Čitaj›Knjiga 4
Knjiga 4 · 3850 stihova · 139 odjeljaka
دفتر چهارم
Book IV
❋ ❋ ❋
- 001 بخش ۱ - سر آغازPredgovor 39 stihova
- 002 بخش ۲ - تمامی حکایت آن عاشق که از عسس گریخت در باغی مجهول خود معشوق را در باغ یافت و عسس را از شادی دعای خیر میکرد و میگفت کی عَسی أَنْ تَکْرَهوا شَیْئاً وَ هُوَ خَیْرٌ لَکُمْKompletna priča o zaljubljeniku koji je pobjegao od stražara u nepoznatu baštu, pronašao je svoju voljenu u bašti, i molio se za dobrobit stražara od radosti, govoreći: Možda nešto mrzite, a to je dobro za vas 40 stihova
- 003 بخش ۳ - حکایت آن واعظ کی هر آغاز تذکیر دعای ظالمان و سختدلان و بیاعتقادان کردیPriča o propovjedniku koji je na početku svakog podsjećanja molio za tirane, okorjele i nevjernike 32 stihova
- 004 بخش ۴ - سؤال کردن از عیسی علیهالسلام کی در وجود از همهٔ صعبها صعبتر چیستPitanje postavljeno Isau, a.s.: Šta je najteže od svih poteškoća u postojanju? 7 stihova
- 005 بخش ۵ - قصد خیانت کردن عاشق و بانگ بر زدن معشوق بر ویPokušaj zaljubljenog da prevari i povik voljene na njega 37 stihova
- 006 بخش ۶ - قصهٔ آن صوفی کی زن خود را بیگانهای بگرفتPriča o sufiji čiju je ženu uzeo stranac 28 stihova
- 007 بخش ۷ - معشوق را زیر چادر پنهان کردن جهت تلبیس و بهانه گفتن زن کی ان کید کن عظیمSkrivanje voljene ispod čadora radi prevare i izgovor žene: Uistinu, vaše spletke su velike 12 stihova
- 008 بخش ۸ - گفتن زن کی او در بند جهاز نیست مراد او ستر و صلاحست و جواب گفتن صوفی این را سرپوشیدهŽena kaže da on nije zainteresiran za miraz, njegova je namjera čednost i ispravnost, a sufija joj na to odgovara prikriveno 17 stihova
- 009 بخش ۹ - غرض از سمیع و بصیر گفتن خدا راSvrha spominjanja Allaha kao Sveznajućeg i Svevidećeg 23 stihova
- 010 بخش ۱۰ - مثال دنیا چون گولخن و تقوی چون حمامUsporedba dunjaluka s peći, a bogobojaznosti s hamamom 19 stihova
- 011 بخش ۱۱ - قصهٔ آن دباغ کی در بازار عطاران از بوی عطر و مشک بیهوش و رنجور شدPriča o kožaru koji se onesvijestio i razbolio od mirisa parfema i mošusa na pijaci parfema 32 stihova
- 012 بخش ۱۲ - معالجه کردن برادر دباغ دباغ را به خفیه به بوی سرگینBrat kožara tajno liječi kožara mirisom đubriva 17 stihova
- 013 بخش ۱۳ - عذر خواستن آن عاشق از گناه خویش به تلبیس و روی پوش و فهم کردن معشوق آن را نیزLjubavnik se ispričava za svoj grijeh prevarom i prikrivanjem, a voljena to također razumije 14 stihova
- 014 بخش ۱۴ - رد کردن معشوقه عذر عاشق را و تلبیس او را در روی او مالیدنVoljena odbija ljubavnikovu ispriku i trlja mu prevaru o lice 33 stihova
- 015 بخش ۱۵ - گفتن آن جهود علی را کرم الله وجهه کی اگر اعتماد داری بر حافظی حق از سر این کوشک خود را در انداز و جواب گفتن امیرالمؤمنین او راŽidov je rekao Aliju, r.a.: Ako se oslanjaš na Allahovu zaštitu, baci se sa ovog dvorca, a emir vjernika mu je odgovorio 35 stihova
- 016 بخش ۱۶ - قصهٔ مسجد اقصی و خروب و عزم کردن داود علیهالسلام پیش از سلیمان علیهالسلام بر بنای آن مسجدPriča o Mesdžidu al-Aksa, hrobu i odluci Davuda, a.s., prije Sulejmana, a.s., da sagradi tu džamiju 18 stihova
- 017 بخش ۱۷ - شرح انما المؤمنون اخوة والعلماء کنفس واحدة خاصه اتحاد داود و سلیمان و سایر انبیا علیهمالسلام کی اگر یکی ازیشان را منکر شوی ایمان به هیچ نبی درست نباشد و این علامت اتحادست کی یک خانه از هزاران خانه ویران کنی آن همه ویران شود و یک دیوار قایم نماند کی لانفرق بین احد منهم و العاقل یکفیه الاشارة این خود از اشارت گذشتObjašnjenje kur'anskog ajeta: Vjernici su samo braća i učenjaci su kao jedna duša, posebno jedinstvo Davuda i Sulejmana i ostalih poslanika, a.s., jer ako poričeš jednog od njih, iman u bilo kojeg poslanika nije ispravan, a to je znak jedinstva da ako uništiš jednu kuću od hiljada kuća, sve će se one uništiti i nijedan zid neće ostati, jer mi ne pravimo razliku između bilo koga od njih, a pametnom je dovoljan nagovještaj, a ovo je već prešlo nagovještaj 61 stihova
- 018 بخش ۱۸ - بقیهٔ قصهٔ بنای مسجد اقصیNastavak priče o izgradnji Mesdžida al-Aksa 20 stihova
- 019 بخش ۱۹ - قصهٔ آغاز خلافت عثمان رضی الله عنه و خطبهٔ وی در بیان آنک ناصح فعال به فعل به از ناصح قوال به قولPriča o početku halifata Osmana, r.a., i njegovoj hutbi u kojoj je objasnio da je djelotvorni savjetnik djelom bolji od govornog savjetnika riječju 34 stihova
- 020 بخش ۲۰ - در بیان آنک حکما گویند آدمی عالم صغریست و حکمای اللهی گویند آدمی عالم کبریست زیرا آن علم حکما بر صورت آدمی مقصور بود و علم این حکما در حقیقت حقیقت آدمی موصول بودObjašnjenje da mudraci kažu da je čovjek mali svijet, a Božanski mudraci kažu da je čovjek veliki svijet, jer je znanje onih mudraca ograničeno na lik čovjeka, a znanje ovih mudraca je povezano sa stvarnom suštinom čovjeka 17 stihova
- 021 بخش ۲۱ - تفسیر این حدیث کی مثل امتی کمثل سفینة نوح من تمسک بها نجا و من تخلف عنها غرقTefsir ovog hadisa: Primjer mog ummeta je kao primjer Nuhove lađe; ko se nje pridržava, spasit će se, a ko se od nje odvoji, utopit će se 25 stihova
