رسول علیه‌السلام جوان هذیلی را بر سریه‌ای کی در آن پیران و جنگ آزمودگان بودندท่านศาสดา (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) แต่งตั้งชายหนุ่มชาวฮุซัยล์เป็นผู้บัญชาการกองทัพ ซึ่งมีผู้เฒ่าและผู้มีประสบการณ์ในการรบอยู่ในนั้น 38 บทกลอน
  77. 077 بخش ۷۷ - اعتراض کردن معترضی بر رسول علیه‌السلام بر امیر کردن آن هذیلیผู้ทักท้วงโต้แย้งท่านศาสดา (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) ในเรื่องการแต่งตั้งชายหนุ่มชาวฮุซัยล์ผู้นั้น 51 บทกลอน
  78. 078 بخش ۷۸ - جواب گفتن مصطفی علیه‌السلام اعتراض کننده راท่านมุสตาฟา (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) ตอบผู้ทักท้วง 21 บทกลอน
  79. 079 بخش ۷۹ - قصهٔ «سُبْحانی، ما اَعْظَمَ شَأْنی» گفتن ابویزید قدّس الله سرّه و اعتراض مریدان و جواب این مر ایشان را نه به طریق گفت زبان بلک از راه عیانเรื่องราวที่อะบูยะซีด (ขออัลลอฮ์ทรงทำให้ดวงวิญญาณของท่านบริสุทธิ์) กล่าวว่า “มหาบริสุทธิ์ยิ่งแด่ฉัน อะไรคือความยิ่งใหญ่ของกิจการของฉัน!” และการโต้แย้งของลูกศิษย์ และคำตอบของท่านแก่พวกเขา ไม่ใช่ด้วยคำพูด แต่ด้วยการประจักษ์ 52 บทกลอน
  80. 080 بخش ۸۰ - بیان سبب فصاحت و بسیارگویی آن فضول به خدمت رسول علیه‌السلامการอธิบายสาเหตุของความสามารถในการพูดและความช่างพูดของชายผู้เสียมารยาทในการรับใช้ท่านศาสดา (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) 5 บทกลอน
  81. 081 بخش ۸۱ - بیان رسول علیه السلام سبب تفضیل و اختیار کردن او آن هذیلی را به امیری و سرلشکری بر پیران و کاردیدگانท่านศาสดา (ขอความสันติสุขจงมีแด่ท่าน) อธิบายสาเหตุของการที่พระองค์ทรงให้ความสำคัญและเลือกชายหนุ่มชาวฮุซัยล์ผู้นั้นเป็นผู้บัญชาการและหัวหน้ากองทัพเหนือผู้เฒ่าและผู้มีประสบการณ์ 29 บทกลอน
  82. 082 بخش ۸۲ - علامت عاقل تمام و نیم‌عاقل و مرد تمام و نیم‌مرد و علامت شقی مغرور لاشیสัญลักษณ์ของคนฉลาดโดยสมบูรณ์และคนฉลาดครึ่งๆ กลางๆ และคนสมบูรณ์และคนไม่สมบูรณ์ และสัญลักษณ์ของคนชั่วร้ายที่หลงผิดและไร้สาระ 14 บทกลอน
  83. 083 بخش ۸۳ - قصهٔ آن آبگیر و صیادان و آن سه ماهی یکی عاقل و یکی نیم عاقل وان دگر مغرور و ابله مغفل لاشی و عاقبت هر سهเรื่องราวของบ่อน้ำและชาวประมง และปลาสามตัว ตัวหนึ่งฉลาด อีกตัวหนึ่งฉลาดครึ่งๆ กลางๆ และอีกตัวหนึ่งหลงผิด โง่เขลา ไร้สาระ และชะตากรรมของทั้งสาม 11 บทกลอน
  84. 084 بخش ۸۴ - سر خواندن وضو کننده اوراد وضو راความลับของการอ่านบทสวดในการอาบน้ำละหมาด 8 บทกลอน
