بخش ۷۰ - پا واپس کشیدن خرگوش از شیر چون نزدیک چاه رسید
兔子在靠近水井时从狮子身边退缩
- M1:1269 چونک نزد چاه آمد شیر دیدکز ره آن خرگوش ماند و پا کشید 雄狮行至井边，定睛一看，只见那兔子停步不前，向后退缩。在这则故事里，这句诗描绘了关键的转折点：当狮子被兔子领到井边时，它注意到兔子突然停了下来，不敢再往前走。
- M1:1270 گفت پا واپس کشیدی تو چراپای را واپس مکش پیش اندر آ 狮子道：「你为何缩回了脚步？莫要退缩，只管上前来看。」狮子看到兔子在井边犹豫不前，便催促它，质问它为何停下，并命令它立刻上前。
- M1:1271 گفت کو پایم که دست و پای رفتجان من لرزید و دل از جای رفت 兔子答道：“我哪还有脚？手脚都已失灵，我的魂魄在颤抖，心也早已离位惊行。”在这则故事里，兔子对狮子说，它因极度的恐惧而瘫痪，感觉自己完全失去了行动的能力。
- M1:1272 رنگ رویم را نمی‌بینی چو زرز اندرونْ خود می‌دهد رنگم خبر 难道不见我面色如金？我的气色，正通报着我的内情。兔子对狮子说，看看我吓得发黄的脸吧，我的外表如实地反映了我内心的恐惧。
- M1:1273 حق چو سیما را مُعرِّف خوانده‌ستچشم عارف سوی سیما مانده‌ست 既然真主称容貌为内在的表征，那么知者的目光便凝视着人的面容。因为上帝已将人的外在容貌（尤其是面色）指定为内心状态的揭示者，所以有洞察力的人（知者）会通过观察一个人的外表来了解其内在的实情。
- M1:1274 رنگ و بو غمّاز آمد چون جرساز فرس آگه کند بانگ فرس 色與香，如鈴鐺，是告密者；馬蹄聲，傳達著，馬的消息。外在的跡象，如顏色、氣味或聲音，就像鈴鐺一樣，會洩露內在的實情。
- M1:1275 بانگ هر چیزی رساند زو خبرتا بدانی بانگ خر از بانگ دَر 万物之声皆传达其自身的消息，如此你便能分辨驴叫与门响。这句诗的意思是，每一种声音都揭示了其来源的真实状况，就像一个有经验的人能轻易区分驴的叫声和门轴转动的声音一样。
- M1:1276 گفت پیغامبر به تمییز کسانمَرءُ مَخفیٌّ لَدَی طَیِّ اللِّسان 先知为教人分辨，曾言道：“舌头未动时，人深藏不露。”这句诗引用先知穆罕默德的话说，一个人真正的品性与思想，只有在他开口说话时才会显露出来。
- M1:1277 رنگ رو از حال دل دارد نشانرحمتم کن مِهر من در دل نشان 面容的颜色，显露着心底的情状；求你怜悯我，将我的爱植入你心房。兔子对狮子说，我苍白的脸色已经表明了我内心的恐惧；求你可怜我，试着在心里对我产生一点感情，而不是把我当成一顿饭。
- M1:1278 رنگ روی سرخ دارد بانگ شکربانگ روی زرد دارد صبر و نُکر 感恩之声，使人面色红润；忍耐与否认，则使人脸色蜡黄。此诗节以颜色为喻，说明人的内在状态（如感恩或忍耐）会通过外在的“声音”或迹象（如脸色）显现出来。
- M1:1279 در من آمد آنک دست و پا بَردرنگ رو و قوّت و سیما بَرد 那夺走手足的已进入我身，它带走了面色、力量与容颜。兔子对狮子说，一种无形的、压倒性的力量——也就是恐惧——已经攫住了我，使我动弹不得，夺走了我所有的活力与神采。