- 022 بخش ۲۲ - قصهٔ هدیه فرستادن بلقیس از شهر سبا سوی سلیمان علیهالسلامPriča o Belkisinoj poslanoj daru iz grada Sabe Sulejmanu, a.s. 35 stihova
- 023 بخش ۲۳ - کرامات و نور شیخ عبدالله مغربی قدس الله سرهČuda i nur šejha Abdullaha Magribija, neka Allah posveti njegovu tajnu 16 stihova
- 024 بخش ۲۴ - بازگردانیدن سلیمان علیهالسلام رسولان بلقیس را به آن هدیهها کی آورده بودند سوی بلقیس و دعوت کردن بلقیس را به ایمان و ترک آفتابپرستیSulejman, a.s., vraća Belkisinu poslanike s darovima koje su donijeli Belkisi i poziva Belkisu na vjeru i napuštanje obožavanja sunca 11 stihova
- 025 بخش ۲۵ - قصهٔ عطاری کی سنگ ترازوی او گل سرشوی بود و دزدیدن مشتری گل خوار از آن گل هنگام سنجیدن شکر دزدیده و پنهانPriča o apotekaru čiji je kamen za vaganje bio glina za pranje kose, a kupac, kradljivac gline, ukrao je dio te gline dok je vagao šećer, tajno i skriveno 28 stihova
- 026 بخش ۲۶ - دلداری کردن و نواختن سلیمان علیهالسلام مر آن رسولان را و دفع وحشت و آزار از دل ایشان و عذر قبول ناکردن هدیه شرح کردن با ایشانSulejman, a.s., tješi i prima poslanike, uklanja im strah i uznemirenost iz srca, i objašnjava im razlog neprihvaćanja darova 25 stihova
- 027 بخش ۲۷ - دیدن درویش جماعت مشایخ را در خواب و درخواست کردن روزی حلال بیمشغول شدن به کسب و از عبادت ماندن و ارشاد ایشان او را و میوههای تلخ و ترش کوهی بر وی شیرین شدن به داد آن مشایخDerviš vidi grupu šejhova u snu i traži halal opskrbu bez bavljenja zaradom i bez odustajanja od ibadeta, a oni ga upućuju, pa mu gorko i kiselo šumsko voće postaje slatko zahvaljujući tim šejhovima 11 stihova
- 028 بخش ۲۸ - نیت کردن او کی این زر بدهم بدان هیزمکش چون من روزی یافتم به کرامات مشایخ و رنجیدن آن هیزمکش از ضمیر و نیت اوNjegova namjera je da ovaj zlatnik da drvosječi, jer je on dobio opskrbu zahvaljujući čudima šejhova, a drvosječa se uvrijedio zbog njegove namjere 29 stihova
- 029 بخش ۲۹ - تحریض سلیمان علیهالسلام مر رسولان را بر تعجیل به هجرت بلقیس بهر ایمانSulejman, a.s., potiče poslanike da požure s Belkisinom hidžrom radi vjere 8 stihova
- 030 بخش ۳۰ - سبب هجرت ابراهیم ادهم قدس الله سره و ترک ملک خراسانRazlog hidžre Ibrahima Edhema, neka Allah posveti njegovu tajnu, i napuštanja kraljevstva Horasana 19 stihova
- 031 بخش ۳۱ - حکایت آن مرد تشنه کی از سر جوز بن جوز میریخت در جوی آب کی در گو بود و به آب نمیرسید تا به افتادن جوز بانگ آب# بشنود و او را چو سماع خوش بانگ آب اندر طرب میآوردPriča o žednom čovjeku koji je bacao orahe u bunar, a nije mogao dosegnuti vodu, sve dok od pada oraha nije čuo zvuk vode, i taj zvuk vode mu je donio radost kao ugodan sema' 36 stihova
- 032 بخش ۳۲ - تهدید فرستادن سلیمان علیهالسلام پیش بلقیس کی اصرار میندیش بر شرک و تاخیر مکنSulejman, a.s., šalje prijetnju Belkisi: Ne ustrajavaj u idolopoklonstvu i ne odgađaj 31 stihova
- 033 بخش ۳۳ - پیدا کردن سلیمان علیهالسلام کی مرا خالصا لامر الله جهدست در ایمان تو یک ذره غرضی نیست مرا نه در نفس تو و حسن تو و نه در ملک تو خود بینی چون چشم جان باز شود به نوراللهSulejman, a.s., jasno govori: Moj trud u tvojoj vjeri je isključivo radi Allaha, nemam ni trunke ličnog interesa, ni u tvojoj osobi, ni u tvojoj ljepoti, ni u tvom kraljevstvu. Vidjet ćeš i sama kad se oko duše otvori Allahovim nurom 17 stihova
- 034 بخش ۳۴ - باقی قصهٔ ابراهیم ادهم قدسالله سرهOstatak priče o Ibrahimu Edhemu, neka Allah posveti njegovu tajnu 16 stihova
- 035 بخش ۳۵ - بقیهٔ قصهٔ اهل سبا و نصیحت و ارشاد سلیمان علیهالسلام آل بلقیس را هر یکی را اندر خور خود و مشکلات دین و دل او و صید کردن هر جنس مرغ ضمیری به صفیر آن جنس مرغ و طعمهٔ اوNastavak priče o stanovnicima Sabe i Sulejmanovom, a.s., savjetovanju i upućivanju Belkisine porodice, svakog prema njegovim potrebama i poteškoćama u vjeri i srcu, te lovljenju svake vrste duhovne ptice zvukom te vrste ptice i njenom hranom 14 stihova
- 036 بخش ۳۶ - آزاد شدن بلقیس از ملک و مست شدن او از شوق ایمان و التفات همت او از همهٔ ملک منقطع شدن وقت هجرت الا از تختBelkisa se oslobodila kraljevstva i opila se žudnjom za vjerom, a njena pažnja se odvojila od cijelog kraljevstva u vrijeme hidžre, osim od prijestolja 44 stihova
- 037 بخش ۳۷ - چاره کردن سلیمان علیهالسلام در احضار تخت بلقیس از سباSulejman, a.s., rješava problem dovođenja Belkisinog prijestolja iz Sabe 12 stihova
- 038 بخش ۳۸ - قصهٔ یاری خواستن حلیمه از بتان چون عقیب فطام مصطفی را علیهالسلام گم کرد و لرزیدن و سجدهٔ بتان و گواهی دادن ایشان بر عظمت کار مصطفی صلیالله علیه و سلمPriča o Haliminom traženju pomoći od kipova kada je izgubila Mustafu, a.s., nakon dojenja, i drhtanje i sedžda kipova te njihovo svjedočenje o veličini Mustafe, s.a.w.s. 21 stihova
- 039 بخش ۳۹ - حکایت آن پیر عرب کی دلالت کرد حلیمه را به استعانت به بتانPriča o starom Arapi koji je uputio Halimu da traži pomoć od idola 47 stihova