  85. 085 بخش ۸۵ - شخصی به وقت استنجا می‌گفت اللهم ارحنی رائحة الجنه به جای آنک اللهم اجعلنی من التوابین واجعلنی من المتطهرین کی ورد استنجاست و ورد استنجا را به وقت استنشاق می‌گفت عزیزی بشنید و این را طاقت نداشتชายคนหนึ่งกล่าวขณะทำความสะอาดหลังขับถ่ายว่า “โอ้ อัลลอฮ์ ขอให้ฉันได้กลิ่นหอมของสวรรค์” แทนที่จะกล่าวว่า “โอ้ อัลลอฮ์ ขอให้ฉันเป็นหนึ่งในบรรดาผู้ที่กลับเนื้อกลับตัว และขอให้ฉันเป็นหนึ่งในบรรดาผู้ที่บริสุทธิ์” ซึ่งเป็นบทสวดในการทำความสะอาดหลังขับถ่าย และเขากล่าวบทสวดในการทำความสะอาดหลังขับถ่ายขณะสูดหายใจ คนสำคัญได้ยินและทนไม่ได้ 24 บทกลอน
  86. 086 بخش ۸۶ - قصهٔ آن مرغ گرفته کی وصیت کرد کی بر گذشته پشیمانی مخور تدارک وقت اندیش و روزگار مبر در پشیمانیเรื่องราวของนกที่ถูกจับซึ่งสั่งเสียว่าอย่าเสียใจกับสิ่งที่ผ่านไปแล้ว จงคิดแก้ไขปัจจุบันและอย่าเสียเวลาไปกับการเสียใจ 21 บทกลอน
  87. 087 بخش ۸۷ - چاره اندیشیدن آن ماهی نیم‌عاقل و خود را مرده کردنการคิดหาทางออกของปลาที่ฉลาดครึ่งๆ กลางๆ และแกล้งทำเป็นตาย 21 บทกลอน
  88. 088 بخش ۸۸ - بیان آنک عهد کردن احمق وقت گرفتاری و ندم هیچ وفایی ندارد کی لو ردوالعادوا لما نهوا عنه و انهم لکاذبون صبح کاذب وفا نداردอธิบายว่าการทำสัญญาของคนโง่ในยามคับขันและการสำนึกผิดนั้นไร้ประโยชน์ เพราะหากพวกเขากลับไปทำสิ่งที่ถูกห้ามอีกครั้ง พวกเขาก็เป็นคนโกหก และคำสัญญาในยามเช้าตรู่ของคนโกหกก็ไร้ค่า 14 บทกลอน
  89. 089 بخش ۸۹ - در بیان آنک وهم قلب عقلست و ستیزهٔ اوست بدو ماند و او نیست و قصهٔ مجاوبات موسی علیه‌السلام کی صاحب عقل بود با فرعون کی صاحب وهم بودอธิบายว่าภาพลวงตาคือหัวใจของสติปัญญา และเป็นคู่ปรับที่เหมือนกับสติปัญญาแต่ไม่ใช่สติปัญญา และเรื่องราวของการโต้ตอบระหว่างโมเสสผู้มีสติปัญญากับฟาโรห์ผู้มีแต่ภาพลวงตา 40 บทกลอน
  90. 090 بخش ۹۰ - بیان آنک عمارت در ویرانیست و جمعیت در پراکندگیست و درستی در شکستگیست و مراد در بی‌مرادیست و وجود در عدم است و عَلی هَذا بَقیَّةُ الأَضْدادِ وَ الأَزْواجِอธิบายว่าความสมบูรณ์อยู่ในความพินาศ ความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันอยู่ในความกระจัดกระจาย ความถูกต้องอยู่ในความแตกหัก ความปรารถนาอยู่ในความไร้ปรารถนา การดำรงอยู่ในการไม่มีอยู่ และอื่นๆ ของสิ่งตรงข้ามและคู่กัน 43 บทกลอน
  91. 091 بخش ۹۱ - بیان آنک هر حس مدرکی را از آدمی نیز مدرکاتی دیگرست کی از مدرکات آن حس دگر بی‌خبرست چنانک هر پیشه‌ور استاد اعجمی کار آن استاد دگر پیشه‌ورست و بی‌خبری او از آنک وظیفهٔ او نیست دلیل نکند کی آن مدرکات نیست اگرچه به حکم حال منکر بود آن را اما از منکری او اینجا جز بی‌خبری نمی‌خواهیم درین مقامอธิบายว่าประสาทสัมผัสแต่ละส่วนของมนุษย์ย่อมมีการรับรู้ที่แตกต่างกัน ซึ่งไม่สามารถรับรู้สิ่งที่ประสาทสัมผัสอื่นรับรู้ได้ เช่นเดียวกับช่างฝีมือแต่ละคนที่เป็นอาจารย์ในงานของตนเอง แต่เป็นมือใหม่ในงานของช่างฝีมืออื่น การไม่รู้ในสิ่งที่ไม่ใช่หน้าที่ของตนไม่ได้หมายความว่าการรับรู้นั้นไม่มีอยู่จริง แม้ว่าตามสภาพการณ์แล้วเขาจะปฏิเสธมัน แต่ในที่นี้เราหมายถึงเพียงแค่การไม่รู้เท่านั้น ไม่ใช่การปฏิเสธ 57 บทกลอน