- M1:1280 آنک در هر چه در آید بشکندهر درخت از بیخ و بن او بَر کَند 那闯入万物者，必使其破碎；每一棵树，皆被祂连根拔起。在此处，兔子将自身的恐惧与虚弱归因于一股无所不能的宇宙力量，这股力量进入任何事物都会将其摧毁，能将最坚固的树木也连根拔起。
- M1:1281 در من آمد آنک از وی گشت ماتآدمی و جانور جامد نبات 那令众生惊绝之物已入我身，人、兽、矿、植，无不为其所困。那令世间万物——从人类到动植物乃至无机物——全都陷入瘫痪和绝境的强大力量，此刻正掌控着我。
- M1:1282 این خود اجزا اند کُلّیّات ازوزرد کرده رنگ و فاسد کرده بو 此等皆为万殊，万法之宗源自祂；祂令色彩枯黄，祂使气息腐化。世间万物，无论多么宏大，都只是相对的、局部的存在；而那唯一的、绝对的“全体”（即神圣法则），才是它们存在与变化的根源。
- M1:1283 تا جهان گَه صابرست و گَه شَکوربوستان گَه حُلّه پوشد گاه عور 因此，世界时而坚忍，时而感恩；果园时而锦衣华服，时而赤身裸体。这节诗描绘了整个被造世界都处于永恒变化的状态中，在两种对立的境况间循环往复，如同花园在繁盛与凋零之间交替。
- M1:1284 آفتابی کو بر آید نارگونساعتی دیگر شود او سرنگون 一轮红日东升，如火如荼，转瞬之间，便已西沉颠覆。此诗节以日出日落为喻，说明世间万物，无论多么辉煌壮丽，都逃不过变化与衰亡的法则。
- M1:1285 اخترانِ تافته بر چار طاقلحظه لحظه مبتلای احتراق 穹顶之上，众星辰熠熠生辉，刹那之间，却又遭焚毁之灾。这句诗以天上的星辰为例，说明宇宙万物，无论看起来多么璀璨恒久，实际上都无时无刻不处在毁灭与消亡的过程中。
- M1:1286 ماه کو افزود ز اختر در جمالشد ز رنج دِقّ او همچون خیال 皎月之美，远胜繁星，却因消瘦之苦，化为幻影。世间万物，无论多么美丽强大，都逃不过衰败与无常的法则，就连天上的月亮也不例外。
- M1:1287 این زمین با سکونِ با ادباندر آرد زلزله‌ش در لرز تب 这片大地，尽管沉静而谦恭，一场地震便使其陷入热病般的战栗。此诗节言明，即使是最稳定、最可靠的事物，如我们脚下的大地，也可能被一股无法抗拒的力量瞬间颠覆，陷入混乱与动荡。
- M1:1288 ای بسا کُه زین بلای مُردریگگشته است اندر جهان او خرد و ریگ 多少高山，因这死亡风蚀的灾殃，在这世间，化作了碎石与沙壤。在这世上，就连最坚固的群山，也会被这带来死亡与腐朽的无形灾祸所侵蚀，最终化为碎石和沙土。
- M1:1289 این هوا با روح آمد مُقترِنچون قضا آید وبا گشت و عَفِن 这生命之气，本与灵魂相伴相亲，天命降临时，亦会化作瘟疫与腐朽。在此语境中，这句诗的意思是：就连生命赖以为继的空气，一旦神的定然之命（قضا）降临，也会变得致命和腐败。
- M1:1290 آب خوش کو روح را همشیره شددر غدیری زرد و تلخ و تیره شد 甘泉本是灵魂的姐妹，却在池沼中变得枯黄、苦涩、昏黑。这句诗描绘了即使是最纯净、赋予生命的事物（如水），在物质世界中也会不可避免地败坏和变质。
- M1:1291 آتشی کو باد دارد در بُروتهم یکی بادی برو خوانَد یموت 火焰凭风势而骄横，终有一阵风对它宣告死辰。骄傲自大的火焰，其力量源于风，最终也必将被另一阵风所熄灭。