- 040 بخش ۴۰ - خبر یافتن جد مصطفی عبدالمطلب از گم کردن حلیمه محمد را علیهالسلام و طالب شدن او گرد شهر و نالیدن او بر در کعبه و از حق درخواستن و یافتن او محمد را علیهالسلامDjed Mustafe, Abdulmuttalib, saznaje da je Halima izgubila Muhammeda, a.s., traži ga po gradu, jeca pred Ka'bom i moli Allaha, te pronalazi Muhammeda, a.s. 50 stihova
- 041 بخش ۴۱ - نشان خواستن عبدالمطلب از موضع محمد علیهالسلام کی کجاش یابم و جواب آمدن از اندرون کعبه و نشان یافتنAbdulmuttalib pita za mjesto Muhammeda, a.s., gdje ću ga naći, a odgovor dolazi iz unutrašnjosti Ka'be i on nalazi znak 8 stihova
- 042 بخش ۴۲ - بقیهٔ قصهٔ دعوت رحمت بلقیس راNastavak priče o pozivu milosti Belkisi 4 stihova
- 043 بخش ۴۳ - مثل قانع شدن آدمی به دنیا و حرص او در طلب دنیا و غفلت او از دولت روحانیان کی ابنای جنس ویاند و نعرهزنان کی یا لَیْتَ قَوْمي یَعْلَمونَPrimjer čovjekovog zadovoljavanja dunjalukom i njegove pohlepe za njim, te njegove ravnodušnosti prema duhovnom bogatstvu koje pripada njegovoj vrsti, i onih koji viču: O kad bi moj narod znao! 68 stihova
- 044 بخش ۴۴ - بقیهٔ عمارت کردن سلیمان علیهالسلام مسجد اقصی را به تعلیم و وحی خدا جهت حکمتهایی کی او داند و معاونت ملایکه و دیو و پری و آدمی آشکاراNastavak izgradnje Sulejmanovog, a.s., Mesdžida al-Aksa, pod Allahovim vodstvom i objavom, zbog mudrosti koje On zna, uz otvorenu pomoć anđela, džina, ljudi i vila 43 stihova
- 045 بخش ۴۵ - قصهٔ شاعر و صله دادن شاه و مضاعف کردن آن وزیر بوالحسن نامPriča o pjesniku i kraljevoj nagradi, te udvostručenju nagrade od strane vezira po imenu Abul Hasan 10 stihova
- 046 بخش ۴۶ - باز آمدن آن شاعر بعد چند سال به امید همان صله و هزار دینار فرمودن بر قاعدهٔ خویش و گفتن وزیر نو هم حسن نام شاه را کی این سخت بسیارست و ما را خرجهاست و خزینه خالیست و من او را بده یک آن خشنود کنمPovratak pjesnika nakon nekoliko godina, nadajući se istoj nagradi, i naređenje za hiljadu dinara po njegovom običaju, a novi vezir, također Hasan, reče kralju da je to previše, da imamo troškove i da je riznica prazna, i da će ga on zadovoljiti s desetinom toga 74 stihova
- 047 بخش ۴۷ - مانستن بدرایی این وزیر دون در افساد مروت شاه به وزیر فرعون یعنی هامان در افساد قابلیت فرعونUsporedba ovog niskog vezira u uništavanju plemenitosti kralja s vezirom faraona, Hamana, u uništavanju faraonove sposobnosti 23 stihova
- 048 بخش ۴۸ - نشستن دیو بر مقام سلیمان علیهالسلام و تشبه کردن او به کارهای سلیمان علیهالسلام و فرق ظاهر میان هر دو سلیمان و دیو خویشتن را سلیمان بن داود نام کردنDžin sjeda na Sulejmanovo mjesto i oponaša Sulejmanove radnje, s vidljivom razlikom između Sulejmana i džina koji se naziva Sulejman sin Davudov 24 stihova
- 049 بخش ۴۹ - درآمدن سلیمان علیهالسلام هر روز در مسجد اقصی بعد از تمام شدن جهت عبادت و ارشاد عابدان و معتکفان و رستن عقاقیر در مسجدSulejman, a.s., svakodnevno ulazi u Mesdžid al-Aksa nakon završetka radi ibadeta i poučavanja vjernika i onih koji borave u itikafu, te nicanje ljekovitog bilja u džamiji 14 stihova
- 050 بخش ۵۰ - آموختن پیشه گورکنی قابیل از زاغ پیش از آنک در عالم علم گورکنی و گور بودKabil je naučio vještinu kopanja grobova od vrane prije nego što je u svijetu postojalo znanje o kopanju grobova i grobovima 57 stihova
- 051 بخش ۵۱ - قصهٔ صوفی کی در میان گلستان سر به زانو مراقب بود یارانش گفتند سر برآور تفرج کن بر گلستان و ریاحین و مرغان و آثار رحمةالله تعالیPriča o sufiji koji je u vrtu meditirao s glavom na koljenima. Njegovi drugovi su mu rekli: Podigni glavu i uživaj u vrtu, cvijeću, pticama i Allahovim znamenjima milosti 15 stihova
- 052 بخش ۵۲ - قصهٔ رستن خروب در گوشهٔ مسجد اقصی و غمگین شدن سلیمان علیهالسلام از آن چون به سخن آمد با او و خاصیت و نام خود بگفتPriča o nicanju rogača u uglu Mesdžida al-Aksa i Sulejmanovoj, a.s., tuzi zbog toga, kada mu se rogač obratio i rekao svoje ime i osobinu 62 stihova
- 053 بخش ۵۳ - بیان آنک حصول علم و مال و جاه بدگوهران را فضیحت اوست و چون شمشیریست کی افتادست به دست راهزنObjašnjenje da je stjecanje znanja, bogatstva i položaja s lošim karakterom njegova sramota, i da je to kao mač koji je pao u ruke razbojnika 17 stihova
- 054 بخش ۵۴ - تفسیر یا ایها المزملTefsir ajeta: O ti zamotani! 37 stihova
- 055 بخش ۵۵ - در بیان آنک ترک الجواب جواب مقرر این سخن کی جواب الاحمق سکوت شرح این هر دو درین قصه است کی گفته میآیدObjašnjenje da je šutnja odgovor, potvrđuje se izreka: Odgovor na budalu je šutnja. Objašnjenje oboje je u ovoj priči koja slijedi. 7 stihova
- 056 بخش ۵۶ - در تفسیر این حدیث مصطفی علیهالسلام کی ان الله تعالی خلق الملائکة و رکب فیهم العقل و خلق البهائم و رکب فیها الشهوة و خلق بنی آدم و رکب فیهم العقل و الشهوة فمن غلب عقله شهوته فهو اعلی من الملائکة و من غلب شهوته عقله فهو ادنی من البهائمU tefsiru ovog hadisa Poslanika, a.s.: Allah, dž.š., stvorio je meleke i u njih usadio razum, stvorio je životinje i u njih usadio strasti, a stvorio je sinove Ademove i u njih usadio razum i strasti. Ko nadvlada razumom svoju strast, on je viši od meleka, a ko nadvlada strast razumom, on je niži od životinja 30 stihova