  92. 092 بخش ۹۲ - حمله بردن این جهانیان بر آن جهانیان و تاختن بردن تا سینور ذر و نسل کی سر حد غیب است و غفلت ایشان از کمین کی چون غازی به غزا نرود کافر تاختن آوردการโจมตีของชาวโลกนี้ต่อชาวโลกอื่น และการบุกรุกไปจนถึงจุดสิ้นสุดของสิ่งเร้นลับ และความประมาทของพวกเขาในการซุ่มโจมตี เพราะเมื่อนักรบไม่ออกรบ ศัตรูก็จะบุกรุกเข้ามา 28 บทกลอน
  93. 093 بخش ۹۳ - بیان آنک تن خاکی آدمی هم‌چون آهن نیکو جوهر قابل آینه شدن است تا درو هم در دنیا بهشت و دوزخ و قیامت و غیر آن معاینه بنماید نه بر طریق خیالอธิบายว่าร่างกายดินของมนุษย์เปรียบเสมือนเหล็กกล้าชั้นดีที่สามารถเป็นกระจกได้ เพื่อให้เห็นสวรรค์ นรก การฟื้นคืนชีพ และสิ่งอื่นๆ ได้ด้วยตาเปล่าในโลกนี้ ไม่ใช่แค่จินตนาการ 18 บทกลอน
  94. 094 بخش ۹۴ - باز گفتن موسی علیه‌السلام اسرار فرعون را و واقعات او را ظهر الغیب تا به خبیری حق ایمان آورد یا گمان بردโมเสสเล่าความลับของฟาโรห์และเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับเขา ซึ่งเป็นสิ่งที่เร้นลับที่สุด เพื่อให้เขาเชื่อในความรอบรู้ของพระเจ้า หรืออย่างน้อยก็สงสัย 16 บทกลอน
  95. 095 بخش ۹۵ - بیان آنک در توبه بازستอธิบายว่าประตูแห่งการกลับใจเปิดอยู่เสมอ 6 บทกลอน
  96. 096 بخش ۹۶ - گفتن موسی علیه‌السلام فرعون را کی از من یک پند قبول کن و چهار فضیلت عوض بستانโมเสสกล่าวแก่ฟาโรห์ว่าจงรับคำแนะนำจากข้าหนึ่งคำ แล้วเจ้าจะได้รับผลดีสี่ประการเป็นการตอบแทน 19 บทกลอน
  97. 097 بخش ۹۷ - شرح کردن موسی علیه‌السلام آن چهار فضیلت را جهت پای مزد ایمان فرعونโมเสสอธิบายผลดีสี่ประการนั้นเพื่อเป็นรางวัลสำหรับการศรัทธาของฟาโรห์ 12 บทกลอน
  98. 098 بخش ۹۸ - تفسیر کُنْتُ کَنْزاً مَخْفیّاً فَأَحْبَبْتُ اَنْ اُعْرَفَการตีความคำกล่าวที่ว่า ข้าเป็นขุมทรัพย์ที่ซ่อนเร้น และข้าปรารถนาที่จะเป็นที่รู้จัก 22 บทกลอน
  99. 099 بخش ۹۹ - غره شدن آدمی به ذکاوت و تصویرات طبع خویشتن و طلب ناکردن علم غیب کی علم انبیاستมนุษย์หลงระเริงในความเฉลียวฉลาดและการสร้างสรรค์ของตนเอง และไม่แสวงหาความรู้จากสิ่งเร้นลับ ซึ่งเป็นความรู้ของศาสดาพยากรณ์ 15 บทกลอน
  100. 100 بخش ۱۰۰ - بیان این خبر کی کلموا الناس علی قدر عقولهم لا علی قدر عقولکم حتی لا یکذبوا الله و رسولهอธิบายหะดีษนี้ที่ว่า จงพูดกับผู้คนตามระดับสติปัญญาของพวกเขา ไม่ใช่ตามระดับสติปัญญาของพวกท่าน เพื่อที่พวกเขาจะไม่ปฏิเสธพระเจ้าและศาสนทูตของพระองค์ 8 บทกลอน
  101. 101 بخش ۱۰۱ - قوله علیه السلام من بشرنی بخروج صفر بشرته بالجنةท่านศาสนทูตกล่าวว่า ผู้ใดแจ้งข่าวดีแก่ข้าพเจ้าว่าเดือนเศาะฟัรได้ผ่านพ้นไปแล้ว ข้าพเจ้าจะแจ้งข่าวดีแก่เขาด้วยสวนสวรรค์ 12 บทกลอน