- M1:1292 حال دریا ز اضطراب و جوش اوفهم کن تبدیلهای هوش او 從大海的洶湧與不安，你當領悟其意識的變幻。這句詩以大海為喻，說明就連看似永恆的自然萬物也處於持續的動盪與變化之中，人的心智與意識更是如此。
- M1:1293 چرخ سرگردان که اندر جُست و جوستحال او چون حال فرزندان اوست 旋转的苍穹，总在寻觅追求，它的境况，恰如其子女的境况。整个宇宙，从天体到万物，都处在一种永恒的动荡与不安之中；作为宇宙一部分的人类，自然也分享着同样的命运。
- M1:1294 گه حَضیض و گه میانه گاه اوجاندرو از سعد و نحسی فوج فوج 时而天底，时而中途，时而天顶，吉凶祸福，在其间成群结队。宇宙天体自身也充满了变动与对立，不断在最高点与最低点之间摇摆，其中充满了吉兆与凶兆的大军。
- M1:1295 از خودْ ای جزوی ز کُلها مُختلِطفهم می‌کن حالت هر مُنبَسط 哦，与万有相融的局部，请由自身出发，去领会那每一个“整体”的状态吧。这句诗呼唤作为微观世界的人类，通过内省来理解宏观宇宙的状态，因为局部（人）与整体（宇宙）的本质是相通的。
- M1:1296 چونک کلّیّات را رنجست و دردجزو ایشان چون نباشد روی‌زرد 既然万有整体都承受着苦难，身为其部分的个体，怎能不面带愁烦？既然构成宇宙的宏大元素（如天地、水火）都免不了痛苦与衰变，那么由这些元素构成的渺小个体（如我们），又怎能不忧愁憔悴呢？
- M1:1297 خاصه جزوی کو ز اضدادست جمعز آب و خاک و آتش و بادست جمع 更何况那由对立物构成的个体，它由水、土、火、风聚合而成。既然整个宇宙都在变动与痛苦之中，那么由水、土、火、风这四种相互冲突的元素构成的人，其内在的痛苦与挣扎就更是必然的了。
- M1:1298 این عجب نبود که میش از گرگ جَستاین عجب کین میش دل در گرگ بَست 母羊逃离恶狼，本不足为奇；奇的是这母羊，竟对狼倾心。在充满内在冲突的尘世中，对立事物彼此吸引并结合在一起，这本身就是一件奇事，就像本应是天敌的绵羊与狼竟然相爱一样。
- M1:1299 زندگانی آشتیّ ضدّهاستمرگ آنک اندر میانش جنگ خاست 生命，是诸般对立的休战；死亡，是它们之间战端开启。在此语境下，这句诗的意思是：生命之所以能维系，是因为构成它的各种对立元素（如水与火、土与风）在一种神圣的和谐中暂时和平共存；而当这种和谐被打破，内在冲突爆发时，生命便走向终结，即是死亡。
- M1:1300 لطفِ حق این شیر را و گور رااُلْف دادست این دو ضدِّ دور را 真主的恩典，让狮子与野驴为伴，让这对遥远的宿敌，彼此熟稔亲善。生命之所以存在，是因为神的恩典强行将宇宙中根本对立的元素（如捕食者与猎物，或构成人体的四大元素）结合在一起，使它们和谐共存。
- M1:1301 چون جهان رنجور و زندانی بودچه عجب رنجور اگر فانی بود 既然世界是病苦的囚笼，病人若会消亡，又何足为奇？这句诗指出，既然整个物质世界本身就是充满痛苦和限制的，那么作为其中一部分的个体（如病人）会衰败和消亡，是再自然不过的事情。
- M1:1302 خواند بر شیر او ازین رو پندهاگفت من پس مانده‌ام زین بندها 兔子因此对狮子念叨起忠告，说道：“我被这些束缚拖在了后头。”兔子假装害怕，对狮子说，由于自己身心皆被束缚，无法再靠近那口井（也就是它所说的另一头狮子的巢穴）。