- 057 بخش ۵۷ - در تفسیر این آیت کی و اما الذین فی قلوبهم مرض فزادتهم رجسا و قوله یضل به کثیرا و یهدی به کثیراU tefsiru ovog ajeta: A što se tiče onih u čijim je srcima bolest, to im je samo povećalo prljavštinu, i Njegove riječi: Allah njime mnoge zabludi, a mnoge uputi 6 stihova
- 058 بخش ۵۸ - چالیش عقل با نفس هم چون تنازع مجنون با ناقه میل مجنون سوی حره میل ناقه واپس سوی کره چنانک گفت مجنون هوا ناقتی خلفی و قدامی الهوی و انی و ایاها لمختلفانBorba razuma sa dušom kao sukob Medžnuna s devom, Medžnunova želja ka slobodnoj ženi, a želja deve nazad ka teletu, kao što je rekao Medžnun: Moja deva žudi za mnom, a ja žudim za njom, a mi smo različiti 29 stihova
- 059 بخش ۵۹ - نوشتن آن غلام قصهٔ شکایت نقصان اجری سوی پادشاهRob piše kralju pismo žalbe na smanjenje plaće 16 stihova
- 060 بخش ۶۰ - حکایت آن فقیه با دستار بزرگ و آنک بربود دستارش و بانگ میزد کی باز کن ببین کی چه میبری آنگه ببرPriča o fakihi s velikom turbanom, i onome ko mu je ukrao turban, i on je vikao: Otvori i vidi šta nosiš, pa onda uzmi 14 stihova
- 061 بخش ۶۱ - نصیحت دنیا اهل دنیا را به زبان حال و بیوفایی خود را نمودن به وفا طمع دارندگان ازوDunjaluk savjetuje ljude dunjaluka jezikom stanja i pokazuje svoju nevjernost onima koji od njega očekuju vjernost 49 stihova
- 062 بخش ۶۲ - بیان آنک عارف را غذاییست از نور حق کی ابیت عند ربی یطعمنی و یسقینی و قوله الجوع طعام الله یحیی به ابدان الصدیقین ای فی الجوع یصل طعاماللهObjašnjenje da je za gnostika hrana od Allahove svjetlosti: Noć provodim kod svog Gospodara, On me hrani i napaja, i Njegove riječi: Glad je Allahova hrana kojom oživljava tijela pravednika, tj. u gladi dolazi Allahova hrana 29 stihova
- 063 بخش ۶۳ - تفسیر اوجس فی نفسه خیفة موسی قلنا لا تخف انک انت الاعلیTefsir ajeta: Musa osjeti u sebi strah. Rekosmo: Ne boj se! Ti ćeš, doista, biti gornji 25 stihova
- 064 بخش ۶۴ - زجر مدعی از دعوی و امر کردن او را به متابعتUpozoravanje pretendenta od tvrdnje i naređivanje mu da slijedi 22 stihova
- 065 بخش ۶۵ - بقیهٔ نوشتن آن غلام رقعه به طلب اجریNastavak pisanja onog roba pisma tražeći plaću 22 stihova
- 066 بخش ۶۶ - حکایت آن مداح کی از جهت ناموس شکر ممدوح میکرد و بوی اندوه و غم اندرون او و خلاقت دلق ظاهر او مینمود کی آن شکرها لافست و دروغPriča o hvalisavcu koji je iz pristojnosti zahvaljivao onome koga je hvalio, dok su miris tuge i žalosti u njemu i prljavština njegovog vanjskog odijela pokazivali da su te zahvale lažne i neiskrene 55 stihova
- 067 بخش ۶۷ - دریافتن طبیبان الهی امراض دین و دل را در سیمای مرید و بیگانه و لحن گفتار او و رنگ چشم او و بی این همه نیز از راه دل کی انهم جواسیس القلوب فجالسوهم بالصدقBožanski liječnici prepoznaju bolesti vjere i duše u licu učenika i stranca, u tonu njegovog govora i boji očiju, a i bez svega toga putem srca, jer oni su špijuni srca, pa sjedite s njima iskreno 8 stihova
- 068 بخش ۶۸ - مژده دادن ابویزید از زادن ابوالحسن خرقانی قدس الله روحهما پیش از سالها و نشان صورت او سیرت او یک به یک و نوشتن تاریخنویسان آن در جهت رصدAbū Yazīd objavljuje rođenje Abū al-Hasana Kharaqānīja, neka Allah posveti njihove duše, godinama prije, i opisuje njegovu vanjštinu i karakter jedan po jedan, a historičari to zapisuju radi promatranja 32 stihova
- 069 بخش ۶۹ - قول رسول صلی الله علیه و سلم انی لاجد نفس الرحمن من قبل الیمنRiječi Poslanika, s.a.v.s.: Osjećam dah Milostivog s jugoistoka 22 stihova
- 070 بخش ۷۰ - نقصان اجرای جان و دل صوفی از طعام اللهSmanjenje nagrade duši i srcu sufije zbog Allahove hrane 35 stihova
- 071 بخش ۷۱ - آشفتن آن غلام از نارسیدن جواب رقعه از قبل پادشاهRob je bio uznemiren jer nije dobio odgovor na pismo od kralja 6 stihova
- 072 بخش ۷۲ - کژ وزیدن باد بر سلیمان علیهالسلام به سبب زلت اوVjetar je krivo puhao na Sulejmana, a.s., zbog njegove greške 28 stihova
- 073 بخش ۷۳ - شنیدن شیخ ابوالحسن رضی الله عنه خبر دادن ابویزید را و بود او و احوال اوŠejh Abul Hasan, r.a., čuo je vijest o Abū Yazīdovom najavi njegovog rođenja, njegovog postojanja i njegovih stanja 10 stihova
- 074 بخش ۷۴ - رقعهٔ دیگر نوشتن آن غلام پیش شاه چون جواب آن رقعهٔ اوّل نیافتRob piše drugo pismo kralju jer nije dobio odgovor na prvo pismo 34 stihova
- 075 بخش ۷۵ - قصهٔ آنک کسی به کسی مشورت میکرد گفتش مشورت با دیگری کن کی من عدوی تومPriča o nekome ko se s nekim savjetovao, pa mu je rečeno: Savjetuj se s nekim drugim, jer ja sam ti neprijatelj 23 stihova
- 076 بخش ۷۶ - امیر کردن رسول علیهالسلام جوان هذیلی را بر سریهای کی در آن پیران و جنگ آزمودگان بودندPoslanik, a.s., postavlja mladog Hudajliju za vođu jedinice u kojoj su bili starci i iskusni borci 38 stihova