  102. 102 بخش ۱۰۲ - مشورت کردن فرعون با ایسیه در ایمان آوردن به موسی علیه‌السلامฟาโรห์ปรึกษาอาซิยะฮ์เกี่ยวกับการศรัทธาในโมเสส 31 บทกลอน
  103. 103 بخش ۱۰۳ - قصهٔ باز پادشاه و کمپیر زنเรื่องราวของเหยี่ยวกับหญิงชรา 29 บทกลอน
  104. 104 بخش ۱۰۴ - قصهٔ آن زن کی طفل او بر سر ناودان غیژید و خطر افتادن بود و از علی کرم‌الله وجهه چاره جستเรื่องราวของหญิงคนหนึ่งที่ลูกของนางล้มบนรางน้ำและเกือบตก และนางได้ขอความช่วยเหลือจากอาลีขอพระเจ้าทรงให้เกียรติใบหน้าของท่าน 65 บทกลอน
  105. 105 بخش ۱۰۵ - مشورت کردن فرعون با وزیرش هامان در ایمان آوردن به موسی علیه‌السلامฟาโรห์ปรึกษาฮามานรัฐมนตรีของเขาเกี่ยวกับการศรัทธาในโมเสส 14 บทกลอน
  106. 106 بخش ۱۰۶ - تزییف سخن هامان علیه اللعنةการหักล้างคำพูดของฮามานขอพระเจ้าทรงสาปแช่งเขา 37 บทกลอน
  107. 107 بخش ۱۰۷ - نومید شدن موسی علیه‌السلام از ایمام فرعون به تاثیر کردن سخن هامان در دل فرعونโมเสสสิ้นหวังกับการศรัทธาของฟาโรห์ เนื่องจากคำพูดของฮามานมีอิทธิพลต่อจิตใจของฟาโรห์ 5 บทกลอน
  108. 108 بخش ۱۰۸ - منازعت امیران عرب با مصطفی علیه‌السلام کی ملک را مقاسمت کن با ما تا نزاعی نباشد و جواب فرمودن مصطفی علیه‌السلام کی من مامورم درین امارت و بحث ایشان از طرفینความขัดแย้งของเจ้าชายอาหรับกับมุสตาฟา ขอความสันติจงมีแด่ท่าน ในเรื่องการแบ่งปันราชอาณาจักรกับพวกเขา เพื่อที่จะไม่มีความขัดแย้ง และคำตอบของมุสตาฟาที่ว่า ข้าพเจ้าได้รับมอบหมายในการปกครองนี้ และการโต้เถียงของพวกเขาจากทั้งสองฝ่าย 32 บทกลอน
  109. 109 بخش ۱۰۹ - در بیان آنک شناسای قدرت حق نپرسد کی بهشت و دوزخ کجاستอธิบายว่าผู้ที่รู้จักพลังของพระเจ้าจะไม่ถามว่าสวรรค์และนรกอยู่ที่ใด 22 บทกลอน
  110. 110 بخش ۱۱۰ - جواب دهری کی منکر الوهیت است و عالم را قدیم می‌گویدคำตอบของนักปฏิเสธพระเจ้าที่ปฏิเสธความเป็นพระเจ้าและกล่าวว่าโลกนี้เป็นอมตะ 48 บทกลอน
  111. 111 بخش ۱۱۱ - تفسیر این آیت کی و ما خلقنا السموات والارض و ما بینهما الا بالحق نیافریدمشان بهر همین کی شما می‌بینید بلک بهر معنی و حکمت باقیه کی شما نمی‌بینید آن راการตีความโองการที่ว่า และเราไม่ได้สร้างชั้นฟ้าและแผ่นดินและสิ่งที่อยู่ระหว่างมันนอกจากด้วยความจริง เราไม่ได้สร้างพวกมันเพื่อสิ่งที่พวกเจ้าเห็น แต่เพื่อความหมายและปัญญาที่ยังคงอยู่ซึ่งพวกเจ้าไม่เห็น 40 บทกลอน
  112. 112 بخش ۱۱۲ - وحی کردن حق به موسی علیه‌السلام کی ای موسی من کی خالقم تعالی ترا دوست می‌دارمพระเจ้าทรงประทานวิวรณ์แก่มูซาว่า โอ้ มูซา เราผู้เป็นผู้สร้างสรรค์ผู้ทรงสูงส่ง เรารักเจ้า 12 บทกลอน
  113. 113 بخش ۱۱۳ - خشم کردن پادشاه بر ندیم و شفاعت کردن شفیع آن مغضوب علیه را و از پادشاه درخواستن و پادشاه شفاعت او قبول کردن و رنجیدن ندیم از این شفیع کی چرا شفاعت کردیกษัตริย์ทรงกริ้วข้าราชบริพาร และผู้ขอร้องได้ขอร้องเพื่อผู้ที่ถูกกริ้ว และกษัตริย์ทรงตอบรับคำขอร้องของเขา และข้าราชบริพารรู้สึกไม่พอใจผู้ขอร้องคนนี้ที่ว่าทำไมท่านถึงขอร้อง 41 บทกลอน
