بخش ۴۷ - ترجیح نهادن شیر جهد را بر توکّل
狮子将努力置于信赖真主之上
- M1:935 گفت شیر آری ولی ربُّ العبادنردبانی پیش پای ما نهاد 狮子说：“诚然如此，但众生之主，已在我们脚前，设下了一架天梯。”狮子回应道：是的，我相信神圣的托付，但众生之主也为我们提供了行动的工具与途径，我们必须使用它们。
- M1:936 پایه پایه رفت باید سوی بامهست جَبری بودن اینجا طمع خام 欲至屋顶，须一步步登上阶梯；于此境地，宿命之说是痴心妄想。此诗节言明，人必须通过自身的努力与行动，一步步地实现目标；在此过程中，若放弃努力，仅凭宿命论消极等待，乃是愚蠢且不切实际的幻想。
- M1:937 پای داری چون کُنی خود را تو لنگ؟دست داری چون کُنی پنهان تو چنگ؟ 你既有双足，为何偏要自跛？你既有双手，为何总藏起利爪？这句诗在说：神已经赐予你能力和工具，你为何要假装无能为力，拒绝使用它们去努力呢？
- M1:938 خواجه چون بیلی به دست بنده دادبی زبان معلوم شد او را مُراد 主人将一把铁锹交予仆人，无需言语，其意图便已明了。当上帝赐予我们能力与工具时，祂的意图——要我们去努力工作——便不言而喻了。
- M1:939 دستِ همچون بیل اشارت‌های اوستآخر اندیشی عبارت‌های اوست 手如铁锹，是祂的示意；远见思虑，是祂的言语。神赐予你的身体能力（如手）和心智能力（如远见），都是祂无言的指令，告诉你应当运用它们去努力。
- M1:940 چون اشارت‌هاش را بر جان نهیدر وفا‌ی آن اشارت جان دهی 当你将祂的讯示铭刻于灵魂，你便会为信守那讯示而献出生命。当你真正领会并接纳了神通过你的天赋能力所给予的指引时，你就会心甘情愿地为实现这一指引而奉献自己的一切。
- M1:941 پس اشارت‌های اسرار‌ت دهدبار بَر‌دارد ز تو کارت دهد 于是祂将向你揭示奥秘的讯号，为你卸下重负，赐你真正的天职。当你响应神赋予你身体能力的“暗示”并采取行动后，神便会向你揭示更深层的灵性奥秘，并赋予你真正的使命，让你从世俗的重担中解脱出来。
- M1:942 حاملی محمول گرداند تو‌راقابلی مقبول گرداند تو‌را 祂将使你从“承载者”变为“被承载者”，从“接纳者”变为“被接纳者”。当你努力顺应神的旨意时，神会改变你的状态：你将不再是背负重担的人，而是被神托起的人；你将不再是寻求者，而是被神悦纳的人。
- M1:943 قابل امر ویی قایل شویوصل جویی بعد از آن واصل شوی 你若能领受祂的诫命，便能开口言说；你若去寻求合一，此后便能抵达合一。这句诗是说，当你准备好接受并遵行神的旨意时，你就会获得表达神圣真理的能力；同样，只有当你主动寻求与神合一时，你才最终能够实现这种结合。
- M1:944 سعیِ شکرِ نعمتش قدرت بودجَبر تو انکار آن نعمت بود 为感赞其恩典而努力，便是力量；你的宿命论，则是对那恩典的否认。努力运用上帝赐予你的能力，这本身就是一种感恩；而声称一切皆由天定（宿命论）而无所作为，实际上是拒绝和否认上帝所赐的这份礼物。
- M1:945 شکرِ قدرت قدرتت افزون کندجَبرْ نعمت از کفت بیرون کند 感念主恩，主恩愈增汝力；命定之说，恩典自掌中失。对你拥有的能力心怀感恩，这份能力便会增长；反之，若以宿命论为借口而懈怠，你连原有的天赋都会失去。
- M1:946 جَبرِ تو خُفتن بود در ره مخُسپتا نبینی آن در و دَرگه مخُسپ 你的宿命论是躺在路中央，切莫沉睡；不见那扇门与门庭之前，切莫沉睡。在此语境下，鲁米告诫说，屈从于宿命论（jabr）就如同在灵性道路上睡着了，这是一种危险的懒惰。人必须保持清醒和努力，直到抵达最终的目标。
- M1:947 هان مخسپ ای کاهلِ بی‌اعتبارجز به زیر آن درخت میوه‌دار 啊，你这无价值的懒汉，切莫沉睡，除非是在那硕果累累的树下安歇。鲁米告诫求道者：不要以信托神明为借口而懒散懈怠，除非你的休憩本身就在能获得神圣恩典与滋养的地方。
- M1:948 تا که شاخ افشان کند هر لحظه بادبر سر خفته بریزد نقل و زاد 以便风儿时时摇动枝桠，将干果与食粮洒在沉睡者的头上。这句诗描绘了一个理想的场景：即使是懒惰者，只要他把自己放在正确的位置（果树下），也能毫不费力地获得恩典与给养。
- M1:949 جبر و خفتن در میان ره‌زنانمرغ بی‌هنگام کی یابد امان؟ 宿命论是躺在劫匪当中，不合时宜的鸟儿怎能安康？在充满危险的世俗道路上，信奉宿命论、放弃努力，就好比一只不合时宜鸣叫的鸟，只会招来杀身之祸。
- M1:950 ور اشارت‌هاش را بینی زنیمرد پنداری و چون بینی زنی 若见其表象如女流，你以为是男儿，细看却是妇人。如果你把神圣的指引（即自由意志的恩赐）误解为软弱无力，你就会把它当作强壮的男儿（即宿命论的借口），但当你真正看清时，它本质上仍是软弱的。
- M1:951 این قدر عقلی که داری گُم شودسَر که عقل از وی بپرّد دُم شود 你仅有的这点理智，也将迷失；头脑一旦飞走了理智，就沦为尾巴。若你因懒惰而放弃运用天赋的理智，那么连这仅存的一点心智也会丧失，使你从一个有思想的“头”退化成一个只能被动跟随的“尾巴”。
- M1:952 زانک بی‌شکری بود شوم و شَنارمی‌برد بی‌شکر را در قَعرِ نار 因为忘恩乃是不祥与耻辱，它将辜负恩典者拖入火狱深处。在鲁米看来，忘恩负义是一种不祥的耻辱，它最终会将不知感恩的人引向毁灭的深渊。
- M1:953 گر توکّل می‌کنی در کار کنکشت کن پس تکیه بر جبّار کُن 你若要托靠，就当投身于工作；先去播种，而后再仰赖那全能者。真正的托靠（Tawakkul）并非被动等待，而是要求人先尽己所能地行动，然后再将结果交托于神。