- 077 بخش ۷۷ - اعتراض کردن معترضی بر رسول علیهالسلام بر امیر کردن آن هذیلیPrigovor prigovarača Poslaniku, a.s., zbog postavljanja tog Hudajlije za vođu 51 stihova
- 078 بخش ۷۸ - جواب گفتن مصطفی علیهالسلام اعتراض کننده راMustafa, a.s., odgovara onome ko je prigovorio 21 stihova
- 079 بخش ۷۹ - قصهٔ «سُبْحانی، ما اَعْظَمَ شَأْنی» گفتن ابویزید قدّس الله سرّه و اعتراض مریدان و جواب این مر ایشان را نه به طریق گفت زبان بلک از راه عیانPriča o Abū Yazīdu, neka Allah posveti njegovu tajnu, koji je rekao: Slavim Te, kako je velik moj položaj!, i prigovor muridā, te njegov odgovor njima, ne riječima, već djelom 52 stihova
- 080 بخش ۸۰ - بیان سبب فصاحت و بسیارگویی آن فضول به خدمت رسول علیهالسلامObjašnjenje razloga za govornost i rječitost tog pretjeranog čovjeka u prisustvu Poslanika, a.s. 5 stihova
- 081 بخش ۸۱ - بیان رسول علیه السلام سبب تفضیل و اختیار کردن او آن هذیلی را به امیری و سرلشکری بر پیران و کاردیدگانObjašnjenje Poslanika, a.s., razloga za preferiranje i odabir tog Hudajlija za vođu i zapovjednika nad starcima i iskusnim ljudima 29 stihova
- 082 بخش ۸۲ - علامت عاقل تمام و نیمعاقل و مرد تمام و نیممرد و علامت شقی مغرور لاشیZnakovi potpunog mudraca, polumudraca, potpunog čovjeka, polučovjeka i znakovi nesretnog, zavedenog ništavila 14 stihova
- 083 بخش ۸۳ - قصهٔ آن آبگیر و صیادان و آن سه ماهی یکی عاقل و یکی نیم عاقل وان دگر مغرور و ابله مغفل لاشی و عاقبت هر سهPriča o jezeru, ribarima i tri ribe: jedna mudra, jedna polumudra i druga zavedena i glupa, ništavna, te sudbina sve tri 11 stihova
- 084 بخش ۸۴ - سر خواندن وضو کننده اوراد وضو راTajna učenja virdova tokom abdesta 8 stihova
- 085 بخش ۸۵ - شخصی به وقت استنجا میگفت اللهم ارحنی رائحة الجنه به جای آنک اللهم اجعلنی من التوابین واجعلنی من المتطهرین کی ورد استنجاست و ورد استنجا را به وقت استنشاق میگفت عزیزی بشنید و این را طاقت نداشتNeko je tokom istindža govorio: Allahu, daj mi miris Dženneta, umjesto: Allahu, učini me od onih koji se kaju i učini me od onih koji se čiste, što je vird za istindža. A vird za istindža je govorio tokom istinšaka. Jedan plemeniti to je čuo i nije mogao podnijeti. 24 stihova
- 086 بخش ۸۶ - قصهٔ آن مرغ گرفته کی وصیت کرد کی بر گذشته پشیمانی مخور تدارک وقت اندیش و روزگار مبر در پشیمانیPriča o uhvaćenoj ptici koja je savjetovala da se ne kaje zbog prošlosti, već da se razmišlja o sadašnjosti i ne gubi vrijeme na kajanje 21 stihova
- 087 بخش ۸۷ - چاره اندیشیدن آن ماهی نیمعاقل و خود را مرده کردنSnalažljivost polupame ribe i njeno pretvaranje da je mrtva 21 stihova
- 088 بخش ۸۸ - بیان آنک عهد کردن احمق وقت گرفتاری و ندم هیچ وفایی ندارد کی لو ردوالعادوا لما نهوا عنه و انهم لکاذبون صبح کاذب وفا نداردObjašnjenje da obećanje budale u nevolji i kajanje nemaju nikakvu vrijednost, jer 'kada bi se vratili, učinili bi ono što im je zabranjeno, a oni su lažljivci'. Lažno jutro nema vjernosti 14 stihova
- 089 بخش ۸۹ - در بیان آنک وهم قلب عقلست و ستیزهٔ اوست بدو ماند و او نیست و قصهٔ مجاوبات موسی علیهالسلام کی صاحب عقل بود با فرعون کی صاحب وهم بودO tome da je zabluda suprotnost razumu i njegova tvrdoglavost, slična je razumu, ali nije on; i priča o raspravama Musaa (a.s.), koji je bio posjednik razuma, sa faraonom, koji je bio posjednik zablude 40 stihova
- 090 بخش ۹۰ - بیان آنک عمارت در ویرانیست و جمعیت در پراکندگیست و درستی در شکستگیست و مراد در بیمرادیست و وجود در عدم است و عَلی هَذا بَقیَّةُ الأَضْدادِ وَ الأَزْواجِObjašnjenje da je gradnja u ruševinama, okupljanje u rasulu, ispravnost u slomljenosti, želja u beznadežnosti, a postojanje u nepostojanju; i tako je sa svim drugim suprotnostima i parovima 43 stihova
- 091 بخش ۹۱ - بیان آنک هر حس مدرکی را از آدمی نیز مدرکاتی دیگرست کی از مدرکات آن حس دگر بیخبرست چنانک هر پیشهور استاد اعجمی کار آن استاد دگر پیشهورست و بیخبری او از آنک وظیفهٔ او نیست دلیل نکند کی آن مدرکات نیست اگرچه به حکم حال منکر بود آن را اما از منکری او اینجا جز بیخبری نمیخواهیم درین مقامObjašnjenje da svaki osjećaj čovjeka ima i druge spoznaje koje su mu nepoznate u odnosu na spoznaje drugog osjećaja, kao što je svaki majstor učenik drugog majstora zanatlije, i njegovo nepoznavanje toga, jer to nije njegova dužnost, ne dokazuje da te spoznaje ne postoje, iako ih zbog okolnosti može negirati, ali ovdje pod njegovim negiranjem ne mislimo ništa drugo osim nepoznavanja 57 stihova
- 092 بخش ۹۲ - حمله بردن این جهانیان بر آن جهانیان و تاختن بردن تا سینور ذر و نسل کی سر حد غیب است و غفلت ایشان از کمین کی چون غازی به غزا نرود کافر تاختن آوردNapadi ovosvjetskih ljudi na onosvjetske i jurišanje do 'sinura zer wa nasl', što je granica skrivenog, i njihova nepažnja na zasjedu, jer ako ratnik ne ide u borbu, nevjernik će napasti 28 stihova