  114. 114 بخش ۱۱۴ - گفتن خلیل مر جبرئیل را علیهماالسلام چون پرسیدش کی الک حاجة خلیل جوابش داد کی اما الیک فلاอิบรอฮีมกล่าวแก่ญิบรีลเมื่อท่านถามเขาว่า ท่านมีอะไรให้ช่วยไหม อิบรอฮีมตอบว่า ไม่มีอะไรที่เกี่ยวกับท่าน 27 บทกลอน
  115. 115 بخش ۱۱۵ - مطالبه کردن موسی علیه‌السلام حضرت را کی خَلَقتَ خَلقاً اَهلَکتَهُم و جواب آمدنโมเสสทูลถามพระเจ้าว่า พระองค์ทรงสร้างสรรพสิ่งแล้วทำลายพวกมันไป และได้รับคำตอบ 29 บทกลอน
  116. 116 بخش ۱۱۶ - بیان آنک روح حیوانی و عقل‌ِ جزوی و وهم و خیال بر مثال دوغند و روح کی باقیست درین دوغ هم‌چون روغن پنهانستอธิบายว่าวิญญาณสัตว์ สติปัญญาย่อย ภาพลวงตา และจินตนาการเปรียบเสมือนเนย และวิญญาณที่ยังคงอยู่ซึ่งซ่อนอยู่ในเนยนี้เปรียบเสมือนน้ำมัน 21 บทกลอน
  117. 117 بخش ۱۱۷ - مثال دیگر هم درین معنیตัวอย่างอื่นในความหมายเดียวกัน 34 บทกลอน
  118. 118 بخش ۱۱۸ - حکایت آن پادشاه‌زاده کی پادشاهی حقیقی به وی روی نمود یَوْمَ یَفِرُّ المَرْءُ مِنْ أَخیهِ وَ  أُمِّهِ وَ أَبیهِ نقد وقت او شد پادشاهی این خاک تودهٔ کودک طبعان کی قلعه گیری نام کنند آن کودک کی چیره آید بر سر خاک توده برآید و لاف زندگی قلعه مراست کودکان دیگر بر وی رشک برند کی التُّرابُ رَبیعُ الصِّبْیانِ آن پادشاه‌زاده چو از قید رنگها برست گفت من این خاکهای رنگین را همان خاک دون می‌گویم زر و اطلس و اکسون نمی‌گویم من ازین اکسون رستم یکسون رفتم و آتیناه الحکم صبیا ارشاد حق را مرور سالها حاجت نیست در قدرت کن فیکون هیچ کس سخن قابلیت نگویدเรื่องราวของเจ้าชายที่ได้พบกับความเป็นกษัตริย์ที่แท้จริงในวันที่มนุษย์หนีจากพี่น้อง พ่อแม่ของเขา การปกครองของกองดินนี้กลายเป็นเงินสดในเวลาของเขาสำหรับผู้ที่มีจิตใจเหมือนเด็กที่เรียกมันว่าการยึดครองป้อมปราการ เด็กที่เอาชนะจะปีนขึ้นไปบนกองดินและโอ้อวดว่าชีวิตของป้อมปราการเป็นของข้า เด็กคนอื่น ๆ อิจฉาเขาเพราะดินเป็นฤดูใบไม้ผลิของเด็ก ๆ เมื่อเจ้าชายหลุดพ้นจากพันธนาการของสีต่าง ๆ เขากล่าวว่า ข้าเรียกกองดินที่มีสีสันเหล่านี้ว่าดินต่ำ ไม่ใช่ทอง ผ้าไหม หรือเครื่องแต่งกาย ข้าหลุดพ้นจากเครื่องแต่งกายนี้และไปอีกทางหนึ่ง และเราได้ให้การตัดสินแก่เขาตั้งแต่เด็ก การชี้นำของพระเจ้าไม่จำเป็นต้องใช้เวลาหลายปี ในอำนาจของ จงเป็น แล้วมันก็เป็น ไม่มีใครพูดถึงคำว่าความสามารถได้ 28 บทกลอน
  119. 119 بخش ۱۱۹ - عروس آوردن پادشاه فرزند خود را از خوف انقطاع نسلกษัตริย์ทรงนำเจ้าสาวมาให้โอรสของพระองค์เพราะกลัวว่าเชื้อสายจะขาดหายไป 16 บทกลอน