- 093 بخش ۹۳ - بیان آنک تن خاکی آدمی همچون آهن نیکو جوهر قابل آینه شدن است تا درو هم در دنیا بهشت و دوزخ و قیامت و غیر آن معاینه بنماید نه بر طریق خیالObjašnjenje da je čovjekovo zemaljsko tijelo poput dobro obrađenog željeza, sposobno da postane ogledalo, tako da se u njemu već na ovom svijetu očigledno pokažu Džennet i Džehennem, i Sudnji dan, i drugo, ne na imaginaran način 18 stihova
- 094 بخش ۹۴ - باز گفتن موسی علیهالسلام اسرار فرعون را و واقعات او را ظهر الغیب تا به خبیری حق ایمان آورد یا گمان بردMusa (a.s.) ponovno govori faraonu o njegovim tajnama i događajima iz skrivenog svijeta, kako bi povjerovao u Allahovu obavještenost ili barem posumnjao 16 stihova
- 095 بخش ۹۵ - بیان آنک در توبه بازستObjašnjenje da su vrata pokajanja otvorena 6 stihova
- 096 بخش ۹۶ - گفتن موسی علیهالسلام فرعون را کی از من یک پند قبول کن و چهار فضیلت عوض بستانMusa (a.s.) kaže faraonu da prihvati jedan njegov savjet i zauzvrat dobije četiri vrline 19 stihova
- 097 بخش ۹۷ - شرح کردن موسی علیهالسلام آن چهار فضیلت را جهت پای مزد ایمان فرعونMusa (a.s.) objašnjava te četiri vrline kao nagradu za faraonovo vjerovanje 12 stihova
- 098 بخش ۹۸ - تفسیر کُنْتُ کَنْزاً مَخْفیّاً فَأَحْبَبْتُ اَنْ اُعْرَفَTefsir hadisa: Bio sam skrivena riznica pa sam želio da budem spoznat 22 stihova
- 099 بخش ۹۹ - غره شدن آدمی به ذکاوت و تصویرات طبع خویشتن و طلب ناکردن علم غیب کی علم انبیاستČovjekovo zanošenje vlastitom inteligencijom i slikama uma, i netraženje znanja gajba (skrivenog), koje je znanje poslanika 15 stihova
- 100 بخش ۱۰۰ - بیان این خبر کی کلموا الناس علی قدر عقولهم لا علی قدر عقولکم حتی لا یکذبوا الله و رسولهObjašnjenje ovog hadisa: Govorite ljudima prema njihovoj razini razumijevanja, a ne prema vašoj, kako ne bi porekli Allaha i Njegova Poslanika 8 stihova
- 101 بخش ۱۰۱ - قوله علیه السلام من بشرنی بخروج صفر بشرته بالجنةNjegov (Poslanikov) a.s. izrek: Ko me obraduje izlaskom Safara, obradovat ću ga Džennetom 12 stihova
- 102 بخش ۱۰۲ - مشورت کردن فرعون با ایسیه در ایمان آوردن به موسی علیهالسلامFaraonovo savjetovanje sa Asijom o prihvatanju islama od Musaa (a.s.) 31 stihova
- 103 بخش ۱۰۳ - قصهٔ باز پادشاه و کمپیر زنPriča o sokolu i starici 29 stihova
- 104 بخش ۱۰۴ - قصهٔ آن زن کی طفل او بر سر ناودان غیژید و خطر افتادن بود و از علی کرمالله وجهه چاره جستPriča o ženi čije se dijete klizalo na oluku i prijetila mu je opasnost od pada, te je potražila pomoć od Alija, neka je Allah s njim zadovoljan 65 stihova
- 105 بخش ۱۰۵ - مشورت کردن فرعون با وزیرش هامان در ایمان آوردن به موسی علیهالسلامFaraonovo savjetovanje sa svojim vezirom Hamanom o prihvatanju islama od Musaa (a.s.) 14 stihova
- 106 بخش ۱۰۶ - تزییف سخن هامان علیه اللعنةOdbacivanje Hamanovih riječi, neka je proklet 37 stihova
- 107 بخش ۱۰۷ - نومید شدن موسی علیهالسلام از ایمام فرعون به تاثیر کردن سخن هامان در دل فرعونMusa (a.s.) gubi nadu u faraonovo vjerovanje zbog utjecaja Hamanovih riječi na faraonovo srce 5 stihova
- 108 بخش ۱۰۸ - منازعت امیران عرب با مصطفی علیهالسلام کی ملک را مقاسمت کن با ما تا نزاعی نباشد و جواب فرمودن مصطفی علیهالسلام کی من مامورم درین امارت و بحث ایشان از طرفینPrepiska arapskih emira sa Mustafom (a.s.), govoreći mu da podijeli vlast s njima kako ne bi bilo svađe, a Mustafa (a.s.) im je odgovorio da je on u ovoj vlasti samo poslanik, i njihova rasprava s obje strane 32 stihova
- 109 بخش ۱۰۹ - در بیان آنک شناسای قدرت حق نپرسد کی بهشت و دوزخ کجاستO tome da onaj ko spozna Allahovu moć ne pita gdje su Džennet i Džehennem 22 stihova
- 110 بخش ۱۱۰ - جواب دهری کی منکر الوهیت است و عالم را قدیم میگویدOdgovor materijalistu koji negira božanstvo i kaže da je svijet vječan 48 stihova
- 111 بخش ۱۱۱ - تفسیر این آیت کی و ما خلقنا السموات والارض و ما بینهما الا بالحق نیافریدمشان بهر همین کی شما میبینید بلک بهر معنی و حکمت باقیه کی شما نمیبینید آن راTumačenje ajeta: "I nismo stvorili nebesa i Zemlju i ono što je između njih osim s Istinom." Nismo ih stvorili samo zbog onoga što vi vidite, već zbog značenja i vječnih mudrosti koje vi ne vidite 40 stihova
- 112 بخش ۱۱۲ - وحی کردن حق به موسی علیهالسلام کی ای موسی من کی خالقم تعالی ترا دوست میدارمAllahovo objavljivanje Musau (a.s.): "O Musa, Ja, Stvoritelj, Uzvišeni, volim te." 12 stihova
- 113 بخش ۱۱۳ - خشم کردن پادشاه بر ندیم و شفاعت کردن شفیع آن مغضوب علیه را و از پادشاه درخواستن و پادشاه شفاعت او قبول کردن و رنجیدن ندیم از این شفیع کی چرا شفاعت کردیKraljev gnjev na dvorjanina, i zauzimanje posrednika za gnjevnika, i traženje od kralja, i kralj prihvata njegovo posredovanje, a dvorjanin se naljuti na posrednika: "Zašto si se zauzeo?" 41 stihova
- 114 بخش ۱۱۴ - گفتن خلیل مر جبرئیل را علیهماالسلام چون پرسیدش کی الک حاجة خلیل جوابش داد کی اما الیک فلاHalilov (a.s.) odgovor Džibrilu (a.s.) kada ga je pitao: "Imaš li kakvu potrebu?" Halil mu je odgovorio: "Ne, tebi nemam." 27 stihova
- 115 بخش ۱۱۵ - مطالبه کردن موسی علیهالسلام حضرت را کی خَلَقتَ خَلقاً اَهلَکتَهُم و جواب آمدنMusa (a.s.) traži od Allaha: "Stvorio si stvorenja i uništio si ih?" I dobio je odgovor 29 stihova
- 116 بخش ۱۱۶ - بیان آنک روح حیوانی و عقلِ جزوی و وهم و خیال بر مثال دوغند و روح کی باقیست درین دوغ همچون روغن پنهانستObjašnjenje da su životinjska duša, djelomični razum, zabluda i mašta poput mlaćenice, a duša koja je trajna u ovoj mlaćenici skrivena je poput ulja 21 stihova
- 117 بخش ۱۱۷ - مثال دیگر هم درین معنیDrugi primjer u istom značenju 34 stihova
- 118 بخش ۱۱۸ - حکایت آن پادشاهزاده کی پادشاهی حقیقی به وی روی نمود یَوْمَ یَفِرُّ المَرْءُ مِنْ أَخیهِ وَ أُمِّهِ وَ أَبیهِ نقد وقت او شد پادشاهی این خاک تودهٔ کودک طبعان کی قلعه گیری نام کنند آن کودک کی چیره آید بر سر خاک توده برآید و لاف زندگی قلعه مراست کودکان دیگر بر وی رشک برند کی التُّرابُ رَبیعُ الصِّبْیانِ آن پادشاهزاده چو از قید رنگها برست گفت من این خاکهای رنگین را همان خاک دون میگویم زر و اطلس و اکسون نمیگویم من ازین اکسون رستم یکسون رفتم و آتیناه الحکم صبیا ارشاد حق را مرور سالها حاجت نیست در قدرت کن فیکون هیچ کس سخن قابلیت نگویدPriča o princu kojem se ukazala stvarna kraljevska vlast. "Na Dan kada čovjek bježi od svoga brata, i od svoje majke, i od svoga oca" postalo je njegovo trenutno bogatstvo. Kraljevska vlast ovog zemaljskog dječijeg tipa, koju nazivaju osvajanjem tvrđave: dijete koje pobijedi, popne se na vrh zemljane gomile i hvali se: "Tvrđava je moja!" Druga djeca mu zavide, jer "zemlja je proljeće dječaka". Taj princ, kada se oslobodio okova boja, reče: "Ove obojene zemlje nazivam istom tom niskom zemljom, a ne zlatom, atlasom i aksunom. Ja sam se oslobodio ovog aksuna i otišao sam u stranu, i "dali smo mu mudrost kao djetetu". Allahovoj uputi nisu potrebne godine prolaska, u moći "Budi i biva" niko ne govori o sposobnosti 28 stihova
- 119 بخش ۱۱۹ - عروس آوردن پادشاه فرزند خود را از خوف انقطاع نسلDovođenje nevjeste sinu od strane kralja iz straha od prekida loze 16 stihova
- 120 بخش ۱۲۰ - اختیار کردن پادشاه دختر درویش زاهدی را از جهت پسر و اعتراض کردن اهل حرم و ننگ داشتن ایشان از پیوندی درویشKralj bira kćerku pobožnog derviša za svog sina, a članovi harema protestuju i stide se veze s dervišem 31 stihova
- 121 بخش ۱۲۱ - مستجاب شدن دعای پادشاه در خلاص پسرش از جادوی کابلیUslišana molitva kralja za oslobođenje njegovog sina od kabulske magije 29 stihova
- 122 بخش ۱۲۲ - در بیان آنک شهزاده آدمی بچه است خلیفهٔ خداست پدرش آدم صفی خلیفهٔ حق مسجود ملایک و آن کمپیر کابلی دنیاست کی آدمیبچه را از پدر ببرید به سحر و انبیا و اولیا آن طبیب تدارک کنندهObjašnjenje da je princ ljudsko dijete, Allahov namjesnik, njegov otac Adem, Allahov namjesnik, kojem su meleki učinili sedždu, a ta kabulska starica je dunjaluk koji je ljudsko dijete odvojila od oca magijom, a poslanici i evlije su taj ljekar koji liječi 53 stihova
- 123 بخش ۱۲۳ - حکایت آن زاهد کی در سال قحط شاد و خندان بود با مفلسی و بسیاری عیان و خلق میمردند از گرسنگی گفتندش چه هنگام شادیست کی هنگام صد تعزیت است گفت مرا باری نیستPriča o pobožnjaku koji je u godini gladi bio veseo i nasmijan unatoč siromaštvu i mnogim uglednicima, dok su ljudi umirali od gladi. Rekli su mu: "Kakvo je ovo vrijeme za radost, kad je vrijeme za stotinu žalosti?" Rekao je: "Ja barem nemam tereta." 17 stihova
- 124 بخش ۱۲۴ - بیان آنک مجموع عالم صورت عقل کل است چون با عقل کل بهکژروی جفا کردی صورت عالم ترا غم فزاید اغلب احوال چنانک دل با پدر بد کردی صورت پدر غم فزاید ترا و نتوانی رویش را دیدن اگر چه پیش از آن نور دیده بوده باشد و راحت جانObjašnjenje da je cijeli svijet slika općeg razuma, pa ako se iskriviš prema općem razumu, naudio si sebi, i slika svijeta će ti povećati tugu u većini slučajeva, kao što ako si bio loš prema ocu, slika oca će ti povećati tugu i nećeš moći gledati njegovo lice, iako je prije toga bio svjetlo tvoga oka i smiraj tvoje duše 12 stihova
- 125 بخش ۱۲۵ - قصهٔ فرزندان عزیر علیهالسلام کی از پدر احوال پدر میپرسیدند میگفت آری دیدمش میآید بعضی شناختندش بیهوش شدند بعضی نشناختند میگفتند خود مژدهای داد این بیهوش شدن چیستPriča o djeci Uzejra (a.s.) koja su pitala oca o očevim stanjima, a on je govorio: "Da, vidio sam ga kako dolazi." Neki su ga prepoznali i onesvijestili se, a neki ga nisu prepoznali i govorili su: "Dao je radosnu vijest, zašto je ovo onesvještavanje?" 29 stihova
- 126 بخش ۱۲۶ - تفسیر این حدیث کی ائنی لاستغفر الله فی کل یوم سبعین مرةTumačenje ovog hadisa: "Zaista, ja svakog dana sedamdeset puta tražim oprosta od Allaha." 11 stihova
- 127 بخش ۱۲۷ - بیان آنک عقل جزوی تا بگور بیش نبیند در باقی مقلد اولیا و انبیاستObjašnjenje da djelomični razum ne vidi dalje od groba, a u ostalom slijedi evlije i poslanike 37 stihova