  120. 120 بخش ۱۲۰ - اختیار کردن پادشاه دختر درویش زاهدی را از جهت پسر و اعتراض کردن اهل حرم و ننگ داشتن ایشان از پیوندی درویشกษัตริย์ทรงเลือกธิดาของนักบวชที่ยากจนเพื่อโอรสของพระองค์ และผู้คนในฮาเร็มคัดค้านและรังเกียจที่จะมีความสัมพันธ์กับคนยากจน 31 บทกลอน
  121. 121 بخش ۱۲۱ - مستجاب شدن دعای پادشاه در خلاص پسرش از جادوی کابلیคำอธิษฐานของกษัตริย์ที่ให้โอรสของพระองค์พ้นจากเวทมนตร์คาถาของชาวคาบูลได้รับการตอบรับ 29 บทกลอน
  122. 122 بخش ۱۲۲ - در بیان آنک شه‌زاده آدمی بچه است خلیفهٔ خداست پدرش آدم صفی خلیفهٔ حق مسجود ملایک و آن کمپیر کابلی دنیاست کی آدمی‌بچه را از پدر ببرید به سحر و انبیا و اولیا آن طبیب تدارک کنندهอธิบายว่าเจ้าชายเป็นบุตรของมนุษย์ เป็นผู้สืบทอดของพระเจ้า บิดาของเขา อาดัม ผู้บริสุทธิ์ เป็นผู้สืบทอดของพระเจ้า เป็นผู้ที่ทูตสวรรค์ก้มกราบ และหญิงชราชาวคาบูลคือโลกนี้ที่ตัดบุตรของมนุษย์ออกจากบิดาด้วยเวทมนตร์ และบรรดาศาสดาและวะลีย์คือแพทย์ผู้แก้ไข 53 บทกลอน
  123. 123 بخش ۱۲۳ - حکایت آن زاهد کی در سال قحط شاد و خندان بود با مفلسی و بسیاری عیان و خلق می‌مردند از گرسنگی گفتندش چه هنگام شادیست کی هنگام صد تعزیت است گفت مرا باری نیستเรื่องราวของนักบวชที่เปี่ยมด้วยความสุขและร่าเริงในฤดูที่แห้งแล้ง แม้จะยากจนและมีผู้ติดตามมากมาย ผู้คนกำลังจะตายด้วยความหิวโหย พวกเขาถามเขาว่า นี่เป็นเวลาแห่งความสุขหรือเมื่อเป็นเวลาแห่งความโศกเศร้ากว่าร้อยเท่า เขาตอบว่า ข้าพเจ้าไม่มีภาระ 17 บทกลอน
  124. 124 بخش ۱۲۴ - بیان آنک مجموع عالم صورت عقل کل است چون با عقل کل به‌کژ‌روی جفا کردی صورت عالم ترا غم فزاید اغلب احوال چنانک دل با پدر بد کردی صورت پدر غم فزاید ترا و نتوانی رویش را دیدن اگر چه پیش از آن نور دیده بوده باشد و راحت جانอธิบายว่าโลกทั้งหมดเป็นภาพลักษณ์ของสติปัญญาสากล หากเจ้าปฏิบัติต่อสติปัญญาสากลอย่างไม่ถูกต้อง ภาพลักษณ์ของโลกจะทำให้เจ้าเศร้าโศกเสียใจในกรณีส่วนใหญ่ เช่นเดียวกับที่เมื่อเจ้าทำไม่ดีต่อบิดา ภาพลักษณ์ของบิดาจะทำให้เจ้าเศร้าโศกและเจ้าจะไม่สามารถมองเห็นใบหน้าของเขาได้อีกต่อไป แม้ว่าก่อนหน้านั้นเขาจะเป็นแสงสว่างในดวงตาและเป็นความสุขในชีวิตของเจ้าก็ตาม 12 บทกลอน
  125. 125 بخش ۱۲۵ - قصهٔ فرزندان عزیر علیه‌السلام کی از پدر احوال پدر می‌پرسیدند می‌گفت آری دیدمش می‌آید بعضی شناختندش بیهوش شدند بعضی نشناختند می‌گفتند خود مژده‌ای داد این بیهوش شدن چیستเรื่องราวของบุตรหลานของอุซัยร์เมื่อพวกเขาถามบิดาถึงสภาพของบิดา เขาตอบว่า ใช่แล้ว ข้าเห็นเขามา บางคนรู้จักเขาแล้วก็เป็นลมไป บางคนไม่รู้จักก็บอกว่าเขาให้ข่าวดีแล้วทำไมถึงเป็นลมไปเล่า 29 บทกลอน
  126. 126 بخش ۱۲۶ - تفسیر این حدیث کی ائنی لاستغفر الله فی کل یوم سبعین مرةการตีความหะดีษนี้ที่ว่า ข้าพเจ้าขออภัยโทษจากอัลลอฮฺเจ็ดสิบครั้งทุกวัน 11 บทกลอน
  127. 127 بخش ۱۲۷ - بیان آنک عقل جزوی تا بگور بیش نبیند در باقی مقلد اولیا و انبیاستอธิบายว่าปัญญาเพียงบางส่วนจะมองไม่เห็นเกินกว่าหลุมฝังศพ ส่วนที่เหลือเป็นผู้เลียนแบบบรรดาผู้ที่ใกล้ชิดและศาสดาพยากรณ์ 37 บทกลอน
  128. 128 بخش ۱۲۸ - بیان آنک یا ایها الذین آمنوا لا تقدموا بین یدی الله و رسوله چون نبی نیستی ز امت باش چونک سلطان نه‌ای رعیت باش پس رو خاموش باش از خود زحمتی و رایی متراشอธิบายว่า โอ้ ผู้ศรัทธาทั้งหลาย อย่าได้ล้ำหน้าอัลลอฮฺและศาสนทูตของพระองค์ เมื่อเจ้าไม่ใช่ศาสดาพยากรณ์ จงเป็นส่วนหนึ่งของประชาชาติ เมื่อเจ้าไม่ใช่มหาอำนาจ จงเป็นพลเมือง จงก้าวไปข้างหน้า จงเงียบ อย่าสร้างความเดือดร้อนและความคิดเห็นจากตัวเจ้าเอง 29 บทกลอน
  129. 129 بخش ۱۲۹ - قصهٔ شکایت استر با شتر کی من بسیار در رو می‌افتم در راه رفتن تو کم در روی می‌آیی این چراست و جواب گفتن شتر او راเรื่องราวของลาที่บ่นกับอูฐว่าข้าล้มบ่อยมากเวลาเดิน แต่เจ้าล้มน้อยมาก ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น และอูฐตอบมัน 30 บทกลอน
  130. 130 بخش ۱۳۰ - تصدیق کردن استر جوابهای شتر را و اقرار کردن بفضل او بر خود و ازو استعانت خواستن و بدو پناه گرفتن به صدق و نواختن شتر او را و ره نمودن و یاری دادن پدرانه و شاهانهลาเชื่อคำตอบของอูฐและยอมรับความเหนือกว่าของมัน และขอความช่วยเหลือจากมัน และพึ่งพามันด้วยความสัตย์จริง และอูฐก็ปฏิบัติต่อม้าอย่างอบอุ่น ชี้ทาง และช่วยเหลืออย่างพ่อและราชา 24 บทกลอน
  131. 131 بخش ۱۳۱ - لابه کردن قبطی سبطی را کی یک سبو به نیت خویش از نیل پر کن و بر لب من نه تا بخورم به حق دوستی و برادری کی سبو کی شما سبطیان بهر خود پر می‌کنید از نیل آب صاف است و سبوکی ما قبطیان پر می‌کنیم خون صاف استชาวค็อปติกขอร้องชาวอิสราเอลให้ตักน้ำจากแม่น้ำไนล์ด้วยเจตนาของตนเองและวางไว้ที่ริมฝีปากของข้า เพื่อที่ข้าจะได้ดื่ม ด้วยความจริงแห่งมิตรภาพและภราดรภาพ เพราะน้ำที่ชาวอิสราเอลตักเพื่อตนเองจากแม่น้ำไนล์เป็นน้ำบริสุทธิ์ ส่วนน้ำที่ชาวค็อปติกตักเป็นเลือดบริสุทธิ์ 63 บทกลอน
  132. 132 بخش ۱۳۲ - در خواستن قبطی دعای خیر و هدایت از سبطی و دعا کردن سبطی قبطی را به خیر و مستجاب شدن از اکرم الاکرمین و ارحم الراحمینชาวค็อปติกขอพรที่ดีและการนำทางจากชาวอิสราเอล และชาวอิสราเอลก็อธิษฐานขอพรที่ดีแก่ชาวค็อปติก และคำอธิษฐานนั้นก็ได้รับการตอบรับจากผู้ทรงเกียรติที่สุดในบรรดาผู้ทรงเกียรติและผู้ทรงเมตตาที่สุดในบรรดาผู้ทรงเมตตา 50 บทกลอน