- 128 بخش ۱۲۸ - بیان آنک یا ایها الذین آمنوا لا تقدموا بین یدی الله و رسوله چون نبی نیستی ز امت باش چونک سلطان نهای رعیت باش پس رو خاموش باش از خود زحمتی و رایی متراشObjašnjenje ajeta: "O vi koji vjerujete, ne pretičite Allaha i Njegova Poslanika." Pošto nisi poslanik, budi sljedbenik. Pošto nisi vladar, budi podanik. Dakle, ćuti i ne izmišljaj sebi nevolje i mišljenja 29 stihova
- 129 بخش ۱۲۹ - قصهٔ شکایت استر با شتر کی من بسیار در رو میافتم در راه رفتن تو کم در روی میآیی این چراست و جواب گفتن شتر او راPriča o svađi mazge sa devom, gdje mazga kaže: "Ja često padam na putu, a ti rijetko padaš, zašto je to tako?" i devin odgovor 30 stihova
- 130 بخش ۱۳۰ - تصدیق کردن استر جوابهای شتر را و اقرار کردن بفضل او بر خود و ازو استعانت خواستن و بدو پناه گرفتن به صدق و نواختن شتر او را و ره نمودن و یاری دادن پدرانه و شاهانهMazga potvrđuje devine odgovore, priznaje njezinu prednost nad sobom, traži njezinu pomoć i utječe joj se s iskrenošću, a deva je miluje, upućuje i pomaže roditeljski i kraljevski 24 stihova
- 131 بخش ۱۳۱ - لابه کردن قبطی سبطی را کی یک سبو به نیت خویش از نیل پر کن و بر لب من نه تا بخورم به حق دوستی و برادری کی سبو کی شما سبطیان بهر خود پر میکنید از نیل آب صاف است و سبوکی ما قبطیان پر میکنیم خون صاف استMolba Koptijca Izraelcu: "Napunite jednu posudu sa vodom iz Nila po vašoj namjeri i stavite je na moje usne da pijem, zbog prijateljstva i bratstva, jer posuda koju vi, Izraelci, punite iz Nila je čista voda, a posuda koju mi, Koptijci, punimo je čista krv." 63 stihova
- 132 بخش ۱۳۲ - در خواستن قبطی دعای خیر و هدایت از سبطی و دعا کردن سبطی قبطی را به خیر و مستجاب شدن از اکرم الاکرمین و ارحم الراحمینKoptijac traži dobru dovu i uputu od Izraelca, a Izraelac dovom blagosilja Koptijca dobrim, i dova je uslišana od Najplemenitijeg i Najmilostivijeg 50 stihova
- 133 بخش ۱۳۳ - حکایت آن زن پلیدکار کی شوهر را گفت کی آن خیالات از سر امرودبُن مینماید ترا کی چنینها نماید چشم آدمی را سر آن امرودبن از سر امرودبن فرود آی تا آن خیالها برود و اگر کسی گوید کی آنچ آن مرد میدید خیال نبود و جواب این مثالیست نه مثل در مثال همین قدر بس بود کی اگر بر سر امرودبن نرفتی هرگز آنها ندیدی خواه خیال خواه حقیقتPriča o prljavoj ženi koja je rekla mužu: "Te iluzije ti se priviđaju s vrha stabla kruške, tako se čini ljudskom oku s vrha stabla kruške. Siđi s vrha stabla kruške, pa će te iluzije nestati." A ako neko kaže da ono što je taj čovjek vidio nije bila iluzija, odgovor je da je ovo samo primjer, a ne doslovna istina. U primjeru je dovoljno reći da da se nisi popeo na stablo kruške, nikada to ne bi vidio, bilo to iluzija ili stvarnost 31 stihova
- 134 بخش ۱۳۴ - باقی قصهٔ موسی علیهالسلامNastavak priče o Musau (a.s.) 62 stihova
- 135 بخش ۱۳۵ - اطوار و منازل خلقت آدمی از ابتداFaze i stanja stvaranja čovjeka od početka 31 stihova
- 136 بخش ۱۳۶ - بیان آنک خلق دوزخ گرسنگانند و نالانند به حق کی روزیهای ما را فربه گردان و زود زاد به ما رسان کی ما را صبر نماندObjašnjenje da su stvorenja Džehennema gladna i nariču Allahu: "Ugoji nas našim opskrbama i brzo nam daj zalihe, jer nemamo više strpljenja!" 43 stihova
- 137 بخش ۱۳۷ - رفتن ذوالقرنین به کوه قاف و درخواست کردن کی ای کوه قاف از عظمت صفت حق ما را بگو و گفتن کوه قاف کی صفت عظمت او در گفت نیاید کی پیش آنها ادراکها فدا شود و لابه کردن ذوالقرنین کی از صنایعش کی در خاطر داری و بر تو گفتن آن آسانتر بود بگویZulkarnajnovo putovanje do planine Kaf i njegova molba: "O planino Kaf, reci nam o veličanstvenosti Allahovog svojstva!" Planina Kaf je odgovorila da se veličanstvenost Njegovog svojstva ne može opisati riječima, jer pred njom se osjećaji predaju, a Zulkarnajn je preklinjao: "Reci nam nešto od Njegovih djela kojih se sjećaš i o čemu ti je lakše govoriti." 10 stihova
- 138 بخش ۱۳۸ - موری بر کاغذ میرفت نبشتن قلم دید قلم را ستودن گرفت موری دیگر کی چشم تیزتر بود گفت ستایش انگشتان را کن کی آن هنر ازیشان میبینم موری دگر کی از هر دو چشم روشنتر بود گفت من بازو را ستایم کی انگشتان فرع بازواند الی آخرهMrav je hodao po papiru i vidio je kako pero piše, pa je počeo hvaliti pero. Drugi mrav, koji je imao oštriji vid, rekao je: "Hvalite prste, jer ja vidim tu vještinu od njih." Treći mrav, koji je bio jasnijeg vida od obojice, rekao je: "Ja hvalim ruku, jer su prsti grane ruku" i tako dalje. 34 stihova
- 139 بخش ۱۳۹ - نمودن جبرئیل علیه السّلام خود را به مصطفی صلیالله علیه و سلّم به صورت خویش و از هفتصد پر او چون یک پر ظاهر شد افق را بگرفت و آفتاب محجوب شد با همهٔ شعاعشDžibril (a.s.) se ukazao Mustafi (a.s.) u svom pravom obliku, i kada se pojavilo jedno od njegovih sedam stotina krila, prekrilo je horizont i Sunce je bilo zaklonjeno sa svim svojim zrakama 100 stihova