  133. 133 بخش ۱۳۳ - حکایت آن زن پلیدکار کی شوهر را گفت کی آن خیالات از سر امرودبُن می‌نماید ترا کی چنین‌ها نماید چشم آدمی را سر آن امرودبن از سر امرود‌بن فرود آی تا آن خیال‌ها برود و اگر کسی گوید کی آنچ آن مرد می‌دید خیال نبود و جواب این مثالی‌ست نه مثل در مثال همین قدر بس بود کی اگر بر سر امرودبن نرفتی هرگز آنها ندیدی خواه خیال خواه حقیقتเรื่องราวของหญิงชั่วที่บอกสามีว่าภาพลวงตาเหล่านั้นปรากฏแก่ท่านจากยอดต้นแพร์ เพราะมันทำให้ดวงตาของมนุษย์เห็นภาพเช่นนั้น จงลงมาจากยอดต้นแพร์เพื่อให้ภาพลวงตาเหล่านั้นหายไป และหากมีใครกล่าวว่าสิ่งที่ชายคนนั้นเห็นไม่ใช่ภาพลวงตา คำตอบนี้เป็นเพียงอุปมาอุปไมย ไม่ใช่เรื่องจริง ในอุปมาอุปไมยนี้ก็เพียงพอแล้วว่าหากเขาไม่ได้ปีนขึ้นไปบนยอดต้นแพร์ เขาก็จะไม่มีวันเห็นสิ่งเหล่านั้น ไม่ว่าจะเป็นภาพลวงตาหรือความจริง 31 บทกลอน
  134. 134 بخش ۱۳۴ - باقی قصهٔ موسی علیه‌السلامเรื่องราวที่เหลือของโมเสส 62 บทกลอน
  135. 135 بخش ۱۳۵ - اطوار و منازل خلقت آدمی از ابتداขั้นตอนและวิวัฒนาการของการสร้างมนุษย์ตั้งแต่เริ่มต้น 31 บทกลอน
  136. 136 بخش ۱۳۶ - بیان آنک خلق دوزخ گرسنگانند و نالانند به حق کی روزیهای ما را فربه گردان و زود زاد به ما رسان کی ما را صبر نماندอธิบายว่าชาวนรกคือผู้หิวโหยและร่ำไห้ต่อพระเจ้าที่ว่า จงทำให้โชคลาภของเราอุดมสมบูรณ์ และส่งเสบียงให้เราโดยเร็ว เพราะเราอดทนไม่ไหวแล้ว 43 บทกลอน
  137. 137 بخش ۱۳۷ - رفتن ذوالقرنین به کوه قاف و درخواست کردن کی ای کوه قاف از عظمت صفت حق ما را بگو و گفتن کوه قاف کی صفت عظمت او در گفت نیاید کی پیش آنها ادراکها فدا شود و لابه کردن ذوالقرنین کی از صنایعش کی در خاطر داری و بر تو گفتن آن آسان‌تر بود بگویซุลก็อรนัยน์เดินทางไปยังภูเขา ก็อฟ และขอว่า โอ้ ภูเขา ก็อฟ จงบอกเราถึงความยิ่งใหญ่ของพระเจ้า และภูเขา ก็อฟ กล่าวว่า ความยิ่งใหญ่ของพระองค์ไม่สามารถกล่าวได้ เพราะการรับรู้ทั้งหมดจะสละชีวิตต่อหน้าพระองค์ และซุลก็อรนัยน์ขอร้องว่า จงบอกเราถึงสิ่งที่พระองค์ทรงสร้างสรรค์ซึ่งท่านระลึกได้ และสิ่งนั้นกล่าวถึงได้ง่ายกว่า 10 บทกลอน
  138. 138 بخش ۱۳۸ - موری بر کاغذ می‌رفت نبشتن قلم دید قلم را ستودن گرفت موری دیگر کی چشم تیزتر بود گفت ستایش انگشتان را کن کی آن هنر ازیشان می‌بینم موری دگر کی از هر دو چشم روشن‌تر بود گفت من بازو را ستایم کی انگشتان فرع بازواند الی آخرهมดตัวหนึ่งเดินอยู่บนกระดาษ มันเห็นปากกาเขียน มันเริ่มสรรเสริญปากกา มดอีกตัวหนึ่งซึ่งมีสายตาคมกว่ากล่าวว่า จงสรรเสริญนิ้วมือ เพราะข้าพเจ้าเห็นศิลปะนั้นมาจากพวกมัน มดอีกตัวหนึ่งซึ่งมีสายตาแจ่มใสกว่าทั้งสองตัวกล่าวว่า ข้าพเจ้าจะสรรเสริญแขน เพราะนิ้วมือเป็นส่วนหนึ่งของแขน เป็นต้น 34 บทกลอน
  139. 139 بخش ۱۳۹ - نمودن جبرئیل علیه‌ السّلام خود را به مصطفی صلی‌الله علیه و سلّم به صورت خویش و از هفتصد پر او چون یک پر ظاهر شد افق را بگرفت و آفتاب محجوب شد با همهٔ شعاعشญิบรีลแสดงตนต่อท่านศาสนทูตในร่างที่แท้จริงของท่าน และเมื่อปีกเจ็ดร้อยปีกของท่านเพียงปีกเดียวปรากฏขึ้น มันก็ครอบคลุมขอบฟ้าและบดบังดวงอาทิตย์พร้อมรัศมีทั้งหมด 100 บทกลอน